ثبت جهانی قلعه الموت؛ گام بلند قزوین برای تبدیل شدن به مقصد گردشگری ایران

به گزارش خبرگزاری برنا از قزوین؛ پرونده ثبت جهانی قلعه الموت به ایستگاه پایانی رسیده و قرار است مردادماه امسال در نشست یونسکو در کره جنوبی مورد بررسی نهایی قرار گیرد.

رویدادی که به اعتقاد مسئولان میراث فرهنگی می‌تواند نام قزوین را در فهرست مقاصد مهم گردشگری جهان قرار داده و زمینه‌ساز رونق اقتصادی، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و افزایش سرمایه‌گذاری در منطقه الموت شود.

قزوین در آستانه ثبت نخستین اثر مستقل جهانی خود قرار گرفته است؛ اتفاقی تاریخی که می‌تواند فصل تازه‌ای در توسعه گردشگری، اقتصاد محلی و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی این استان رقم بزند. 

پرونده ثبت جهانی قلعه الموت پس از سال‌ها پیگیری، اکنون در مرحله نهایی قرار است مردادماه امسال در نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در کره جنوبی مورد بررسی و تصمیم‌گیری نهایی قرار گیرد.

علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت و حریم آثار وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در جریان سفر به قزوین و بازدید از بناهای تاریخی این استان، در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار برنا با اشاره به جایگاه برجسته ایران در حوزه میراث فرهنگی اظهار کرد: ایران با تمدنی چند هزار ساله و صدها هزار اثر تاریخی، یکی از مهم‌ترین کانون‌های تمدنی جهان به شمار می‌رود و امروز با ثبت ۲۹ اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو در میان ۱۰ کشور برتر دنیا قرار دارد.

ثبت 40 هزار اثر معنوی/ یک میلیون اثر ملموس در کشور

مدیرکل ثبت و حریم و آثار میراث فرهنگی کشور در ادامه گفتگو با خبرنگار برنا اظهارداشت: در حوزه ملی ، ایران اسلامی با تمدن 7 هزار ساله و 3500 سال سبقه شهرنشینی و مدنیتی که دارد به گواه همه یکی از اصلی ترین نقاط تاریخ ساز دنیاست و در برخی از اسناد حدود 600 هزار و برخی دیگر حدود یک میلیون اثر را اعم از محوطه، تپه، ابنیه متصور هستیم که در جغرافیای ایران وجود داشته باشد.

وی بیان کرد: تاکنون در حوزه های چهارگانه ماموریت وزارتخانه برای ثبت اقدام می کنیم که آثار ملموس بخشی از آن است و به دو شاخه منقول و غیر منقول تقسیم و ابنیه ومحوطه را شامل می شود و آثار منقول و موزه ای و اشیا و بخشی آثار طبیعی است که در حوزه ملی و جهانی حرف زیادی برای گفتن داریم.

ایزدی بیان کرد: در حوزه ناملموس یا معنوی حدود 40 هزار اثر به ثبت رسیده است چون پروسه ثبت کاملا فنی و تخصصی است یک مقدار زمان می برد وسرعت ما کم است و تا رسیدن به حد مطلوب فاصله داریم زیرا مشکلات اعتباری و نیروی انسانی متخصص داریم که در این ماههای اخیر اتفاقات خوبی رخ داده که امیدواریم وضعیت بهتر شود.

وی بیان کرد: در حوزه جهانی و یونسکو وضعیت متفاوتی داریم و ثبت را از سال 1972 در بخش ملومس در عرصه بین الملل شروع کردیم و در حوزه معنوی از سال 2003  این کار در کشور شروع شده است.

ایزدی گفت: از سال 1972 بدلیل عدم باور به ثبت و برخی مواقع مشکلات ناشی از جنگ تحمیلی هشت ساله با این ظرفیت نتوانستیم جایگاه شایسته خود را کسب کنیم در حالی که امروز در ردیف 10 کشور برتر دنیا با 29 اثر جهانی ثبت شده هستیم و در حوزه معنوی وناملموس هم تاکنون چون در حوزه ملی و مشترک جایگاه خوبی داریم با ثبت 27 اثر جهانی در رتبه چهارم قرار داریم.

