جمعه, ۳۰ فروردین, ۱۳۹۸ / 19 April, 2019
مجله ویستا

حیات‭ ‬سیاسی‭ ‬آیت الله‭ ‬میرزاعلی‭ ‬فلسفی‮(‬ره‮)


حیات‭ ‬سیاسی‭ ‬آیت الله‭ ‬میرزاعلی‭ ‬فلسفی‮(‬ره‮)
ممانعت‭ ‬از‭ ‬تدریس‭ ‬آیت الله خامنه ای‭ ‬در‭ ‬سوم‭ ‬اردیبهشت‭ ‬‮۱۳۵۲‬‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬روزهای‭ ‬تعطیلی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مدرسه‭ ‬تدریس‭ ‬می‮ ‬كردند،‭ ‬موجب‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬درس‭ ‬استادان‭ ‬یاد‭ ‬شده‭ ‬نیز‭ ‬تعطیل‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬واكنش‭ ‬منفی‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬داشت،‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬این‭ ‬كه‭ ‬آیت الله مروارید‭ ‬و‭ ‬حجت الاسلام‭ ‬والمسلمین‭ ‬علیزاده‭ ‬از‭ ‬اقامه‭ ‬نماز‭ ‬جماعت‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬مدرسه‭ ‬میرزاجعفر‭ ‬خودداری‭ ‬كردند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬پنجم‭ ‬اردیبهشت‭ ‬آیت الله میرزا‭ ‬جوادآقا‭ ‬تهرانی‭ ‬در‭ ‬تكیه‭ ‬طبسی‮ ‬ها‭ ‬و‭ ‬آیت الله مروارید‭ ‬در‭ ‬منزل‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬كوچه‭ ‬گرمابه‭ ‬مستشاری‭ ‬و‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬در‭ ‬مسجد‭ ‬محراب‭ ‬خان‭ ‬در‭ ‬پایین‭ ‬خیابان‭ ‬به‭ ‬تدریس‭ ‬خود‭ ‬ادامه‭ ‬دادند‮.
● حیات‭ ‬سیاسی‭ ‬آیت الله‭ ‬میرزاعلی‭ ‬فلسفی‮(‬ره‮)‬
آیت الله العظمی‭ ‬میرزا‭ ‬علی‭ ‬فلسفی‭ ‬فرزند‭ ‬آیت الله حاج‭ ‬شیخ‭ ‬محمدرضا‭ ‬تنكابنی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬‮۱۳۰۰‬ه.ش‭ ‬در‭ ‬تهران‭ ‬متولد‭ ‬شد‮.‬‭ ‬دروس‭ ‬مقدماتی‭ ‬و‭ ‬سطوح‭ ‬عالی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مدرسه‭ ‬مروی،‭ ‬نزد‭ ‬پدر‭ ‬خود‭ ‬فرا‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬مرجعیت‭ ‬آیت الله سیدابوالحسن‭ ‬اصفهانی‭ ‬به‭ ‬نجف‭ ‬رفت‭ ‬و‭ ‬دو‭ ‬سالی‭ ‬از‭ ‬محضر‭ ‬آیت الله حاج‭ ‬شیخ‭ ‬محمدعلی‭ ‬كاظمینی‭ ‬كه‭ ‬استاد‭ ‬مسلم‭ ‬حوزه‭ ‬نجف‭ ‬بود‭ ‬خارج‭ ‬فقه‭ ‬و‭ ‬اصول‭ ‬را‭ ‬استفاده‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬رحلت‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬درس‭ ‬آیت الله العظمی‭ ‬سیدابوالقاسم‭ ‬خویی‭ ‬رفت‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬شانزده‭ ‬سال‭ ‬دوام‭ ‬آورد‮.‬‭ ‬آیت الله میرزاعلی‮ ‬آقا‭ ‬فلسفی‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬افراد‭ ‬انگشت شماری‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬آیت الله خویی‭ ‬اجازه‭ ‬اجتهاد‭ ‬دریافت‭ ‬كرده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬خود‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬بازگشت‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬دعوت‭ ‬آیت الله العظمی‭ ‬میلانی‭ ‬در‭ ‬مشهد‭ ‬مستقر‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬چهار‭ ‬دهه‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬علمی‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬به‭ ‬تدریس‭ ‬سطوح‭ ‬عالی‭ ‬و‭ ‬خارج‭ ‬فقه‭ ‬و‭ ‬اصول‭ ‬پرداخت‮.