اجرای طرح «خوابگاه دوستدار محیط زیست»

طرح «خوابگاه دوستدار محیط زیست» به همت دانشگاه علوم پزشکی تهران در راستای ایفای مسئولیت اجتماعی و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست، با حضور مسئولان وزارت بهداشت، سازمان محیط زیست و دانشگاه آغاز به کار کرد؛ این طرح با هدف صیانت از منابع طبیعی و نهادینه سازی رفتار‌های مسئولانه زیست محیطی در میان دانشجویان طراحی شده است تا آینده سازان نظام سلامت، در کنار کسب دانش و مهارت‌های تخصصی، نقش مؤثری در حفظ محیط زیست و توسعه پایدار ایفا کنند.

مسعود حبیبی در آیین آغاز طرح «خوابگاه دوستدار محیط زیست» دانشگاه علوم پزشکی تهران، با قدردانی از مسئولان دانشگاه، شهرداری و دست‌اندرکاران این برنامه، اظهار کرد: توجه به محیط زیست در فرهنگ و ادبیات ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و شاعران بزرگی همچون سهراب سپهری در آثار خود بر ضرورت پاسداری از طبیعت تاکید کرده‌اند.

وی با بیان اینکه محیط زیست سالم، زیربنای سلامت انسان است، افزود: اگر از آب، خاک و هوای پاک برخوردار نباشیم، سلامت جامعه نیز به خطر خواهد افتاد و پیامد آن افزایش بیماری‌های مختلف خواهد بود.

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، اجرای طرح «خوابگاه دوستدار محیط زیست» را فرصتی برای ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست دانست و گفت: حضور اساتید، دانشجویان، گروه‌ها و تشکل‌های دانشجویی در این عرصه می‌تواند به مردمی‌سازی و گسترش فرهنگ صیانت از محیط زیست کمک کند و پارک گلستان نیز می‌تواند به عنوان الگویی در این زمینه مطرح شود.

حبیبی با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف انرژی و منابع طبیعی، اظهار کرد: پرهیز از اسراف و مصرف بهینه منابع، نقش مهمی در حفظ محیط زیست دارد؛ حتی خاموش کردن یک چراغ اضافی یا کاهش مصرف بی‌رویه می‌تواند در جلوگیری از هدررفت منابع و حفظ جنگل‌ها و طبیعت موثر باشد.

وی ابراز امیدواری کرد که برگزاری چنین برنامه‌هایی موجب افزایش آگاهی عمومی و مشارکت بیشتر مردم در حفاظت از محیط زیست شود و افزود: اگر هر فرد در جایگاه خود نسبت به مسئولیت‌هایش متعهد باشد، آثار آن فراتر از اقدامات فردی خواهد بود و افراد بیشتری را در این مسیر همراه خواهد کرد.

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت با استناد به بیتی از مولانا «تو مگو همه به جنگند و ز صلح من چه آید، تو یکی نه‌ای هزاری، تو چراغ خود برافروز»، تاکید کرد: هر اقدام کوچک در حفظ محیط زیست می‌تواند زمینه‌ساز تغییرات بزرگ و ماندگار در جامعه باشد.

در ادامه این مراسم دکتر روح‌الامینی، استاد دانشکده داروسازی و نماینده مجلس شورای اسلامی با اشاره به موضوع محیط زیست و اهمیت مدیریت منابع طبیعی، اظهار کرد: موضوع محیط زیست صرفاً یک بحث شعاری یا اداری نیست، بلکه مستقیماً به سبک زندگی مردم و میزان مصرف آنها مربوط می‌شود.

وی با بیان اینکه از ابتدای زندگی مشترک خود و همسرش همواره بر پایه صرفه‌جویی زندگی کرده‌اند، گفت: ما حدود ۴۷ سال است که زندگی مشترک داریم و از ابتدا تلاش کردیم مصرف آب، برق، گاز و سایر هزینه‌ها را در حد حداقلی نگه داریم. این موضوع برای ما یک انتخاب بوده و به یک عادت تبدیل شده است.

این نماینده مجلس با اشاره به شرایط آغاز زندگی خود در سال‌های گذشته افزود: زندگی ما با امکانات بسیار محدود آغاز شد. در آن زمان دانشجوی داروسازی بودیم و با وام‌های دانشجویی بسیار اندک و درآمد محدود زندگی می‌کردیم؛ با این حال به تدریج شرایط بهتر شد، اما اصل صرفه‌جویی همچنان در زندگی ما باقی ماند.

روح‌الامینی ادامه داد: حتی امروز هم مصرف انرژی در منزل ما به‌گونه‌ای مدیریت می‌شود که حداقل میزان مصرف برق و گاز را داریم. معمولاً وسایل غیرضروری خاموش هستند و استفاده از انرژی به صورت کاملاً کنترل‌شده انجام می‌شود.

وی با اشاره به وضعیت محیط زیست کشور گفت: بخشی از مشکلات زیست‌محیطی امروز ناشی از رفتار‌های انسانی است. استفاده از سوخت‌های غیراستاندارد، تردد گسترده خودرو‌ها و موتورسیکلت‌ها و مصرف بی‌رویه انرژی، از جمله عواملی است که به آلودگی هوا و برهم خوردن تعادل طبیعت منجر شده است.

