نظر عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک درباره سفر وزیر خارجه عمان به واشنگتن پس از مذاکرات ژنو

انتخاب/ یک عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک معتقد است که سفر وزیر خارجه عمان به واشنگتن احتمالاً نشان‌دهنده این ارزیابی مسقط است که ترامپ به نقطه تصمیم‌گیری درباره ایران نزدیک می‌شود.

دنیس سیترونوویچ عضو اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در صفحه شخصی خود نوشت:  سفر مورد انتظار وزیر خارجه عمان به واشینگتن احتمالاً نشان‌دهنده ارزیابی مسقط است مبنی بر اینکه رئیس‌جمهور دونالد ترامپ به نقطه تصمیم‌گیری درباره ایران نزدیک می‌شود. به نظر می‌رسد عمان در پی آن است که در این مقطع حساس، دسترسی مستقیم به تصمیم‌گیرندگان ارشد داشته باشد و ارزیابی خود را منتقل کند که همچنان امکان دستیابی به توافق وجود دارد. بعید نیست چهره‌هایی نزدیک به دولت، احتمالاً از جمله استیو ویتکاف، این تعامل را تشویق کرده باشند تا با تشدید رایزنی‌ها، از نقش میانجی مورد اعتماد عمان بهره‌برداری شود.
 
۱. چرا دیدار با معاون رئیس‌جمهور ونس اهمیت دارد؟
دیدار با معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
ونس به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان پل ارتباطی میان دولت و پایگاه سیاسی جریان «مگا» (MAGA) عمل می‌کند. نفوذ او صرفاً نهادی نیست، بلکه سیاسی است: او می‌تواند روایت داخلی درباره هرگونه توافق با ایران را شکل دهد. بنابراین، گفت‌وگوی مستقیم عمان با او ممکن است با هدف تضمین این باشد که هر توافق احتمالی نه به‌عنوان امتیازدهی، بلکه به‌عنوان یک پیروزی راهبردی همسو با اصول «اول آمریکا» چارچوب‌بندی شود.
از این منظر، دیپلماسی به همان اندازه که به موضوع هسته‌ای مربوط است، به جایگاه‌سازی سیاسی داخلی نیز ارتباط دارد.
 
۲. آیا هنوز امکان توافق وجود دارد؟

امکان توافق همچنان وجود دارد، مشروط به دو شرط کلیدی:

تمرکز مذاکرات به‌طور محدود بر پرونده هسته‌ای باشد و به موضوعات منطقه‌ای یا موشکی گسترش نیابد؛
هر دو طرف انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به دورهای پیشین (از جمله مذاکرات ژنو) نشان دهند.
 
نشانه‌هایی از همگرایی تدریجی دیده می‌شود، اما شکاف‌های مهمی همچنان باقی است.
 
۳. انتخاب راهبردی ترامپ

رئیس‌جمهور ترامپ در نهایت با یک انتخاب راهبردی روشن روبه‌رو خواهد شد:

گزینه اول: چارچوب «برجام پلاس پلاس»
 
توافقی فراتر از توافق سال ۲۰۱۵، یعنی برجام، که احتمالاً شامل موارد زیر باشد:
توقف یا بازگرداندن غنی‌سازی در سطوح بالاتر؛
تمدید قابل‌توجه بندهای موسوم به «غروب»؛
سازوکارهای نظارتی تقویت‌شده.
چنین توافقی باید دارای بهبودهای ملموس و قابل مشاهده نسبت به برجام اولیه باشد تا از نظر سیاسی در داخل آمریکا قابل دفاع باشد.
 
گزینه دوم: اهرم‌سازی از طریق تشدید فشار
با توجه به آرایش بی‌سابقه نیروهای آمریکایی در منطقه، دولت ممکن است فشار نظامی مستمر یا تشدید قابل‌اعتنا را برای گرفتن امتیازات بیشتر در نظر بگیرد.
با این حال، باید تأکید کرد که احتمال دستیابی به شروط به‌مراتب بهتر صرفاً از طریق تشدید فشار اجباری محدود است. افزایش فشار ممکن است مواضع ایران را سخت‌تر کند، نه انعطاف‌پذیرتر.
 
جمع‌بندی
ما در یک پنجره زمانی حساس قرار داریم.

یک توافق هسته‌ای تقویت‌شده همچنان در دسترس است، اما مستلزم:
تصمیم سیاسی روشن در واشینگتن؛
و انعطاف‌پذیری ایران و آمریکا فراتر از خطوط قرمز پیشین است.
هفته پیشِ رو احتمالاً مشخص خواهد کرد که مسیر تحولات به سمت مهار تقویت‌شده هسته‌ای حرکت می‌کند — یا به سوی تشدیدی حساب‌شده