‬‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬مدرسه‭ ‬آیت الله خویی‭ ‬تدریس‭ ‬می‮ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬بازسازی‭ ‬این‭ ‬مدرسه‭ ‬درس‭ ‬ایشان‭ ‬با‭ ‬استقبال‭ ‬بی‮ ‬مانندی‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬رو‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬صدها‭ ‬نفر‭ ‬از‭ ‬فضلای‭ ‬حوزه‭ ‬مشهد‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬مقام‭ ‬پاسخگویی‭ ‬به‭ ‬نیازهای‭ ‬قضایی‭ ‬و‭ ‬فقهی‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬برآمده‭ ‬بودند،‭ ‬از‭ ‬محضر‭ ‬ایشان‭ ‬بهره‭ ‬بردند‮.‬‭ ‬مجالس‭ ‬درس‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬رواق‭ ‬بزرگ‭ ‬زیر‭ ‬گنبد‭ ‬مرتفع‭ ‬مدرسه‭ ‬آیت الله خویی‭ ‬بسیار‭ ‬شكوهمند‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬درس های‭ ‬پررونق‭ ‬دانشوران‭ ‬بزرگ‭ ‬حوزه‭ ‬در‭ ‬سده های‭ ‬طلایی‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬تمدن‭ ‬اسلامی‭ ‬را‭ ‬تداعی‭ ‬می‮ ‬كرد‮.‬‭ ‬مرحوم‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬از‭ ‬ابعاد‭ ‬شخصیتی‭ ‬متنوعی‭ ‬برخوردار‭ ‬بود‮.‬‭ ‬او‭ ‬علم‭ ‬را‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬فروتنی‭ ‬و‭ ‬اخلاق‭ ‬را‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬حكمت‭ ‬آموزش‭ ‬می‮ ‬داد‭ ‬و‭ ‬كوشش های‭ ‬اجتماعی‭ ‬ایشان‭ ‬عموماً‭ ‬در‭ ‬خفا‭ ‬انجام‭ ‬می‮ ‬پذیرفت‭ ‬و‭ ‬كوچك ترین‭ ‬تظاهری‭ ‬در‭ ‬رفتار‭ ‬ایشان‭ ‬مشاهده‭ ‬نمی‮ ‬شد‮.‬‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬دلیل‭ ‬جایگاه‭ ‬معنوی‭ ‬ایشان‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬دینی‭ ‬شهر‭ ‬مشهد‭ ‬را‭ ‬نمی‮ ‬توان‭ ‬به‭ ‬سهولت‭ ‬از‭ ‬یاد‭ ‬برد‮.‬‭ ‬اینك‭ ‬به‭ ‬بهانه‭ ‬گرامیداشت‭ ‬سالگشت‭ ‬ارتحال‭ ‬این‭ ‬انسان‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬خودساخته‭ ‬و‭ ‬تاثیرگذار،‭ ‬گوشه ای‭ ‬از‭ ‬فعالیت های‭ ‬سیاسی‮ ‬شان‭ ‬را‭ ‬كه‭ ‬چه‭ ‬بسا‭ ‬كمتر‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬پژوهشگران‭ ‬قرار‭ ‬می‮ ‬گیرد،‭ ‬یادآور‭ ‬می‮ ‬شویم‮.‬
□□□
زمانی‭ ‬كه‭ ‬هدایت‭ ‬حوزه‭ ‬مشهد‭ ‬به‭ ‬عهده‭ ‬آیت الله میلانی‭ ‬بود،‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬از‭ ‬ممتازترین‭ ‬مدرسان‭ ‬سطوح‭ ‬عالی‭ ‬و‭ ‬خارج‭ ‬حوزه‭ ‬مشهد‭ ‬شمرده‭ ‬می‮ ‬شد‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬ارتحال‭ ‬آیت الله میلانی‭ ‬و‭ ‬آمدن‭ ‬آیت الله شیرازی‭ ‬به‭ ‬مشهد‭ ‬از‭ ‬ایشان‭ ‬حمایت‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬درجریان‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬این‭ ‬رویداد‭ ‬مهم‭ ‬اجتماعی‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬امام‭ ‬خمینی‮(‬ره‮)‬‭ ‬پشتیبانی‭ ‬كرد‮.