انتقادات آملی لاریجانی از بانک مرکزی؛ تأسیس بانک‌های خصوصی صددرصد غلط بود

تسنیم/ رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه با وجود آن‌که مدیران مؤسسات به‌دلیل تخلفات و سوء‌استفاده‌های مالی بازداشت و محکوم شدند، پرسش اصلی این است که ناظر اصلی یعنی بانک مرکزی چه نقشی در این بحران داشته است؟ گفت: سیاست ایجاد و توسعه بانک‌های خصوصی که از اواخر دولت اصلاحات و زمان احمدی‌نژاد شروع شد صددرصد غلط بود.

مهمترین بخش اظهارات صادق آملی لاریجانی به شرح زیر است:
مدیریت بانک مرکزی ناترازی بانک را تشدید می‌کند
بانک مرکزی نقدینگی تزریق می‌کند و پایه پولی را افزایش می‌دهد
* بانک مرکزی در سال‌های اخیر درخواست بانک‌ها برای جبران کسری را پذیرفته و با تأمین نقدینگی، عملاً به افزایش پایه پولی و خلق پول جدید اقدام کرده است.

* این در حالی است که بخش قابل توجهی از این بانک‌ها، بانک‌های دولتی با ناترازی جدی مواجه‌اند و مسئله محدود به بانک‌های خصوصی نیست.
* یکی از بانک‌های ناتراز، طی ۵ تا ۶ سال تحت مدیریت تیمی قرار داشت که مستقیماً از سوی بانک مرکزی منصوب شده بودند. با وجود این نظارت و مدیریت، ناترازی بانک در این دوره به‌جای کاهش، به‌طور قابل توجهی تشدید شده است.
* بنابراین نخستین نهادی که باید پاسخ‌گوی این وضعیت باشد خود بانک مرکزی است؛ چراکه تأمین نقدینگی و چاپ پول بدون کنترل، پیامدهای گسترده‌ای ایجاد کرده است.
* بانک مرکزی در پاسخ به کسری بانک‌ها اعلام کرده بود که عدم تزریق نقدینگی ممکن است به اختلال در خدمات بانکی و نارضایتی عمومی منجر شود.
بانک مرکزی در نظارت ناکام ماند و بحران مؤسسات را تشدید کرد
* در پی بحران مؤسسات مالی، جلسات متعددی با حضور مسئولان عالی قوه قضائیه، بانک مرکزی، وزارت اطلاعات و سایر نهادهای مرتبط برگزار شد تا راهکاری برای سامان‌دهی وضعیت سپرده‌گذاران تدوین شود.
* با توجه به وضعیت پیچیده پرونده، برای حل مشکل، مجوز شرعی ویژه‌ای از مقام معظم رهبری اخذ شد تا امکان پرداخت مرحله‌ای سپرده‌ها فراهم شود.
* با وجود آن‌که مدیران مؤسسات به‌دلیل تخلفات و سوء‌استفاده‌های مالی بازداشت و محکوم شدند، پرسش اصلی این است که ناظر اصلی یعنی بانک مرکزی چه نقشی در این بحران داشته است؟
* مؤسسات اعتباری تحت نظارت بانک مرکزی فعالیت می‌کنند و رهاشدگی نظارتی سهم مهمی در گسترش ناترازی و خسارت به مردم داشته است.
* سیاست ایجاد و توسعه بانک‌های خصوصی که از زمان احمدی‌نژاد شروع شد صددرصد غلط بود.
* این روند که از اواخر دولت اصلاحات آغاز و در دولت‌های بعدی تشدید شد.
در مورد CFT و پالرمو بالای ۶۰ -۷۰ جلسه  فقط کمیته‌های داخلی خود مجمع تشخیص کار کردند بعد رسید به کمیسیون‌ها و صحن
* از نظر کارشناسان و متخصصین استفاده می‌کنیم؛ گمان نکنید که ما در مجمع دور میز می‌نشینیم و یک چیزی را همین طوری تصویب می‌کنیم
* درمورد CFT و پالرمو  بالای ۶۰ -۷۰ جلسه  فقط کمیته‌های داخلی خود مجمع کار کردند بعد رسید به کمیسیون‌ها که در این بخش خودم شرکت می‌کردم با اینکه من عضو کمیسیون نیستم، بعد از آن آمد در صحن جلسه مجمع تشخیص.
شک ندارم که FATF استعماری است
* خلط FATF با CFT و پالرمو یک اشتباه فاحش است.
* ما به FATF رأی ندادیم؛ اصلاً حق ورود نداشتیم.
* پالرمو و CFT کنوانسیون هستند ولی FATF کنوانسیون نیست بلکه یک گروه اقدام مشترک مالی است البته که فوق‌العاده سیاسی است.
* اف‌ای‌تی‌اف مطلقاً در دستور جلسه ما نبود چون مصوبه مجلس نبوده است و اصلاً ما حق ورود نداشتیم.
خیلی‌ها گمان می‌کنند مجمع تشخیص می‌تواند در همه مسائل کشور ورود کند؛ اما این درست نیست
* ما فقط در مصلحت‌سنجی مربوط به مورد اختلافی مجلس و شورای نگهبان که در مجلس اصرار شده، می‌توانیم ورود کنیم.

