چالش‌های آموزش آنلاین در روزهای تعطیلی مدارس

ایرنا/ سنندج- ایرنا- تعطیلی‌های مکرر مدارس به دلایل مختلف، بار دیگر موضوع کارآمدی آموزش آنلاین را به چالش کشیده و بسیاری از خانواده ها، دانش آموزان و حتی معلمان را دچار سردرگمی کرده است.

به گزارش ایرنا، در سال‌های اخیر تعطیلی‌های مکرر مدارس، بویژه درمناطق شهری و شهرهای بزرگ، به یک موضوع تکراری و عادی تبدیل شده است.

این تعطیلی‌ها که ناشی از مشکلات زیست‌محیطی، شرایط جوی نامساعد و شیوع بیماری‌های فصلی مانند کرونا و آنفلوآنزا است، اگرچه با هدف حفظ سلامت دانش‌آموزان انجام می‌شود، اما چالش‌هایی برای خانواده‌ها و نظام آموزشی ایجاد کرده است.

در این میان، "شبکه آموزشی شاد" به عنوان راهکاری برای تداوم آموزش در شرایط اضطراری، تلاش کرده است تا خلا ناشی از تعطیلی مدارس را پر کند، حال این پرسش در ذهن ایجاد می شود که آیا آموزش آنلاین می تواند جایگزین آموزش حضوری شود؟

در این گزارش، به بررسی این موضوع و جنبه‌های مختلف آموزش آنلاین از دیدگاه والدین، معلمان و مسئولان آموزش و پرورش پرداخته شده است.

نگرانی‌های والدین

امیر خسروی پدر ۲ دانش‌آموز مقطع متوسطه و ابتدایی، معتقد است آموزش آنلاین برای دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول تا حدودی قابل قبول است، زیرا برحسب تجربه سال‌های گذشته، توان مدیریت تکالیف خود را دارند.

وی افزود: با این حال آموزش مجازی هرگز نمی‌تواند جایگزین آموزش حضوری شود، چرا که در آموزش حضوری، دانش‌آموزان چند ساعت در محیط مدرسه و کنار همسالان خود هستند و تعامل بیشتری با معلم و درس دارند.

خسروی به مشکلات شبکه شاد نیز اشاره کرد و گفت: کندی اینترنت و موارد بسیار دیگری موجب قطع و وصل شبکه شاد می‌شود، به نوعی که در برخی روزهای تعطیل، این شبکه برای فرزندم باز نشده و از آموزش عقب مانده است.

اما نگرانی اصلی این پدر مربوط به دخترش است که در کلاس اول ابتدایی تحصیل می‌کند.

وی می‌گوید: در هفته‌های اخیر، همسرم مجبور بوده است ساعت‌ها با دخترم تکالیف انجام دهد، زیرا آموزش مجازی برای دانش‌آموزان این مقطع سنی بسیار سخت و خسته‌کننده است.

این پدر نگران، معتقد است، هرچندآموزش مجازی در شرایط اضطراری و برای کاهش فاصله دانش‌آموزان با درس و مدرسه مفید است اما نمی‌تواند جایگزین آموزش حضوری شود. آموزش مجازی در شرایط اضطراری و برای کاهش فاصله دانش‌آموزان با درس و مدرسه مفید است، اما نمی‌تواند جایگزین آموزش حضوری شود.

تعطیلی مدارس و از بین رفتن اشتیاق کودکان

مادری شاغل که فرزند پیش‌دبستانی دارد نیز از تعطیلی‌های پی‌درپی مدارس ابراز نگرانی کرد و گفت: این تعطیلی‌ها باعث سرخوردگی کودکان کم‌سن و سال می‌شود، زیرا آن‌ها اشتیاق زیادی برای رفتن به مدرسه و دیدن دوستان خود دارند.

وی با بیان اینکه دخترم هربار که از تعطیلی مدارس باخبر می‌شود، به جای خوشحالی گریه می‌کند و می‌گوید که دلش برای مدرسه تنگ شده است، افزود: می‌ترسم این تعطیلی‌های مکرر باعث از بین رفتن اشتیاق فرزندم برای رفتن به مدرسه شود.

این مادر با اشاره به تکالیفی که معلمان در گروه‌های مجازی برای دانش‌آموزان پیش دبستانی ارسال می‌کنند،گفت: والدین باید با فیلم یا عکس، انجام این تکالیف را برای مربی بفرستند و این فرآیند، گاهی هم برای والدین و هم برای دانش آموز بسیار خسته کننده است.

مشکلات مالی و درخواست برای رسیدگی به شهریه‌ها

این مادر شاغل به مشکلات مالی ناشی از تعطیلی مدارس نیز اشاره کرد و گفت: بسیاری از خانواده‌ها، بویژه کسانی که فرزندانشان در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کنند، مجبور به پرداخت شهریه‌های بالایی هستند اما با تعطیلی‌های مکرر مدارس از آموزش حضوری محروم می‌شوند.

وی افزود: در این شرایط، باید به وضعیت شهریه‌ها رسیدگی شود و خانواده‌ها نباید هزینه خدماتی را بپردازند که دریافت نمی‌کنند، ضمن اینکه در زمینه سرویس‌های مدارس نیز تعطیلی‌ها هم رانندگان و هم والدین را دچار سردرگمی کرده است.

وی یادآور شد: هرچند سلامت کودکان از هر چیزی مهم‌تر است اما تعطیلی مدارس نباید به عنوان راهکار اصلی در نظر گرفته و باید راهکارهای اساسی‌تری برای مقابله با شرایط بحرانی اندیشیده شود.

