آلرژی پنهان در زندگی روزمره

همشهری آنلاین/بسیاری از محرک‌های آلرژی در مکان‌ها و وسایلی پنهان‌اند که به ندرت کسی به آنها فکر می‌کند اما تماس روزانه زیادی با آنها دارد.

وقتی از آلرژی صحبت می‌کنیم، معمولا ذهن‌ها به سمت ادویه و غذاهای خاص، گرده گل‌ها و گیاهان و درختان، گرد و غبار، باران و موارد شناخته‌شده می‌رود. اما واقعیت این است که بسیاری از محرک‌های آلرژی در مکان‌ها و وسایلی پنهان‌اند که به ندرت کسی به آنها فکر می‌کند اما تماس روزانه زیادی با آنها دارد. شناخت این عوامل می‌تواند از بروز واکنش‌های ناخواسته و ناخوشایند جلوگیری کند.

حواستان به لوازم آرایش‌تان باشد

یکی از موارد آلرژی‌زا در زندگی روزمره که متخصصان هم معمولا درباره آن هشدار می‌دهند، لوازم آرایشی است. دکتر نوید شبانکاره، متخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی به همشهری می‌گوید: «استفاده مداوم از ریمل مژه و خط چشم به خصوص محصولاتی که حاوی پارابن یا عطرهای مصنوعی هستند، می‌تواند باعث بروز التهاب و آلرژی‌های پوستی در پلک‌ها شود. مخصوصا ریمل‌هایی که بیشتر از ۳ ماه استفاده می‌شوند.»

او می‌گوید: «بسیاری از افراد تصورش را هم نمی‌کنند که حساسیت‌های چشمی‌شان ممکن است ناشی از لوازم آرایشی باشد. درحالی‌که تقریبا ۱۰ درصد افرادی که آلرژی پوستی دارند، واکنش‌های آلرژیک‌شان به لوازم آرایشی مرتبط است و افراد که از این موضوع اطلاع ندارند، دنبال دلایل دیگر می‌گردند اما همچنان آن ریمل را استفاده می‌کنند.»

محصولات شوینده و بهداشتی

محصولات شوینده و بهداشتی هم می‌توانند محرک‌های پنهان آلرژی باشند. پودر لباسشویی، صابون‌ها و نرم‌کننده‌های پارچه، به خصوص آنهایی که دارای رایحه‌های قوی هستند، می‌توانند باعث خارش پوست، قرمزی و حتی مشکلات تنفسی شوند. بررسی‌ها نشان داده است که مواد معطر در شوینده‌ها و لوازم آرایشی می‌توانند پاسخ ایمنی بدن را تحریک کنند و به مرور زمان حساسیت ایجاد کنند. این مسئله برای کودکان حساسیت‌زاتر است و می‌تواند حتی به بروز آسم در سنین پایین کمک کند.

وسایل خانگی روزمره

حتی وسایل خانگی روزمره نیز ممکن است آلرژی‌زا باشند. فیلترهای تهویه، پرده‌ها، بالش‌های قدیمی و حوله‌ها گرد و غبار و قارچ‌های ریز را در خود جمع می‌کنند. کمتر کسی فکر می‌کند که دستگاه‌های تهویه مطبوع و کولرها می‌توانند باعث پخش ذرات آلرژی‌زا شوند. کارشناسان تاکید دارند که تمیز نکردن منظم این دستگاه‌ها می‌تواند ذرات ریز گرد و غبار و قارچ‌ها را در فضا پخش کند و موجب حملات آلرژیک به ویژه در افراد مستعد شود. خیلی از افراد حوله‌های خود را نیز دیر به دیر می‌شویند و نمی‌دانند که حوله مرطوب یا استفاده‌شده می‌تواند محل تجمع باکتری و قارچ باشد و تماس مداوم آن با پوست باعث خارش، قرمزی و حساسیت می‌شود. دکتر شبانکاره تاکید می‌کند که «حوله‌های حمام، استخر و به خصوص حوله‌های آشپزخانه باید زود به زود شسته شون تا آلرژی و سایر بیماری‌ها را در ما بیدار نکنند. بهتر است حوله‌ها بعد از ۲ تا ۳ بار استفاده شسته شوند و حتما بعد از هر بار استفاده کاملا خشک شوند تا رشد باکتری و قارچ در آنها کاهش پیدا کند.»

شیرین‌کننده‌ای با خاصیت آلرژی‌زایی

خوراکی‌های روزمره و نوشیدنی‌ها هم گاهی باعث آلرژی می‌شوند. بدون اینکه فرد بداند. مثلا برخی افراد ممکن است به افزودنی‌های غذایی، نگهدارنده‌ها یا حتی رنگ‌های مصنوعی واکنش نشان دهند. مطالعات نشان داده است که ساخارین و سایر شیرین‌کننده‌های مصنوعی هم می‌توانند باعث واکنش‌های آلرژیک خفیف تا متوسط در بعضی افراد شوند. حتی وقتی در مقدار کم مصرف می‌شوند.

