معنای بازگشت طالبان به قدرت، برای افغانستان چیست؟
 به گزارش الف این پایگاه خبری می نویسد: «زمانی که در افغانستان صحبت از حقوق زنان، آزادی مطبوعات، انتخابات و دیگر آزادی هایی که در قانون اساسی سالِ 2004 میلادی افغانستان تضمین شده است می شود، گروه طالبان اغلب موضع گیری روشنی انجام نمی دهند. با این حال اینطور به نظر می رسد که آن ها ایده های افراط گرایانه خود را با به اصطلاح سنت های افغانستان(از دیدِ خودشان) می خواهند ترکیب کنند و بعید است از این چهارچوب، بر اساس رویه های آنها، ترکیبی روشن و امیدوار کننده حاصل شود» پایگاه خبری The Conversation در گزارشی به تحولات جاری در افغانستان و اوج گیری مجدد طالبان دراین کشور، همزمان با عقب نشینی نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان پرداخته است. این پایگاهِ خبری به طور خاص سعی کرده به این سوال پاسخ دهد که قدرت گیری طالبان در افغانستان، چه معنایی برای این کشور و مردم آن دارد؟  پایگاه خبری The Conversation  در این رابطه می نویسد: «طالبان اغلب به مثابه گروهی تشکیل شده از مردانی که ریش های بلند دارند و از ایدئولوژی افراط گرایانه ای پیروی می کنند و در اِعمال خشونت های گسترده و خونین، هیچ تردیدی به خود راه نمی دهند، تصویرسازی شده است. با این حال، برای فهمِ بهتر این گروه که در در پی خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان، در حال بازگشت به قدرت در این کشور هستند، و حصول تصوری درست از اینکه در صورت به قدرت رسیدن آن ها، چه انتظاراتی باید از این گروه داشت، به یک تصویر بسیار دقیق تر از طالبان نیاز داریم.  در این راستا و برای شروع، کاملا مهم است که ریشه های شکل گیری طالبان در دهه 1980 میلادی و در بحبوحه جنگ سرد را مورد توجه قرار دهیم. چریک های افغان که با نام "مجاهدین" شناخته می شوند برای حدودا یک دهه، نبرد گسترده ای را علیه اشغالگریِ شوروی در خاک افغانستان مدیریت کردند. آن ها در آن زمان توسط طیف گسترده ای از قدرت های خارجی از جمله ایالات متحده آمریکا حمایت می شدند.   در سال 1989، شوروی نیروهای خود را از افغانستان خارج کرد که این مساله منجر به فروپاشی دولتِ مورد حمایت شوروی در خاک افغانستان شد. در سال 1992، یک دولت تشکیل شده از مجاهدین در افغانستان ایجاد شد با این حال شدیدا از درگیری های خونینِ داخلی در پایتخت افغانستان رنج می برد.   شرایط نامطلوب در افغانستان در آن برهه زمانی موجب شد تا زمینه ای مساعد برای ظهور گروه طالبان ایجاد شود. طالبان یک گروه افراط گرا است که عمدتا از اقلیت "پشتون" در افغانستان تشکیل شده است. ناظران و تحلیلگران بر این باورند که طالبان ابتدا در عربستان و با حمایت مالیِ مدارس مذهبی افراط گرای شمال پاکستان در اوایل دهه 1990 میلادی، ایجاد شد. برخی از اعضای طالبان همان مجاهدینی بودند که زمانی علیه اتحاد جماهیر شوروری جنگیدند. در سال 1994، طالبان کارزار نظامی گسترده ای را از جنوب افغانستان به راه انداختند. تا سال 1996، طالبان توانست "کابل" پایتخت افغانستان را به تصرف خود درآورد. امری که با مقاومتِ چندانی نیز همراه نشد.  *زندگی زیر سایه حکومت طالبان برای مردم جنگ زده افغانستان، وعده های طالبان جهت تامین امنیت و نظم در این کشور، و در عین حال در هم شکستنِ فساد، بسیار جذاب و زیبا به نظر می رسید. با این حال این مساله با هزینه های فراوان و بعضا غیرقابل تحملی همراه بود که از جمله آن ها می توان به: انجام مجازات های سخت و سنگین نظیر اعدام های گسترده در ملا عام، تعطیلی مدارس دختران، قدغن کردن تلویزیون و منفجر کردنِ آثار تاریخی افغانستان نظیر مجسمه های بودا(در ولایت بامیان افغانستان)، اشاره کرد(اینها تنها بخش کوچکی از رویه های تندروانه طالبان در افغانستان بودند). توجیه و ایدئولوژی محرکِ گروه طالبان از انجام اقداماتی که به آن ها اشاره شد، ناشی از درک آن ها در ترکیب کردنِ برداشتی بنیاد گرایانه از اسلام با سنت های افغانستان بود.  در اوج دوران حضور طالبان در قدرت(سال 1999)، تقریبا اکثریت جمعیت دختران افغان، از ورود به مدرسه بازماندند. این در حالی است که در شرایط کنونی، بیش از سه و نیم میلیون دختر افغان، در مدارس این کشور تحصیل می کنند. پس از حمله آمریکا به افغانستان درسال 2001(پس از وقوع حادثه 11 سپتامبر و آنچه دولت آمریکا، خودداریِ طالبان از تحویل دادن آن دسته از اعضای القاعده که در حملات 11 سپتامبر دست داشتند، توصیف کرد)، بسیاری از رهبران ارشد طالبان از مرگ و اسارت نجات یافتند و در "کویته" پاکستان مستقر شدند. بعدها این مساله ختمِ به تشکیل "شورای کویته" شد. شورای کویته همان شورای رهبری طالبان است که رویه‌ها و فعالیت های طالبان در داخل خاک افغانستان را رهبری و مدیریت می کند.  خوشحالی و شادیِ پس از حمله آمریکا به افغانستان(از سوی برخی تحلیلگران و افکار عمومی)، مدت زمان زیادی دوام نیاورد ودر سال 2004 افغانستان شاهد سازماندهی مجدد طالبان و تشدید حملات این گروه علیه دولت افغانستان و نیروهای خارجیِ ساکن در این کشور بود که با کشته شدنِ دست کم 170 هزار نفر در افغانستان همراه شده که در میان آن ها، 51613 غیرنظامی نیز حضور دارند. در سال 2021، گروه طالبان حدودا 75 هزار جنگجو دارد و منابع مالی خارجی نیز در تقویت آن نقش بسزایی بازی می کنند(چه بخش های دولتی و چه بخش خصوصی). گروه طالبان در کنار همه این ها، اقدام به اخذ مالیات از مردمِ مناطق تحت حکومت خود می کند و در عین حال، به قاچاق مواد مخدر نیز دست می زند.   در زمینه دلایل ظهور و قدرت گیری مجدد گروه طالبان در افغانستان، توضیحات متفاوتی را می توان ارائه کرد که از جمله آن ها: فقدانِ یک راهبرد مشخص در عصر پساحمله به افغانستان(حمله سال 2001 به این کشور)، تبعات وخیمِ حمله نظامی خارجی به افغانستان، فساد و بی کفایتی دولت درافغانستان، و وابستگی فراوان به منابع مالی خارجی و همچنین وجود رقابت های گسترده منطقه ای در داخل خاک افغانستان، است.  اکنون آمریکا با گروه طالبان به یک توافقتنامه جهت خروج از افغانستان دست یافته است. این مساله خود تهدیدی مستقیم علیه نظمِ شکننده ای است که پس از حمله سال 2001 به افغانستان، در این کشور، برقرار شده است. نظمی که تا حد زیادی با منابع مالی خارجی و حضور نظامیان خارجی در افغانستان، امکانِ وجود یافته است.  *آینده افغانستان چگونه خواهد بود؟  توافق صلح طالبان با دولت آمریکا تا حدی امیدها جهت حل و فصل سیاسی بحران افغانستان و کاهش درگیری‌ها در این کشور را افزایش داد و درعین حال، احتمالِ تبدیل شدن افغانستان از سوی طالبان به پایگاهی برای تروریسم ِجهانی را نیز کاهش داد. با این حال، اینطور به نظر می رسد که خروجِ بی قیدو شرط آمریکا از افغانستان، عملا مذاکرات صلح این کشور را به امری پوچ و بیهوده تبدیل کرده است و دستِ طالبان را در انجام بی قانونی‌های مختلف کاملا باز گذاشته است.  