‬‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬كنش‭ ‬به‭ ‬موقع‭ ‬و‭ ‬جایگاه‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬اخلاقی‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬اقشار‭ ‬متدین‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬صاحب نظران‭ ‬از‭ ‬وزنه های‭ ‬حوزه های‭ ‬علمیه‭ ‬ایران‭ ‬شمرده‭ ‬می‮ ‬شد‮.‬
پیش‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬مدرسه‭ ‬میرزا‭ ‬جعفر‭ ‬از‭ ‬مهم ترین‭ ‬مدارس‭ ‬علمی‭ ‬مشهد‭ ‬بیشتر‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬گردانندگان‭ ‬اصلی‭ ‬جریان‭ ‬مقدسین‭ ‬بود‮.‬‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مدرسه‭ ‬تدریس‭ ‬می‮ ‬كردند‭ ‬و‭ ‬نماز‭ ‬جماعت‭ ‬اقامه‭ ‬می‮ ‬كردند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬قشر‭ ‬مقدسین‭ ‬و‭ ‬مذهبی‮ ‬های‭ ‬اصیل‭ ‬شهر‭ ‬مرتبط‭ ‬می‮ ‬شدند‮.‬
ممانعت‭ ‬از‭ ‬تدریس‭ ‬آیت الله خامنه ای‭ ‬در‭ ‬سوم‭ ‬اردیبهشت‭ ‬‮۱۳۵۲‬‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬روزهای‭ ‬تعطیلی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مدرسه‭ ‬تدریس‭ ‬می‮ ‬كردند،‭ ‬موجب‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬درس‭ ‬استادان‭ ‬یاد‭ ‬شده‭ ‬نیز‭ ‬تعطیل‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬واكنش‭ ‬منفی‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬داشت،‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬این‭ ‬كه‭ ‬آیت الله مروارید‭ ‬و‭ ‬حجت الاسلام‭ ‬والمسلمین‭ ‬علیزاده‭ ‬از‭ ‬اقامه‭ ‬نماز‭ ‬جماعت‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬مدرسه‭ ‬میرزاجعفر‭ ‬خودداری‭ ‬كردند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬پنجم‭ ‬اردیبهشت‭ ‬آیت الله میرزا‭ ‬جوادآقا‭ ‬تهرانی‭ ‬در‭ ‬تكیه‭ ‬طبسی‮ ‬ها‭ ‬و‭ ‬آیت الله مروارید‭ ‬در‭ ‬منزل‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬كوچه‭ ‬گرمابه‭ ‬مستشاری‭ ‬و‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬در‭ ‬مسجد‭ ‬محراب‭ ‬خان‭ ‬در‭ ‬پایین‭ ‬خیابان‭ ‬به‭ ‬تدریس‭ ‬خود‭ ‬ادامه‭ ‬دادند‮.(‬اسناد‭ ‬ساواك‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬مركز‭ ‬اسناد‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی،‭ ‬شماره‭ ‬ثبت‭ ‬‮۲۲۸/۴۰)‬