جالب است بدانید که فعالیت‌های روزمره مانند ورزش کردن در محیط‌های بسته یا باز هم می‌تواند محرک آلرژی باشد. عرق کردن، تماس پوست با لباس‌های مرطوب و حتی شنا در استخرهایی که کلر بالایی دارند، می‌تواند باعث تحریک پوست و ایجاد کهیر یا اگزما شود. بر اساس تحقیقات جدید، ۱۵ درصد افراد مبتلا به اگزما یا حساسیت پوستی، واکنش خود را با فعالیت‌های فیزیکی و تماس با مواد شیمیایی مرتبط می‌دانند.

آلرژی های عجیبِ دیگر

موارد آلرژن‌زای دیگری هم در زندگی روزمره همه ما هست که اغلب آنها را نادیده می‌گیریم. چون معمولا آگاهی اندکی درباره آنها داریم؛

موبایل و وسایل الکترونیکی: تماس مداوم با گوشی و تبلت می‌تواند باعث تحریک پوست شود. چرا که این وسایل گرد و غبار و باکتری جمع می‌کنند.

عطرها و محصولات معطر: خوشبوکننده‌ها، شمع‌های معطر و اسپری‌ها می‌توانند سردرد، عطسه و مشکلات تنفسی ایجاد کنند.

فلزات و زیورآلات: نیکل موجود در انگشتر، ساعت و گردن‌بند می‌تواند محرک آلرژی پوستی باشد.

حشرات و حیوانات خانگی: تماس با نیش حشرات کوچک می‌تواند در بعضی‌ها واکنش‌های آلرژیک ایجاد کند. حتی بال حشرات به گفته متخصصان می‌تواند منجر به بروز واکنش‌های آلرژیک شود. همچنین نگهداری حیوانات خانگی می‌تواند آلرژی خاموش را بیدار کند. دکتر محمدحسن بمانیان، فوق تخصص آلرژی پیش از این به همشهری‌آنلاین گفته بود: فردی که صاحب گربه است، اگر به یک مهمانی برود و گربه‌اش را با خودش نبرد و چند ساعتی در آن خانه بماند و بعد از آنجا برود، آن خانه به مدت ۶ ماه، آلرژن‌های گربه را در خود نگه خواهد داشت!

مواد پلاستیکی و رنگ‌ها: تماس مداوم با برخی پلاستیک‌ها و رنگ‌ها و حتی بسته‌بندی‌ها ممکن است باعث واکنش‌های پوستی خفیف شود.

عواقبِ تماس مداوم با محرک‌های آلرژی‌زا

اما تماس با این محرک‌های نه چندان شناخته‌شده، چه تأثیراتی می‌تواند روی سلامت بدن داشته باشد؟ شبانکاره توضیح می‌دهد: «تماس مداوم با محرک‌های آلرژی‌زا حتی مواردی که به ظاهر بی‌خطرند، می‌تواند واکنش‌های متفاوتی در بدن ایجاد کند. این واکنش‌ها ممکن است پوستی، تنفسی یا گوارشی باشند و شدت آنها از خفیف تا جدی متغیر است.»

این متخصص آلرژی اضافه می‌کند: «مثلا لوازم آرایشی یا فلزات می‌توانند باعث قرمزی، خارش، تورم یا کهیر روی پوست شوند. شوینده‌ها و مواد معطر محیطی ممکن است باعث عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم و حتی سردرد شوند. تماس مکرر با گرد و غبار و قارچ (قارچ موجود در حمام، لابلای گل‌های آپارتمانی و ...) می‌تواند حملات آسم را در افراد مستعد تحریک کند و مشکلات تنفسی ایجاد کند.»

او تاکید می‌کند که «این واکنش‌ها گاهی آن‌قدر خفیف‌اند که فرد متوجه آنها نمی‌شود، اما تکرار تماس باعث حساسیت بیشتر بدن می‌شود و در طول زمان ممکن است واکنش‌های شدیدتری ایجاد شود یا باعث شود آلرژی پایدارتر شود.»

به گفته این متخصص آلرژی و ایمونولوژی، «شناخت محرک‌ها و توجه به اولین نشانه‌ها کلید کنترل آلرژی است. حتی تغییرات ساده‌ای مثل استفاده از محصولات بدون عطر، پاکسازی مرتب وسایل خانگی و مراقبت از پوست می‌تواند از بروز واکنش‌های شدید جلوگیری کند و کیفیت زندگی را به شکل چشمگیری بهتر کند. آلرژی همیشه با یک عامل آشکار و بزرگ همراه نیست. گاهی ریشه در عادت‌های روزمره و محیط اطراف و موارد ظاهرا کوچک دارد.»