مشروح اظهارات آملی لاریجانی به نقل از مهر را در ادامه بخوانید:
آیت الله صادق آملی لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در نشستی با دانشجویان که به مناسبت هفته دانشجو برگزار شد در رابطه با مسائلی که در قالب پرسش از سوی دانشجویان حاضر مطرح شده بود، بیان کرد: مسائل مختلفی را مطرح کردند که برخی از آنها مربوط به کل فضای کشور هست، ممکن هست داخل در مسئولیت‌های مجمع نباشد و برخی از آنها قطعاً از مسئولیت‌های مجمع نیست اما من به عنوان یک مسئول در حاکمیت شاید بتوانم به عنوان شخصی دخالت کرده و کمکی کنم، آن بحثی مجزا است.

وی ادامه داد: برخی از سوالاتی که دانشجویان مطرح کردند مربوط به وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام است و می‌خواهم این موضوع را بررسی کنیم، مسائلی نظیر CFT و پالرمو به مجمع تشخیص مصلحت نظام مربوط می‌شود.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در واکنش به این پیشنهاد دانشجویان که می‌خواستند از پیشنهادهای آنها در مجمع تشخیص مصلحت نظام استفاده شود، استقبال کرد و افزود: من از این پیشنهاد استقبال می‌کنم و در طول دو سال گذشته با دبیر مجمع راجع به طرحی بحث کردیم که نخبگان کشور را در سطح هیئت‌های علمی و حتی در سطح دانشجویان به شیوه منظمی به صورت شبکه‌ای ارتباط گرفته و ظرفیت آنها در مجمع تشخیص مصلحت نظام استفاده کنیم.

آیت الله آملی لاریجانی خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت نخبگان دو فایده دارد که موجب انتقال تجارب آنها می‌شود همچنین بیانگر این است که به آنها بها داده شده است، فلسفه علم رشد علمی همواره عوامل متعددی دارد و لزوماً منطقی نیست چه بسا عوامل مختلفی نظیر قدرت و سیاست بر روی رشد آن تأثیرگذار است. ما باید به کسانی که متخصص هستند بها دهیم و شخصاً به این اعتقاد دارم؛ حتی معتقدم اگر نگاه موسع‌تری داشته باشیم ایرادی ندارد.

وی ادامه داد: همه مردم متعلق به این کشور هستند و دلشان برای انقلاب و برای کشورشان می‌سوزد و دغدغه دارند، باید از ظرفیت آنها استفاده کنیم. هم اکنون نیز از ظرفیت‌های مختلف جامعه استفاده می‌کنیم و تصور نکنید که ما دور یک میز می‌نشینیم و و موضوعی را تصویب می‌کنیم؛ اینطور نیست؛ اگر فرصت شد روند ورود دستورات جلسه به صحن‌های هیئت عالی نظارت و صحن مجمع تشخیص را تشریح می‌کنم.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در بخشی از سخنانش عنوان کرد: قبل از اینکه دستوری به صحن مجمع بیاید در کمیسیون‌های مجمع بررسی می‌شود و آنها از متخصصین هر بخشی دعوت رسمی می‌کنند، معمولاً از اعضای هیئت علمی به صورت تخصصی با آن موضوع دعوت می‌کنند. علاوه بر آن کمیته‌های تخصصی در دبیرخانه مجمع به صورت وسیع‌تری از کارشناسان استفاده می‌کنند.

آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه جلسات متعدد کارشناسی در کمیته‌ها و کمیسیون‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام برای بررسی مصوبات این مجمع برگزار می‌شود، اظهار کرد: شاید بالغ بر ۷۰ جلسه کارشناسی برای بررسی لوایحی نظیر CFT و پالرمو در مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور کارشناسان تشکیل شده است. من با وجود آنکه عضو کمیسیون نبودم در بسیاری از این جلسات به دلیل اهمیت آنها شرکت کردم.