آیت الله فلسفی‭ ‬سالیان‭ ‬مدید‭ ‬در‭ ‬مسجد‭ ‬بناها‭ ‬امام‭ ‬جماعت‭ ‬این‭ ‬مسجد‭ ‬بود‮.‬‭ ‬حضور‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬تدریج‭ ‬این‭ ‬مسجد‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬تاثیرگذارترین‭ ‬مساجد‭ ‬مشهد‭ ‬به‭ ‬لحاظ‭ ‬دینی،‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬اخلاقی‭ ‬تبدیل‭ ‬كرد‮.‬‭ ‬حساسیت‭ ‬این‭ ‬مسجد‭ ‬سبب‭ ‬شد‭ ‬كه‭ ‬نیروهای‭ ‬بازدارنده‭ ‬و‭ ‬قوای‭ ‬امنیتی‭ ‬رژیم‭ ‬پهلوی‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬مراكزی‭ ‬چون‭ ‬مسجد‭ ‬كرامت‭ ‬و‭ ‬بیوت‭ ‬علما‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬نقاط‭ ‬حساس‭ ‬شهر‭ ‬مشهد‭ ‬شناسایی‭ ‬كنند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬مراقبت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬بپردازند‮.‬‭ ‬‮(‬همان،‭ ‬بازیابی‭ ‬‮۱۹۴/٥)‬
مرحوم‭ ‬آیت الله‭ ‬میرزافلسفی‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬نجف‭ ‬حضور‭ ‬داشت‭ ‬درگیر‭ ‬مباحث‭ ‬علمی‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬مهاجرت‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬حضور‭ ‬در‭ ‬مشهد‭ ‬همه‭ ‬فعالیت های‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬علمای‭ ‬دیگر‭ ‬و‭ ‬دوستان‭ ‬نزدیك‭ ‬خود‭ ‬دنبال‭ ‬می‮ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬خود‭ ‬كمتر‭ ‬در‭ ‬مسائل‭ ‬سیاسی‭ ‬به‭ ‬تنهایی‭ ‬قیام‭ ‬می‮ ‬كرد‮.‬‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬رو‭ ‬فعالیت های‭ ‬سیاسی‭ ‬ایشان‭ ‬همیشه‭ ‬با‭ ‬همراهی‭ ‬علمای‭ ‬دیگر‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬آیت الله میرزاحسنعلی‭ ‬مروارید‭ ‬و‭ ‬آیت الله میرزا‭ ‬جواد‭ ‬آقاتهرانی‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬است‮.‬
پافشاری‭ ‬ایشان‭ ‬و‭ ‬آیات‭ ‬عظام‭ ‬مروارید‭ ‬و‭ ‬میرزا‭ ‬جوادآقا‭ ‬تهرانی‭ ‬به‭ ‬حفظ‭ ‬سنت های‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬اخلاقی‭ ‬حوزه‭ ‬وقتی‭ ‬اهمیت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬بیشتر‭ ‬آشكار‭ ‬می‮ ‬كند‭ ‬كه‭ ‬بدانیم‭ ‬رژیم‭ ‬پهلوی‭ ‬از‭ ‬دهه‭ ‬چهل‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬بسیار‭ ‬محسوس‭ ‬می‮ ‬كوشید‭ ‬زمام‭ ‬امور‭ ‬دینی‭ ‬شهر‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬راه‭ ‬ممانعت‭ ‬از‭ ‬حضور‭ ‬روحانیت‭ ‬در‭ ‬عرصه های‭ ‬علمی،‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬گیرد‭ ‬و‭ ‬دانشكده‭ ‬الهیات‭ ‬یا‭ ‬یك‭ ‬دانشگاه‭ ‬بزرگ‭ ‬اسلامی‭ ‬را‭ ‬كه‭ ‬طراحی‭ ‬شده‭ ‬بود،‭ ‬جانشین‭ ‬حوزه‭ ‬كند‭ ‬‮(‬روزنامه‭ ‬خراسان،‭ ‬‮۲۰/٥/۵۶‬،‭ ‬ص‮١)‬‭ ‬و‭ ‬محمدرضا‭ ‬پهلوی‭ ‬مقرر‭ ‬كرده‭ ‬بود‭ ‬آستان قدس‭ ‬رضوی‭ ‬با‭ ‬همكاری‭ ‬بنیاد‭ ‬پهلوی‭ ‬و‭ ‬سازمان‭ ‬اوقاف،‭ ‬موضوع‭ ‬ایجاد‭ ‬این‭ ‬دانشگاه‭ ‬بزرگ‭ ‬اسلامی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مشهد‭ ‬امكان پذیر‭ ‬كند‭ ‬‮(‬همان‮)‬‭ ‬این گونه‭ ‬سیاست های‭ ‬رژیم‭ ‬پهلوی‭ ‬سبب‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬ایشان‭ ‬و‭ ‬استادان‭ ‬برجسته‭ ‬دیگر‭ ‬حوزه‭ ‬بیشترین‭ ‬همّ‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬صرف‭ ‬تربیت‭ ‬شاگردان‭ ‬و‭ ‬تربیت‭ ‬اخلاقی‭ ‬آنها‭ ‬كنند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬آنها‭ ‬راه های‭ ‬مقاومت‭ ‬و‭ ‬همكاری‭ ‬نكردن‭ ‬و‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬رژیم‭ ‬پهلوی‭ ‬را‭ ‬بیاموزند‮.