در تقویم تاریخ ادبیات ایران، نامهایی هست که فراتر از یک شخصیت ادبی، به نمادی از یک دوران تبدیل شدهاند. ابوعبدالله جعفربن محمد رودکی، مشهور به رودکی سمرقندی، بیتردید در صدر این فهرست قرار دارد. او که در روستای بنج از توابع رودک سمرقند در تاجیکستان امروزی چشم به جهان گشود، نه تنها منتسب به نخستین شاعر بزرگ زبان فارسی است، بلکه معماری است که کاخ بلند نظم فارسی را بر ستونهایی از موسیقی و خرد بنا کرد.