وی ادامه داد: در مدت دو سال گذشته در تلاش بودیم تا با نظمی از ظرفیت نخبگان سراسر کشور استفاده کنیم، به دلیل دشواری رفت و آمد بیشتر از ظرفیت نخبگان در تهران استفاده کردیم و در تلاشیم از ظرفیت همه استفاده کنیم. اگر دانشجویان که دغدغه دارند و اهل فکر هستند و استعداد دارند علاقه دارند ایده‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کنند از آنها استقبال می‌کنیم.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بخشی از سخنانش عنوان کرد: مسئولیت‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام محدود و مضیق است و عمده‌ترین آن مربوط به موارد اختلافی بین مجلس و شورای نگهبان است که به صورت اصراری در مجمع تشخیص بررسی می‌شود و این یک مسئله ساده نیست چرا که در تشخیص مصلحت، وجود اختلاف تخصص و سلیقه مطرح است. می‌توانید به اختلاف نظر اقتصاددانان در حل مسائل کشور توجه کنید که هر کدام از آنها برای مشکل فقر راه حل‌هایی دارند و اختلاف نظر بسیار است.

آیت الله آملی لاریجانی گفت: برخی تصور می‌کنند مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌تواند در همه امور مداخله کند در حالی که اینطور نیست. در قانون اساسی بحث معضل هم به مجمع ارجاع می‌شود اما این باید توسط رهبری ارجاع داده شود و اینطور نیست که خودمان تشخیص دهیم و به آن ورود کنیم.

وی اظهار کرد: رهبری در صحبت‌های خود گاهی فرمودند که مجمع تشخیص بازوی مشورتی رهبری است و ما به ایشان عرض کردیم حاضریم در هر سطحی این کار انجام دهیم و عملاً هم همین طور است.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در بخشی از سخنانش گفت: هیئت عالی نظارت وظیفه مقام معظم رهبری است که به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع داده شده است و از وظایف مجمع نبوده است، رهبری نیابت وکالتی دادند تا گروهی محدودتر از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام را انجام دهند. نظارت بر آن نیز به این صورت است که طبق پیشنهاد رهبری، موارد خلاف به شورای نگهبان ارجاع داده می‌شود.

آیت الله آملی لاریجانی در رابطه با ورود مجمع تشخیص مصلحت نظام به برخی از شوراهای عالی کشور که مورد پرسش دانشجویان قرار گرفته بود، پاسخ گفت: از آنجایی که شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی امنیت ملی با وظایف خاص و همینطور شورای عالی فضای مجازی توسط رهبری ایجاد شده‌اند با تأیید ایشان می‌توانیم نظارتی داشته باشیم اما در حال حاضر ورودی به این موضوع نداریم.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در بخشی از سخنانش اظهار کرد: موضوع FATF این است که بسیاری از بخش‌های جامعه از جمله اساتید و کارشناسان راجع به مسائل مربوط به آن دچار اشتباه می‌شوند، مجمع تشخیص آن را تصویب نکرده، پالرما و CFT دو کنوانسیون هستند و ماهیت قرارداد بین‌المللی این است که هر کس به آن ملحق شود با همه کشورهایی که به آن پیوسته‌اند طرف قرارداد می‌شود.

آیت الله آملی ملی لاریجانی در همین رابطه گفت: FATF کنوانسیون نیست یک گروه اقدام مشترک مالی است که فوق‌العاده سیاسی است و گروه‌هایی با‬ یکدیگر‬ همکاری می‌کنند و من شکی ندارم که یک ابزار استعماری است، به سادگی هم عضو نمی‌گیرند و البته تقریباً همه عالم عضو آنها هستند. اساساً پیوستن به FATF محل بحث مجمع تشخیص نبوده و ما حق ورود نداشته‌ایم. وقتی موضوع مصوبه اصراری نباشد ما نمی‌توانیم آن را در دستور کار مجمع قرار دهیم بنابراین ‏FATF مطلقاً در دستور کار مجمع نبود.

وی افزود: مجمع بر روی پالرمو متمرکز شد و در رابطه با FATF ما به هیچ عنوان به توصیه‌های آن توجه نکردیم و در رابطه با CFT و پالرمو تحفظ‌هایی داشتیم و کشورهایی که شروط ما را قبول نکرده باشند طرف حساب ما نیستند.

آیت الله آملی لاریجانی در رابطه موضوع شرکتی‌ها گفت: یک مسئله دیگر بحث شرکتی‌ها است و دولت‌ها با آن مخالف بودند، می‌گفتند شرکتی‌ها تعداد زیادی هستند البته آمارهای دقیق وجود نداشت. پاسخ من این بود که هم اکنون آنها بار مالی دارند. پیشنهاد من این بود که پلکانی به دولت ملحق شوند، اما با مخالفت دولت‌ها مواجه شد. البته یک سیاستی برای کوچک شدن دولت‌ها داریم که این ۱۰۰ درصد مخالف آن سیاست بود.

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش که به پرسش‌های طرح شده از سوی دانشجویان پاسخ می‌گفت، راجع به موضوع بانک‌ها بیان کرد: برخی از بانک‌ها سال‌ها ناتراز بودند و بانک مرکزی مسئول این موضوع است. اسکناس چاپ کرده و در اختیار آنها قرار داده است.