دوشنبه, ۱ مرداد, ۱۴۰۳ / 22 July, 2024
مجله ویستا

اثرات گلخانه ای و تغییرات آب و هوایی


اثرات گلخانه ای و تغییرات آب و هوایی
اثرات گلخانه‌ای یک پدیدة طبیعی است که نقش عمده‌ای را در شکل گیری آب و هوای زمین ایفاء می‌کند. این پدیده گرمای نسبی و محیط مناسبی را در نزدیکی سطح زمین جایی که بشر و دیگر موجودات زنده قادر به رشد و توسعه و بالندگی هستند، فراهم می‌کند. این یکی از فرایندهای وسیع بیولوژیکی، شیمیایی و فیزیکی است که در تعیین اقلیم زمین دخالت دارد. اقلیم، چه برای سرتاسر کره خاکی و یا برای یک کشور و یا نقطة خاص، غالبا بصورت ترکیب آب و هوای ثبت شده در یک دورة زمانی طولانی مدت بیان می‌گردد. اقلیم در اصطلاح میانگین‌های طولانی مدت و دیگر داده‌های آماری شرایط آب و هوایی شامل فراوانیهای حوادث متعدد بیان می‌گردد. اقلیم بسیار متفاوت اتز آمار است. تنها یک الگوی هوایی روز به روز تغییر کرده و علاوه براین شرایط آب و هوایی در یک محدودة زمانی سالیانه، یک دهه، و قرنها تا میلیونها سال بسته به تاریخ زمین شناسی زمین بسیار متغییر است. این تغییرات طبیعی، منتج از هم فاکتورهای داخلی و هم خارجی سیستم آب و هوایی، مربوط به ماهیت خود اقلیم می‌باشد.
ولی تمامی تغییرات در آب و هوا بواسطة فرایندهای طبیعی نیست. بشر نیز در این تغییرات نقش دارد. توسعه شهرها و تغییرات الگوهای کاربری اراضی توسط انشان باعث تغییرات آب و هوایی در مقیاس محدود می‌گردد. بواسطة محدوده ای از فعالیتها از زمان انقلاب صنعتی در اواسط قرن ۱۹ همچون استفاده از سوختهای فسیلی و قطع درختان جنگلی در مقیاس وسیع و تغییرات کاربری اراضی، انسانها در افزایش اثرات گلخانه‌ای طبیعی نقش داشته‌اند. افزایش اثرات گلخانه‌ای ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای اتمسفر مثل دی‌اکسید کربن و متان بوده و به شکل وسیعی عامل افزایش محسوس میانگین دمای جهانی در طول قرن بیستم می‌باشد.
رابطة بین افزایش اثرات گلخانه‌ای و تغییرات آب و هوا در دنیا یک رابطة ساده‌ای نیست. نه تنها غلظت گازهای گلخانه‌ای در اتمسفر را افزایش می‌دهد، بلکه غلظت آلاینده‌های اقیانوسها، خاک و بیوسفر(زیست کره) را نیز افزایش می‌دهد. این اثرات تاکنون کاملا شناخته نشده است. علاوه براین مکانیسم‌های بازخورد پیچیده در داخل سیستم آب و هوایی می‌تواند تغییرات آب و هوایی ناشی از اثرات گلخانه‌ای را تشدید و یا حتی آن را بی‌اثر کند.
محمد فرامرز