اتحادیه اروپا متا را ملزم به رفع محدودیت رقبای هوش مصنوعی در واتس‌اپ کرد

کمیسیون اروپا در اقدامی موقت و در چارچوب تحقیقات ضدانحصار خود شرکت متا را موظف کرده است دسترسی رایگان چت‌بات‌های هوش مصنوعی شرکت‌های رقیب به واتس‌اپ را بار دیگر برقرار کند. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که نهاد‌های اروپایی در حال بررسی احتمال سواستفاده متا از موقعیت مسلط خود در بازار پیام‌رسان‌ها هستند.

به گزارش انگجت، متا در اکتبر ۲۰۲۵ سیاستی را به اجرا گذاشت که بر اساس آن چت‌بات‌های هوش مصنوعی شخص ثالث از دسترسی به رابط برنامه‌نویسی واتس‌اپ بیزینس (WhatsApp Business API) محروم شدند. این اقدام عملا باعث شد متا AI تنها دستیار هوش مصنوعی دارای دسترسی به این سرویس باشد. پیش از اعمال این محدودیت کسب‌وکار‌ها می‌توانستند از طریق دستیار‌های هوش مصنوعی مختلف پیام‌هایی مانند اعلان سفارش‌ها، اطلاعیه‌های خدماتی و سایر ارتباطات خودکار را برای کاربران واتس‌اپ ارسال کنند.

کمیسیون اروپا در دسامبر گذشته تحقیقاتی رسمی درباره این سیاست آغاز کرد و اوایل سال جاری نیز به متا هشدار داد که ممکن است اقدامات موقتی علیه این شرکت اعمال شود. به گفته مقامات اروپایی متا از سال ۲۰۲۳ دست‌کم در بازار پیام‌رسان‌های اتحادیه اروپا دارای جایگاه مسلط بوده و شواهد اولیه نشان می‌دهد که این شرکت با جلوگیری از دسترسی رقبای هوش مصنوعی به API واتس‌اپ احتمالا از این موقعیت مسلط سوءاستفاده کرده است.

متا در اوایل مارس ۲۰۲۶ سیاست خود را تا حدی اصلاح کرد و به برخی دستیار‌های هوش مصنوعی شخص ثالث اجازه دسترسی به واتس‌اپ را در ازای پرداخت هزینه داد. با این حال کمیسیون اروپا این تغییر را کافی ندانست و اعلام کرد دسترسی پولی نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای دسترسی آزاد و رقابتی باشد. از نگاه نهاد‌های اروپایی در شرایطی که بازار هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال تحول است ادامه این محدودیت‌ها می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به رقابت وارد کند.

بر اساس دستور جدید متا باید شرایط و ضوابط استفاده از واتس‌اپ برای دستیار‌های هوش مصنوعی شخص ثالث را به وضعیت پیش از اکتبر ۲۰۲۵ بازگرداند. این دستور به عنوان یک اقدام موقت تا زمان پایان تحقیقات ضدانحصار کمیسیون اروپا پابرجا خواهد ماند.

ترزا ریبرا کمیسر رقابت اتحادیه اروپا، در توضیح این تصمیم گفت: در بازار‌هایی که با سرعت در حال تغییر هستند ممکن است رقابت بسیار زودتر از صدور رای نهایی از بین برود. 

وی همچنین در گفت‌و‌گو با خبرنگاران اعلام کرد هزینه‌ای که متا برای دسترسی رقبا به API واتس‌اپ تعیین کرده بود، بیش از حد بالا ارزیابی شده است.

در مقابل متا اعلام کرده که به این تصمیم اعتراض خواهد کرد. این شرکت معتقد است دستور اتحادیه اروپا نوعی فراتر رفتن از اختیارات نظارتی است و در عمل برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان را قادر می‌سازد بدون پرداخت هزینه از زیرساخت واتس‌اپ بیزینس استفاده کنند.

این پرونده یکی از مهم‌ترین رویارویی‌های اخیر میان اتحادیه اروپا و غول‌های فناوری بر سر رقابت در بازار هوش مصنوعی به شمار می‌رود و نتیجه نهایی آن می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر نحوه دسترسی شرکت‌های هوش مصنوعی به پلتفرم‌های ارتباطی بزرگ در آینده داشته باشد.