مارتین لوتر تنها نبود. شاهزادگان آلمانی که از تمرکز قدرت در رم ناخشنود بودند، در او متحدی یافتند. اصلاح دینی، به سرعت به سیاست گره خورد. ترجمۀ کتاب مقدس به زبان آلمانی، نه تنها متن مقدس را از انحصار لاتین بیرون آورد، بلکه زبان ملی را تثبیت کرد و به شکلگیری هویت تازهای یاری رساند. صنعت چاپ، این فناوری نو، اندیشه را تکثیر کرد و سرعت بخشید.