‬‭ ‬از‭ ‬نخستین‭ ‬گزارش های‭ ‬ثبت شده‭ ‬ساواك‭ ‬درباره‭ ‬ایشان،‭ ‬تعطیلی‭ ‬درس‭ ‬وی‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬پشتیبانی‭ ‬از‭ ‬قیام‭ ‬طلاب‭ ‬قم‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬‮۱۹‬‭ ‬خرداد۱۳۵۴‬‭ ‬می‮ ‬باشد‮.‬در‭ ‬این‭ ‬روز‭ ‬ایشان‭ ‬همراه‭ ‬آیات‭ ‬عظام‭ ‬میرزاحسنعلی‭ ‬مروارید‭ ‬و‭ ‬میرزا‭ ‬جوادآقا‭ ‬تهرانی‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬پشتیبانی‭ ‬از‭ ‬قیام‭ ‬طلاب‭ ‬قم‭ ‬و‭ ‬مدرسه های‭ ‬فیضیه‭ ‬و‭ ‬دارالشفاء‭ ‬و‭ ‬وقایع‭ ‬روزهای۱۵‬‭ ‬و‭ ‬‮۱۶‬‭ ‬و۱۷‬‭ ‬خرداد‭ ‬این‭ ‬شهر،‭ ‬درس‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬تعطیل‭ ‬كردند‮.‬‭ ‬‮(‬یاران‭ ‬امام‭ ‬به‭ ‬روایت‭ ‬اسناد‭ ‬ساواك‭ ‬‮٥/٦١٦‬‭ ‬و۶۱۹)‬
در‭ ‬جریان‭ ‬بزرگداشت‭ ‬سالگرد‭ ‬ارتحال‭ ‬آیت الله العظمی‭ ‬سیدمحمدهادی‭ ‬میلانی‭ ‬كه‭ ‬شیخ‭ ‬رضا‭ ‬نوغانی‭ ‬سخنرانی‭ ‬كرد،‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬و‭ ‬میرزاجواد‭ ‬آقا‭ ‬تهرانی‭ ‬و‭ ‬آیت الله‭ ‬مروارید‭ ‬منبر‭ ‬او‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬وابستگی‮ ‬اش‭ ‬به‭ ‬رژیم‭ ‬و‭ ‬همكاری‭ ‬نزدیك‭ ‬او‭ ‬با‭ ‬ساواك‭ ‬تحریم‭ ‬كردند‭ ‬و‭ ‬نشستن‭ ‬پای‭ ‬منبر‭ ‬او‭ ‬را‭ ‬خلاف‭ ‬شرع‭ ‬دانستند‭ ‬‮.(‬آیت الله العظمی‭ ‬سیدمحمدهادی‭ ‬میلانی‭ ‬به‭ ‬روایت‭ ‬اسناد‭ ‬ساواك،‭ ‬مركز‭ ‬بررسی‭ ‬اسناد‭ ‬تاریخی،‭ ‬‮۱۳۸۱‬،‭ ‬‮٣/۶۴۸)‬‭ ‬
ساواك‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬ترغیب‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬گردهمایی‮ ‬های‭ ‬روحانیون‭ ‬درباری‭ ‬و‭ ‬عوام فریبی،‭ ‬از‭ ‬فعالیت‭ ‬علمای‭ ‬پرهیزكاری‭ ‬كه‭ ‬می‮ ‬توانستند‭ ‬سطح‭ ‬بینش‭ ‬مردم‭ ‬را‭ ‬بالا‭ ‬ببرند،‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬قیمتی‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬جلوگیری‭ ‬می‮ ‬كرد‮.‬‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬دلیل‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬موقعیت‭ ‬ویژه‭ ‬مشهد‭ ‬برای‭ ‬تبلیغ،‭ ‬تمام‭ ‬ورود‭ ‬و‭ ‬خروج های‭ ‬چهره های‭ ‬برجسته‭ ‬و‭ ‬دیدار‭ ‬آنها‭ ‬با‭ ‬علمای‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬تحت‭ ‬كنترل‭ ‬بود‮.‬‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬دلیل‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬سنت های‭ ‬زیبایی‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬علما‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬آنها‭ ‬به‭ ‬دیدار‭ ‬یكدیگر‭ ‬می‮ ‬شتافتند‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬ارتباط‭ ‬مردم‭ ‬با‭ ‬تازه‭ ‬وارد‭ ‬ها‭ ‬زمینه های‭ ‬مناسبی‭ ‬را‭ ‬فراهم‭ ‬می‮ ‬نمودند‮.