وی بیان کرد: امسال 3 پرونده در دستور کار است که در بخش ملموس یک پرونده بنام قلعه الموت است که امیدواریم بعنوان یکی از اثار ایران اسلامی، ثبت جهانی شود

مرحله پایانی بررسی ثبت جهانی قلعه الموت

ایزدی درباره روند ثبت جهانی قلعه الموت گفت: این پرونده یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین پرونده‌های میراثی کشور محسوب می‌شود، زیرا علاوه بر قلعه اصلی، ارتباط تاریخی و ساختاری آن با سایر قلاع منطقه نیز باید اثبات و مستندسازی شود. به همین دلیل مطالعات باستان‌شناسی، مرمت، بازپیرایی و تکمیل مستندات علمی همچنان ادامه دارد.

ایزدی تأکید کرد: روند بررسی پرونده طبق برنامه در حال انجام است و هیچ‌گونه تأخیری در آن ایجاد نشده و ایران تا پایان تیرماه فرصت دارد پاسخ نهایی به پرسش‌های ارزیابان ایکوموس را ارائه کند و پس از آن پرونده در نشست مردادماه یونسکو در کره جنوبی با حضور نمایندگان ۲۱ کشور عضو کمیته میراث جهانی بررسی خواهد شد.

مدیرکل ثبت و حریم آثار وزارت میراث فرهنگی با اشاره به اهمیت این رویداد برای استان قزوین اظهار داشت: مهم‌ترین دستاورد ثبت جهانی قلعه الموت، معرفی قزوین به عنوان یک مقصد گردشگری بین‌المللی است. 

وی بیان کرد: با وجود برخورداری استان قزوین از ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی، مذهبی، صنایع دستی، غذاهای سنتی و تنوع فرهنگی، تاکنون آن‌گونه که شایسته بوده این منطقه به گردشگران معرفی نشده است.

این مدیر افزود: ثبت جهانی یک اثر، توجه گردشگران داخلی و خارجی را به آن منطقه جلب می‌کند و به دنبال افزایش تقاضا، زمینه توسعه زیرساخت‌های اقامتی، رفاهی، پذیرایی و تفریحی نیز فراهم می‌شود و الموت به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، گردشگران را به اقامت چندروزه در منطقه ترغیب می‌کند و همین موضوع می‌تواند محرکی جدی برای سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری باشد.

ایزدی همچنین نقش جوامع محلی را در موفقیت این فرآیند بسیار مهم دانست و تصریح کرد: توسعه گردشگری بدون مشارکت مردم محلی امکان‌پذیر نیست. تجربه مناطق ثبت جهانی شده کشور نشان داده که رونق گردشگری می‌تواند موجب افزایش اشتغال، سرمایه‌گذاری، تولید ثروت و حتی تبدیل مناطق مهاجرفرست به مهاجرپذیر شود.

وی خاطرنشان کرد: پس از ثبت جهانی، مسئولیت اصلی بر عهده مدیریت استان خواهد بود تا با برنامه‌ریزی مناسب و حمایت از سرمایه‌گذاران، زمینه ایجاد هتل‌ها، اقامتگاه‌های بوم‌گردی، رستوران‌ها و سایر خدمات مورد نیاز گردشگران را فراهم کند.

به گفته مدیرکل ثبت و حریم آثار وزارت میراث فرهنگی، ثبت جهانی قلعه الموت می‌تواند آغازگر تحولی بزرگ در اقتصاد گردشگری قزوین باشد؛ تحولی که نه‌تنها به حفظ و معرفی یکی از ارزشمندترین میراث‌های تاریخی ایران کمک می‌کند، بلکه فرصت‌های جدیدی برای توسعه پایدار و بهبود معیشت جوامع محلی نیز به همراه خواهد داشت.

پس از قلعه الموت پرونده ثبت جهانی مساجد هم پیگیری می شود

ایزدی در ادامه در خصوص ثبت جهانی مسجد جامع قزوین هم گفت: 17 استان درگیر پرونده مساجد هستند و هنوز جمع بندی نشده و در نهایت در شهریور ماه اثر تاریخی طوس را به یونسکو ارسال می کنیم و بعد از اتمام آن حتما پرونده مساجد را که قزوین هم در لیست قرار دارد ارسال می کنیم.

گفتگو: محمدرضا جباری