به گزارش پایگاه خبری سرمایه و بورس، نهضت ملی مسکن با تشدید مشکلات تأمین منابع مالی، ناتوانی بخشی از متقاضیان در پرداخت آورده و افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی، با چالش‌های جدی در مسیر تکمیل پروژه‌ها روبه‌رو شده است. ایرج رهبر، رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن و ساختمان ایران، با اشاره به تکرار مشکلات طرح مسکن مهر در پروژه‌های نهضت ملی مسکن اعلام کرد که در برخی پروژه‌ها دست‌کم ۵۰ درصد متقاضیان توان پرداخت آورده موردنیاز را ندارند؛ موضوعی که روند ساخت‌وساز را متوقف یا طولانی می‌کند و هزینه نهایی واحدها را افزایش می‌دهد.
به گفته این فعال صنعت ساختمان، وابستگی پروژه‌های مسکن حمایتی به آورده متقاضیان و ناکافی بودن تسهیلات بانکی، از مهم‌ترین موانع پیشرفت این طرح‌هاست. در همین حال، رشد قیمت مصالح ساختمانی نیز باعث شده تأخیر در تأمین منابع مالی، فشار مضاعفی بر سازندگان و متقاضیان وارد کند. چرا نهضت ملی مسکن با مشکلات مسکن مهر روبه‌رو شد؟
ایرج رهبر با تشریح وضعیت پروژه‌های نهضت ملی مسکن اظهار کرد که مشکلات طرح‌های حمایتی مسکن از زمان اجرای مسکن مهر آغاز شده و در طرح‌هایی مانند اقدام ملی مسکن و نهضت ملی مسکن نیز ادامه پیدا کرده است.
به گفته رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان، سیاست‌گذاری و شیوه اجرای این طرح‌ها با مشکلاتی همراه بوده و دو عامل اصلی، یعنی تأمین منابع مالی و تأمین زمین، نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشرفت پروژه‌ها دارند.
او با اشاره به نقش مصالح ساختمانی و نیروی انسانی در تکمیل واحدها توضیح داد که در سال‌های گذشته و شرایط عادی، مشکلات این بخش‌ها به اندازه امروز جدی نبود و چالش اصلی بیشتر به تأمین زمین و منابع مالی مربوط می‌شد.
رهبر همچنین درباره وضعیت تأمین زمین در نهضت ملی مسکن گفت وزارت راه و شهرسازی و سازمان ملی زمین و مسکن تلاش کرده‌اند زمین‌های مناسب‌تری نسبت به برخی پروژه‌های مسکن مهر در اختیار طرح قرار دهند؛ هرچند محدودیت زمین همچنان وجود دارد. حداقل ۵۰ درصد متقاضیان نهضت ملی مسکن آورده خود را پرداخت نمی‌کنند
رئیس کانون سراسری انبوه‌سازان، مشکل اصلی پروژه‌های نهضت ملی مسکن را کمبود منابع مالی دانست و تأکید کرد که وابستگی بیش از اندازه به آورده متقاضیان، اجرای طرح را با اختلال مواجه کرده است.
به گفته رهبر، بخش قابل توجهی از متقاضیان این طرح‌ها از اقشار کم‌درآمد هستند و تأمین مبالغ سنگین موردنیاز برای تکمیل واحدها برای آنها دشوار است. او با مقایسه شرایط فعلی با مسکن مهر توضیح داد که در آن طرح، متقاضیان در نهایت با پرداخت مبالغی که در ابتدا حدود ۱۱ میلیون تومان بود و در مراحل بعد افزایش یافت، صاحب‌خانه می‌شدند. در برخی پروژه‌های پردیس نیز آورده نهایی به حدود ۴۰ میلیون تومان رسید.
اما در نهضت ملی مسکن، شرایط متفاوت است و متقاضیان باید مبالغی در حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان را به‌صورت تدریجی و اقساطی پرداخت کنند.
رهبر افزود بسیاری از متقاضیان پس از پرداخت آورده‌های اولیه ۴۰ میلیون تومانی در مراحل نخست، دوم و سوم، دیگر توان ادامه پرداخت‌ها را ندارند و از تأمین منابع مالی موردنیاز بازمی‌مانند.