‬‭ ‬این گونه‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬اواخر‭ ‬سال۱۳۵۲‬‭ ‬وقتی‭ ‬كه‭ ‬حاج‭ ‬شیخ‭ ‬محمدتقی‭ ‬فلسفی‭ ‬واعظ‭ ‬شهیر‭ ‬ایران‭ ‬كه‭ ‬برای‭ ‬زیارت‭ ‬به‭ ‬مشهد‭ ‬آمده‭ ‬بود‭ ‬در‭ ‬منزل‭ ‬برادرش‭ ‬آیت الله میرزا‭ ‬علی‭ ‬فلسفی‭ ‬سكونت‭ ‬یافت،‭ ‬ساواك‭ ‬به‭ ‬شهربانی‭ ‬خراسان‭ ‬دستور‭ ‬داد‭ ‬تا‭ ‬مانع‭ ‬ملاقات‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬طلاب‭ ‬با‭ ‬ایشان‭ ‬شود‭ ‬‮.(‬‭ ‬روزنامه‭ ‬آفتاب‭ ‬شرق،‭ ‬‮١/١١/۵۱‬،‭ ‬ص‮٢)‬‭ ‬ایشان‭ ‬روز۲۶‬مرداد‭ ‬در‭ ‬منزل‭ ‬شیخ‭ ‬مرتضی‭ ‬عیدگاهی‭ ‬نشسته‭ ‬سخنرانی‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬روز‭ ‬در‭ ‬مدرسه‭ ‬میرزا‭ ‬جعفر،‭ ‬در‭ ‬حضور‭ ‬صدها‭ ‬چهره‭ ‬علمی‭ ‬و‭ ‬طلاب‭ ‬فاضل‭ ‬روی‭ ‬صندلی‭ ‬بحث هایی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬روش های‭ ‬خطابه‭ ‬مطرح‭ ‬كرد‮(‬‭ ‬كلاسه‭ ‬‮۱۵۸‬،‭ ‬شماره‭ ‬بازیابی‭۱۲۲‬،‭ ‬ص‭ ‬‮۴۰۷)‬‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬ممانعت‭ ‬ساواك،‭ ‬از‭ ‬فردای‭ ‬آن‭ ‬روز‭ ‬به‭ ‬مدت‭ ‬سه‭ ‬روز،‭ ‬به‭ ‬درخواست‭ ‬طلاب،‭ ‬در‭ ‬منزل‭ ‬برادر‭ ‬خود‭ ‬آیت الله میرزا‭ ‬علی‭ ‬فلسفی‭ ‬در‭ ‬همان‭ ‬زمینه‭ ‬صحبت‭ ‬كرد‭ ‬اما‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬جوی‭ ‬كه‭ ‬رژیم‭ ‬حاكم‭ ‬فراهم‭ ‬كرده‭ ‬بود‭ ‬با‭ ‬استقبال‭ ‬زیاد‭ ‬طلبه‭ ‬ها‭ ‬روبرو‭ ‬شد‮.‬‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬استقرار‭ ‬آیت الله سیدعبدالله شیرازی‭ ‬در‭ ‬مشهد‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬دهم‭ ‬بهمن‭ ۱۳۵۴ ‬كه‭ ‬در‭ ‬پی‭ ‬آن‭ ‬بیت‭ ‬ایشان‭ ‬به‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬پایگاه های‭ ‬مهم‭ ‬مبارزاتی‭ ‬مردم‭ ‬مشهد‭ ‬تبدیل‭ ‬شد،‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬یاران‭ ‬دیگر‭ ‬خود‭ ‬با‭ ‬مشورت های‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬ایشان‭ ‬یاری‭ ‬می‮ ‬رساند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬سبب‭ ‬می‮ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬تصمیم گیری‮ ‬های‭ ‬هوشمندانه ای‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مقطع‭ ‬حساس‭ ‬توسط‭ ‬این‭ ‬مجمع‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‮.‬‭ ‬آیت الله سیدعزالدین‭ ‬حسینی‮ ‬زنجانی‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬شمار‭ ‬اعضای‭ ‬این‭ ‬مجمع‭ ‬بود‮.‬‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬انتشار‭ ‬خبر‭ ‬شهادت‭ ‬آقامصطفی‭ ‬خمینی‭ ‬در‭ ‬اول‭ ‬آبان‭ ‬‮٦٥٣١‬‭ ‬و‭ ‬برگزاری‭ ‬مجلس‭ ‬بزرگداشت‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬آیت‮ ‬الله شیرازی،‭ ‬مرحوم‭ ‬میرزا‭ ‬علی‮ ‬آقا‭ ‬فلسفی‭ ‬در‭ ‬كنار‭ ‬بزرگان‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مجلس‭ ‬شركت‭ ‬كرد‮(‬‭ ‬شهید‭ ‬هاشمی‮ ‬نژاد‭ ‬به‭ ‬روایت‭ ‬اسناد‭ ‬ساواك،‭ ‬ص‭ ‬‮۷۰۳)‬‭ ‬و‭ ‬روز‭ ‬‮٢١‬‭ ‬آبان‭ ‬همین‭ ‬سال‭ ‬همراه‭ ‬‮٣١‬‭ ‬نفر‭ ‬از‭ ‬آیات‭ ‬عظام‭ ‬و‭ ‬مدرسین‭ ‬مشهد‭ ‬پیام‭ ‬تسلیتی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬امام‭ ‬مخابره‭ ‬كرد(بازیابی‭ ‬‮۲۶۳/۱۶)‬‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬از‭ ‬دید‭ ‬مأموران‭ ‬ساواك‭ ‬پنهان‭ ‬نماند‮.