اکنون طالبان در افغانستان بر طبل پیروزی می کوبد و اینطور به نظر می رسد که خود را بار دیگر برای قبضه یِ قدرت در افغانستان آماده می کند. برخی ارزیابی ها حاکی از این هستند که طالبان در شرایط کنونی، حدودا نیمی از 400 ولسوالی افغانستان(واحد تقسیمات کشوری معادلِ شهرستان در افغانستان) را کنترل می کند. با این همه، دولت آمریکا هشدار داده که رژیم طالبان را به عنوان نظام سیاسی افغانستان، در صورت پیشبرد دستورکار نظامیش در این کشور، به رسمیت نخواهد شناخت.  با این حال، بعید است که این مساله بتواند جلوی تمایل طالبان جهت فتح کابل، پایتخت افغانستان را بگیرد. اگر طالبان در این امر موفق شود، چندان روشن نیست که چطور این گروه می خواهند رژیم اقتدار گرای خود را تغذیه مالی کنند؟ از سویی باید به این نکته توجه داشت که طالبان روابط خود را با همسایگان افغانستان نظیر روسیه، برخی دولت های آسیای میانه و ایران، تا حدی تلطیف کرده است. دولت هایی که زمانی در دهه 1990 میلادی، قویا با طالبان مخالفت می کردند.  زمانی که در افغانستان صحبت از حقوق زنان، آزادی مطبوعات، انتخابات و دیگر آزادی هایی که در قانون اساسی سال 2004 میلادی افغانستان تضمین شده است، می شود، گروه طالبان اغلب موضع گیری روشنی نمی کند. با این حال، اینطور به نظر می رسد که آن ها ایده های افراط گرایانه خود را با به اصطلاح سنت های افغانستان(از دیدِ خودشان) می خواهند ترکیب کنند و بعید است از این چهارچوب، بر اساس رویه های آن ها، ترکیبی روشن و امیدوار کننده حاصل شود.   طالبان اخیرا در بیانیه ای اعلام کرده اند، تاسیساتی را برای آموزش و کار کردنِ زنان ایجاد می کنند. امری که کاملا با رویکرد آن ها در مواجهه با زنان در زمانی که در دهه 1990 در قدرت بودند، متفاوت است. علی رغم یک تغییر جهتِ ظاهری از سوی طالبان، اینطور به نظر می رسد که گروه طالبالن همچنان قصد دارند تا یک جامعه بسته و توامِ با سخت گیری های فراوان را در افغانستان ایجاد کنند. امری که بسیاری از افراد جوان و شهری در افغانستان، از آن هراس دارند. در واقع آن ها نگرانند که مبادا از بسیاری چیزهای عادی و طبیعی، محروم شوند و شرایط سختی را از حیث زندگی کردن، تجربه کنند.  از سویی باید توجه داشت که تحرکات نظامی و تسلط طالبان بر بخش های مهمی از خاک افغانستان، امکان دارد با پایان جنگ در این کشور همراه نشود. صلح و ثبات در جامعه یِ متنوع و چند قومیتی افغانستان، صرفا از طریقِ: همزیستی مسالمت آمیز، اجماع، و حضور همه در عرصه معادلات افغانستان، حاصل می شود. در این راستا، تنوع و گوناگونیِ منافع بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای در افغانستان، می تواند نارضایتی های محلی از گروه طالبان را تا حد زیادی افزایش دهد(نظیر آنچه در اواخر دهه 1990 میلادی در افغانستان شاهد آن بودیم). امری که در نوع خود، موجبِ فرسایشی شدنِ جنگ و خونریزی در افغانستان خواهد شد».    *لینک:  https://theconversation.com/the-taliban-what-could-its-return-to-power-mean-for-afghanistan-164531