این استاد دانشگاه افزود: طبیعت ساختار کامل و دقیقی دارد، اما ما انسان‌ها با دخالت‌های نادرست خود این تعادل را بر هم می‌زنیم. نتیجه این رفتارها، آلودگی، بحران انرژی و مشکلات زیست‌محیطی است که امروز با آن مواجه هستیم.

روح‌الامینی همچنین با اشاره به ضرورت آموزش و فرهنگ‌سازی در حوزه محیط زیست تصریح کرد: اگر بتوانیم فرهنگ مصرف صحیح را در جامعه نهادینه کنیم، بسیاری از مشکلات زیست‌محیطی کاهش پیدا خواهد کرد. این موضوع نیازمند آموزش، آگاهی‌بخشی و تغییر نگرش در سطح جامعه است.

وی با اشاره به فضای خوابگاهی و دانشجویی و خاطرات دوران گذشته خود گفت: زندگی دانشجویی امروز با گذشته قابل مقایسه نیست و امکانات بسیار بیشتری در اختیار دانشجویان قرار دارد. با این حال، مهم‌ترین موضوع همچنان مدیریت منابع و استفاده درست از امکانات است.

در ادامه این مراسم حمید ظهرابی با اشاره به تاریخچه نام‌گذاری روز جهانی محیط زیست اظهار کرد: این مناسبت از سال ۱۹۷۲ و در پی نشست سران جهان در استکهلم سوئیس برای توجه جدی‌تر به مسائل محیط زیستی شکل گرفت و در سال ۱۹۹۲ در اجلاس ریو دوژانیرو ابعاد گسترده‌تری یافت و به تصویب مجموعه‌ای از کنوانسیون‌ها و پروتکل‌های بین‌المللی منجر شد.

وی با بیان اینکه جهان امروز با سه چالش اصلی آلودگی، تغییر اقلیم و کاهش تنوع زیستی مواجه است، افزود: در کشور ما نیز مشکلاتی نظیر آلودگی هوا، آب و خاک، کمبود منابع آبی و فرسایش خاک نتیجه بهره‌برداری ناپایدار از منابع طبیعی و فاصله گرفتن از اصول توسعه پایدار است.

معاون سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به حوزه مسئولیتی خود در زمینه تنوع زیستی تصریح کرد: تنوع زیستی به معنای گوناگونی حیات در سه سطح اکوسیستم‌ها، گونه‌ها و ژن‌هاست و اساس خدمات حیاتی طبیعت از جمله تأمین غذا، آب و هوای پاک به شمار می‌رود.

ظهرابی با تأکید بر اینکه از بین رفتن تنوع زیستی می‌تواند کل چرخه‌های طبیعی و خدمات اکوسیستمی را مختل کند، گفت: ایران به دلیل بهره‌برداری ناپایدار از منابع طبیعی و فشار بر زیستگاه‌ها با چالش‌های جدی در این حوزه روبه‌روست.

وی ادامه داد: هرچند کشور در مقایسه با برخی کشور‌های منطقه به دلیل وجود ساختار‌های حفاظتی قدیمی و تلاش محیط‌بانان از وضعیت نسبتاً بهتری در حوزه حفاظت برخوردار است، اما فشار‌ها و تخریب‌ها بسیار فراتر از توان اکوسیستم‌هاست و نیازمند برنامه‌ریزی جدی است.

معاون سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه حدود ۲۲۰ گونه جانوری کشور در فهرست سرخ IUCN قرار دارند، افزود: حفاظت از این گونه‌ها تنها از عهده سازمان حفاظت محیط زیست برنمی‌آید و نیازمند مشارکت عمومی است.

وی با اشاره به تغییر رویکرد این سازمان از حفاظت صرفاً حاکمیتی به سمت مشارکت‌محور اظهار کرد: تجربه‌های داخلی نشان داده است که اعتماد به مردم و استفاده از ظرفیت جوامع محلی و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌تواند نتایج بسیار موفقی در حفاظت از طبیعت به همراه داشته باشد.

ظهرابی در ادامه به تجربه موفق پارک ملی گلستان اشاره کرد و گفت: با تشکیل شورا‌های مشورتی محلی و مشارکت جوامع پیرامونی، جمعیت حیات وحش این منطقه از حدود ۲ تا ۳ هزار فرد به بیش از ۱۲ هزار فرد افزایش یافت و میزان آتش‌سوزی‌ها و تخریب‌ها به‌طور قابل توجهی کاهش پیدا کرد.

وی افزود: این تجربه نشان داد که مشارکت مردم نه تنها تهدید نیست بلکه می‌تواند به یک ظرفیت مؤثر برای حفاظت از محیط زیست تبدیل شود.

معاون سازمان حفاظت محیط زیست در پایان تأکید کرد: هر میزان مشارکت مردم و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در حوزه محیط زیست افزایش یابد، موفقیت در حفاظت از طبیعت نیز بیشتر خواهد شد.