(‬شهید‭ ‬هاشمی‮ ‬نژاد‭ ‬به‭ ‬روایت‭ ‬اسناد‭ ‬ساواك،‭ ‬ص‭۷۰۱)‬
به‭ ‬دنبال‭ ‬این‭ ‬حادثه‭ ‬كشتار‭ ۱۹ ‬دی‭ ‬قم‭ ‬پیش‭ ‬آمد‮.‬‭ ‬این‭ ‬كشتار‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬اعتراض‭ ‬علما‭ ‬به‭ ‬مقاله ای‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬روزنامه‭ ‬اطلاعات‭ ‬با‭ ‬عنوان‭ ‬ارتجاع‭ ‬سیاه‭ ‬منعكس‭ ‬شده‭ ‬بود‮.‬‭ ‬آیت الله فلسفی‭ ‬از‭ ‬كسانی‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬نماز‭ ‬جماعت‭ ‬و‭ ‬درس‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اعتراض‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬نوشته‭ ‬تعطیل‭ ‬كرد(همان‮)‬‭ ‬ایشان‭ ‬كشتار‭ ۱۹ ‬دی‭ ‬قم‭ ‬را‭ ‬همراه‭ ‬مراجع‭ ‬دیگر‭ ‬محكوم‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬روز‭ ‬چهارم‭ ‬بهمن‭ ۱۳۵۷ ‬در‭ ‬كنارشخصیت های‭ ‬دیگر‭ ‬حوزه‭ ‬نماز‭ ‬جماعت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اعتراض‭ ‬به‭ ‬رژیم‭ ‬تعطیل‭ ‬كرد‮.‬‭ ‬‮(‬یاران‭ ‬امام‭ ‬به‭ ‬روایت‭ ‬اسناد‭ ‬ساواك،‭ ‬‮٢/۱۷۸)‬
ایشان‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬هشتم‭ ‬بهمن‭ ‬در‭ ‬سپاس‭ ‬از‭ ‬افسران‭ ‬و‭ ‬درجه داران‭ ‬لشكر‭ ‬‮٧٧‬‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬انقلاب‭ ‬پیوسته‭ ‬بودند‭ ‬اعلامیه‭ ‬صادر‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬‮١١‬‭ ‬بهمن‭ ۵۷ ‬در‭ ‬شمار‭ ‬علمای‭ ‬متحصن‭ ‬در‭ ‬حرم‭ ‬مطهر‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬معترضان‭ ‬به‭ ‬حكومت‭ ‬بختیار‭ ‬بود‮.‬
در‭ ‬روز‭ ‬‮٢٢‬‭ ‬خرداد‭ ۱۳۵۷ ‬در‭ ‬اعتراض‭ ‬به‭ ‬دستگیری‭ ‬شهید‭ ‬عبدالكریم‭ ‬هاشمی‮ ‬نژاد‭ ‬و‭ ‬آیت الله حاج‭ ‬شیخ‭ ‬عباس‭ ‬واعظ طبسی،‭ ‬شیخ‭ ‬محمدرضا‭ ‬محامی‭ ‬و‭ ‬سیدحسین‭ ‬موسوی‭ ‬جهان آبادی‭ ‬كه‭ ‬توسط‭ ‬كمیته‭ ‬مشترك‭ ‬ضدخرابكاری‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬‮١٢‬‭ ‬خرداد‭ ‬دستگیر‭ ‬شده‭ ‬بودند(انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬به‭ ‬روایت‭ ‬اسناد‭ ‬ساواك،‭ ‬‮٦/۳۴۹)‬،‭ ‬در‭ ‬حركتی‭ ‬اعتراض آمیز،‭ ‬از‭ ‬اقامه‭ ‬نماز‭ ‬جماعت‭ ‬ظهر‭ ‬و‭ ‬عصر‭ ‬خودداری‭ ‬نمود‮.‬‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬پیروزی‭ ‬انقلاب‭ ‬اسلامی‭ ‬و‭ ‬استقرار‭ ‬نظام‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی،‭ ‬ایشان‭ ‬و‭ ‬یاران‭ ‬دیگرش‭ ‬همچنان‭ ‬جلسات‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬قصد‭ ‬انسجام‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬ارتباط‭ ‬میان‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬متولیان‭ ‬ادامه‭ ‬دادند‭ ‬و‭ ‬كوشیدند‭ ‬مانع‭ ‬بروز‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬انحرافات‭ ‬شوند‮.‬