آموزش آنلاین ضربه‌ای به دانش آموزان ابتدایی

یک معلم کردستانی که در مقطع ابتدایی تدریس می کند، نیز اظهار کرد: فضای مجازی و شبکه شاد در واقع بستر مناسبی برای آموزش نیست چون آموزش مجازی تعریف و چهارچوب خاص و نرم افزار مشخص خود را دارد اما در شرایط اضطراری تا حدودی کارساز است.

زندکریمی افزود: آموزش شبکه شاد جدا از مزایایی که دارد در زمینه حفظ ارتباط بین دانش‌آموز و معلم، معایبی نیز برای برخی از دانش‌آموزان بویژه پایه‌های اول و دوم ابتدایی دارد آموزش شبکه شاد جدا از مزایایی که دارد در زمینه حفظ ارتباط بین دانش‌آموز و معلم، معایبی نیز برای برخی از دانش‌آموزان بویژه پایه‌های اول و دوم ابتدایی دارد و دانش‌آموزان این مقاطع از آموزش آنلاین ضربه می خورند.

وی یادآور شد: کار معلم در هر حال مجازی یا حضوری سختی‌های خود را دارد، اما در شرایط عادی بعد از تعطیلی مدارس کار معلم تا روز بعد تمام می شود و در شرایط آموزش آنلاین منِ معلم باید ۲۴ ساعته آنلاین و پاسخگوی سوالات و دغدغه‌های دانش‌آموزان باشم.

این معلم کردستانی از والدین خواست به عنوان یکی از همراهان آموزش و پرورش در روزهای تعطیل و آموزش آنلاین بیشتر از همیشه معلمان را در یادگیری بهتر فرزندانشان یاری دهند.

تلاش برای تداوم آموزش در شرایط بحرانی

معاون آموزش متوسطه اداره‌کل آموزش و پرورش استان کردستان نیز در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد: یکی از سیاست‌های اساسی آموزش و پرورش استان در مواجهه با شرایط بحرانی همچون ناترازی انرژی، اپیدمی‌ها و پدیده‌های جوی، تداوم آموزش با اولویت سلامت و ایمنی دانش‌آموزان است، بر این اساس، مدارس به‌عنوان آخرین مکان تعطیل و نخستین مکان بازگشایی در زمان بحران‌ها در نظر گرفته می‌شوند.

حجت‌الله موسوی افزود: نقش و کارکرد مدرسه فراتر از انتقال صرفِ دانش است و مدارس علاوه بر آموزش مباحث درسی، بستری برای رشد مهارت‌های متنوعی چون تفکر خلاق، تفکر حل مسئله، کار گروهی و تعامل با همسالان به شمار می‌روند، ازاین‌رو، تعطیلی مدارس می‌تواند تأثیر منفی قابل‌توجهی بر روند تربیتی و مهارتی دانش‌آموزان داشته باشد.

وی اظهار کرد: با وجود تأکید بر حفظ آموزش حضوری، در برخی موارد ناگزیر به تعطیلی موقت مدارس و انتقال آموزش به شیوه غیرحضوری هستیم و تحقق این مهم نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است تا کارکردهای نظام تعلیم و تربیت زیرسوال نرود.

معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش کردستان با اشاره به ظرفیت بالای "شبکه شاد"در آموزش مجازی گفت:دولت سرمایه‌گذاری گسترده‌ای بر روی این بن‌سازه ملی انجام داده و امروز "شاد" به‌عنوان ابزار اصلی آموزش از راه دور، توانایی حفظ تداوم فرآیند یاددهی و یادگیری در شرایط اضطراری را دارد. دولت سرمایه‌گذاری گسترده‌ای بر روی این بن‌سازه ملی انجام داده و امروز "شاد" به‌عنوان ابزار اصلی آموزش از راه دور، توانایی حفظ تداوم فرآیند یاددهی و یادگیری در شرایط اضطراری را دارد.

وی با بیان اینکه مسیرکلاس‌های مجازی شاد بصورت رایگان نیز فراهم شده است، افزود: امکانات فنی این کلاس‌ها همانند سایر بن‌سازه‌های آموزشی استاندارد و کاملا هم برای معلمان و هم برای دانش‌آموزان رایگان است و در حال حاضر تا ۲۰۰ کاربر به‌طور همزمان در هر مدرسه می‌توانند از این بستر استفاده کنند.

موسوی اضافه کرد: راه‌اندازی شبکه شاد، تولید محتوای آموزشی و آموزش مدیران و معلمان از وظایف ذاتی آموزش و پرورش محسوب می‌شود اما موضوعاتی مانند سرعت اینترنت یا حضور منظم دانش‌آموزان در کلاس‌های مجازی از حیطه اختیارات این نهاد خارج است و نیازمند هماهنگی نهادهای مرتبط و مشارکت خانواده‌ها است.

وی همچنین یادآور شد: برای دانش‌آموزانی که به هر دلیل به شبکه شاد دسترسی ندارند، آموزش و پرورش گزینه‌های جایگزین از جمله مدرسه تلویزیونی، توزیع درسنامه‌های مکتوب و کانال‌های مجازی مدارس را فراهم کرده است تا هیچ دانش‌آموزی از چرخه یادگیری بازنماند.

از صحبت‌های والدین، معلمان و مسئولان می توان چنین استنباط کرد که هرچند آموزش آنلاین و سامانه شاد توانسته است تا حدودی خلا تعطیلی مدارس را پر کند، اما نمی تواند جایگزین آموزش حضوری و نقش تربیتی و اجتماعی مدرسه باشد.