یکشنبه, ۲۴ تیر, ۱۴۰۳ / 14 July, 2024
مجله ویستا


زبان اصالت در ایدئولوژی آلمانی


زبان اصالت در ایدئولوژی آلمانی
نویسنده : آدورنو، تئودور,جمادی، سیاوش
شماره کنگره : ۲ز۴آ/۳۱۸۱ B
شابک : ۹۶۴-۳۱۱-۶۴۸-۴
رده دیویی : ۱۹۳
تاریخ نشر : ۸۵۰۷۰۵
تعداد صفحه : ۴۴۸
نوبت چاپ : ۱

كتاب حاضر از دو بخش تشكيل شده است. بخش نخست شامل يادداشت‌هاي مفصل مترجم است درباره‌ي مكتب فرانكفورت و زبان اصالت. بخش دوم نيز ترجمه‌ي اثر نئودور آدرنو است با موضوع زبان اصالت در ايدئولوژي آسمان. مترجم كتاب درباره‌ي نگرش آدرنو در خصوص زبان اصالت مي‌گويد: نخستين آموزه‌ي ادرنو به رويكرد زباني نقادانه‌ي وي به مجموعه‌اي از واژه‌هاي مرتبط با هم كه مي‌توان از آن‌ها واژه‌نامه‌هاي ويژه درآورد راجع مي‌گردد. اين واژه‌ها از آن‌جا كه در عين انتزاعي بودن، نيازهاي زمانه را به طريقي فريبنده و گول زننده پاسخ مي‌گويند تا نازل‌ترين سطوح اجتماعي، مثلا حتي در عاميانه‌ترين آهنگ‌هاي موسيقي نيز، شيوع پيدا مي‌كنند. آدرنو بستگي اين واژه‌ها را با واقعيت يا حقيقت مضمون آن‌ها در بوته‌ي انتقادي پايبند به درون‌مايه‌ي متن مي‌گذارد.. روشنگري با جرات دادن به انسان در اعتماد كردن به عقلانيت خود آهنگ آن داشت كه هرگونه هاله‌ي اساطيري و جادويي را از طبيعت بزدايد، اما همين عقلانيت كه مفاهيم و مقولات خود را در زبان ملفوظ كرد، از آن‌جا كه از همان آغاز ابزارانديشي و طالب احاطه‌گري و سلطه بود، مرجع سركوب و ارعاب گشت و در نتيجه، در كسوت اسطوره و اكاذيب درآمد... آدرنو بر آن است كه زبان اصالتيان نيز در پاسخ به فقدان معنا، از خودبيگانگي، انسانيت زدودگي، كالا شدگي و شئ‌وارگي و به طور كلي بحران‌هاي جهان سرمايه‌داري در همين دام مي‌افتد. به سادگي مي‌توان گفت كه جدل نظريه‌ي انتقادي بر ضد جنبش‌هايي چون پديدار شناسي و فلسفه‌‌هاي اگزيستانس آلمان و به طور كلي داعيه‌داران مقابله با بحراني كه ماركس و هگل در رفع آن ناكام ماندند، برخلاف اين جنبش‌ها، به شيوه‌ي ديالكتيكي ماركس و هگل پشت پا نمي‌زند، برعكس، همواره غفلت از خرد ديالكتيكي و ناديده گرفتن تقابل تاريخي ذهنيت و فعليت، آماج انتقادهاي مكتب فرانكفورت بوده است.