وی‭ ‬در‭ ‬انتخابات‭ ‬نخستین‭ ‬مجلس‭ ‬خبرگان‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬‮٢١‬‭ ‬مرداد‭ ‬‮۱۳۵۸‬‭ ‬برگزار‭ ‬شد‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬مردم‭ ‬متدین‭ ‬و‭ ‬انقلابی‭ ‬خراسان‭ ‬و‭ ‬حزب‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬كاندیدا‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬همراه‭ ‬آیت الله میرزا‭ ‬جوادآقا‭ ‬تهرانی‭ ‬و‭ ‬آیت الله حاج‭ ‬شیخ‭ ‬ابوالحسن‭ ‬شیرازی‭ ‬به‭ ‬مجلس‭ ‬راه‭ ‬یافت‮.‬‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬انتخابات‭ ‬مجلس‭ ‬شورای‭ ‬اسلامی‭ ‬نیز‭ ‬ایشان‭ ‬همراه‭ ‬استادان‭ ‬دیگر‭ ‬فهرست‭ ‬موردنظر‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬مشخص‭ ‬می‮ ‬كرد‮.‬‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬جنگ‭ ‬تحمیلی‭ ‬و‭ ‬حمله‭ ‬نیروهای‭ ‬بعثی‭ ‬عراق‭ ‬به‭ ‬ایران‭ ‬از‭ ‬‮١٣‬‭ ‬شهریور‭ ‬‮۱۳۵۹‬‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬آیات‭ ‬عظام‭ ‬دیگر‭ ‬با‭ ‬صدور‭ ‬اعلامیه ای‭ ‬در‭ ‬روز‭ ‬دهم‭ ‬مهر۱۳۵۹‬‭ ‬از‭ ‬مردم‭ ‬خواستند‭ ‬تا‭ ‬از‭ ‬اسراف‭ ‬و‭ ‬تبذیر‭ ‬و‭ ‬احتكار‭ ‬و‭ ‬شایعه سازی‭ ‬پرهیز‭ ‬كنند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬پیروزی‭ ‬نیروهای‭ ‬مسلح‭ ‬جمهوری‭ ‬اسلامی‭ ‬قدم‭ ‬بردارند‮.(‬بازیابی‭ ‬‮٦/۱۱۶۲/٩)‬‭ ‬این‭ ‬مقدار،‭ ‬گوشه ای‭ ‬از‭ ‬فعالیت های‭ ‬ثبت شده‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬مرحوم‭ ‬آیت الله حاج‭ ‬میرزاعلی‭ ‬آقا‭ ‬فلسفی‭ ‬در‭ ‬ایام‭ ‬حاكمیت‭ ‬طاغوت‭ ‬و‭ ‬دوران‭ ‬انقلاب‭ ‬است‮.‬‭ ‬ایشان‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬مستمر‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬مسئولان‭ ‬نقش‭ ‬سازنده‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬ایفا‭ ‬می‮ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬فروتنی‭ ‬و‭ ‬حلم‭ ‬و‭ ‬بردباری‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬عمل‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬همگان‭ ‬آموزش‭ ‬می‮ ‬داد‮.‬‭
منبع : مرکز اسناد انقلاب اسلامی
همچنین مشاهده کنید
 آگهی
کتان نما شرکت پخش ، فروش و اجرای بلکا - قیمت استثنائی
ترجمه رسمی عربی

مرکز تخصصي آموزش زبانهاي خارجي زبان نگار
بازگشایی و جابجایی گاوصندوق , باز کردن گاوصندوق …
تولید محتوی، اخبار و بولتنهای تخصصی
مکانیک سیار باطری ساز امداد خودرو تعمیر خودرو …
فروش جوجه بوقلمون بیوتی 1 روزه و 1 ماهه و …

سرخط خبرها

 از میان خبرها

 گزارش / تحلیل

آخرین اخبار سایت 55 آنلاین
آخرین اخبار خبرگزاری تسنیم
آخرین اخبار سایت الف
آخرین اخبار سایت دیپلماسی ایرانی
آخرین اخبار سایت زومیت