از سوی دیگر، تسهیلات بانکی نیز با وجود افزایش تدریجی، همچنان برای پوشش هزینه‌های ساخت کافی نیست. در پروژه‌هایی که چندین بلوک و واحد دارند، تأخیر برخی متقاضیان در پرداخت آورده می‌تواند روند پیشرفت کل مجموعه را مختل کند؛ زیرا اجرای هماهنگ پروژه به تأمین به‌موقع منابع مالی از سوی همه متقاضیان وابسته است. افزایش ۱۰۰ برابری قیمت میلگرد؛ هزینه ساخت نهضت ملی مسکن جهش کرد
یکی از مهم‌ترین پیامدهای تأخیر در تأمین منابع مالی، افزایش هزینه ساخت‌وساز در طول زمان است. ایرج رهبر با اشاره به رشد شدید قیمت مصالح ساختمانی اعلام کرد قیمت میلگردی که در زمان انعقاد قرارداد در سال ۱۴۰۲ حدود کیلویی هزار و ۴۰۰ تومان بوده، اکنون به حدود کیلویی ۱۴۰ هزار تومان رسیده است.
این تغییر قیمت، به گفته او، شرایط اجرای پروژه‌های مسکن حمایتی را به‌شدت دشوار کرده و در برخی موارد می‌تواند روند ساخت‌وساز را متوقف کند.
رهبر تأکید کرد زمانی که منابع مالی پروژه به‌موقع تأمین نمی‌شود، عملیات اجرایی طولانی‌تر خواهد شد و در نتیجه افزایش قیمت مصالح و سایر هزینه‌ها به پروژه تحمیل می‌شود. در چنین شرایطی، هم متقاضیان و هم سازندگان متضرر می‌شوند و کارفرما نیز با نارضایتی افرادی مواجه خواهد شد که مدت‌ها در انتظار تحویل واحدهای خود هستند.
به اعتقاد رئیس کانون سراسری انبوه‌سازان، دولت باید برای تأمین مالی پروژه‌های مسکن حمایتی راهکاری پایدار در نظر بگیرد تا ادامه ساخت‌وساز صرفاً به پرداخت‌های متقاضیان وابسته نباشد. پیشنهاد انبوه‌سازان؛ سرمایه‌گذاران جایگزین آورده متوقف‌شده متقاضیان شوند
یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی کانون سراسری انبوه‌سازان برای حل مشکل تأمین مالی، ورود سازندگان یا سرمایه‌گذاران جدید به پروژه‌هایی است که متقاضیان آنها توان ادامه پرداخت آورده را ندارند.
ایرج رهبر توضیح داد در صورت توقف پرداخت‌های متقاضیان، باید امکان ورود یک سازنده یا سرمایه‌گذار جدید فراهم شود تا منابع مالی موردنیاز برای تکمیل پروژه را تأمین کند و واحدها پیش از افزایش بیشتر هزینه‌های ساخت به مرحله بهره‌برداری برسند.
بر اساس این پیشنهاد، می‌توان متناسب با میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده، بخشی از واحدهای همان پروژه یا زمین‌های دیگر را به سرمایه‌گذار اختصاص داد.
با این حال، رهبر تأکید کرد این پیشنهاد تاکنون عملیاتی نشده است. او معتقد است وابستگی پروژه‌ها به آورده متقاضیان و نبود راهکار جایگزین برای جبران کمبود منابع مالی، باعث شده مشکلاتی مشابه مسکن مهر در نهضت ملی مسکن نیز تکرار شود. رکود معاملات مسکن؛ واحدهای ساخته‌شده هم خریدار ندارند
رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان درباره وضعیت معاملات بازار مسکن نیز از تداوم رکود خرید و فروش خبر داد.
به گفته رهبر، حتی در شرایطی که واحدهای مسکونی با قیمت‌های پایین‌تر عرضه می‌شوند، به دلیل کمبود نقدینگی در میان متقاضیان، انجام معامله با دشواری همراه است. این وضعیت تنها به مناطق متوسط و کم‌برخوردار محدود نمی‌شود و بازار واحدهای مسکونی لوکس و مناطق برخوردار را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
او توضیح داد در مناطق لوکس که خریداران از توان مالی بیشتری برخوردارند نیز معاملات رونق چندانی ندارد و خرید و فروش به‌ندرت انجام می‌شود.
رهبر در پایان با اشاره به وضعیت واحدهای ساخته‌شده گفت بسیاری از واحدهای مسکونی تکمیل شده‌اند، اما با وجود آماده بودن ساختمان‌ها، خرید و فروش قابل توجهی در بازار انجام نمی‌شود.
مجموع این شرایط نشان می‌دهد بازار مسکن از یک‌سو با چالش تأمین مالی و افزایش هزینه ساخت در پروژه‌های حمایتی مواجه است و از سوی دیگر، رکود معاملات و کاهش قدرت خرید خانوارها، فروش واحدهای تکمیل‌شده را نیز دشوار کرده است.
