سقوط ۶۷ درصدی صادرات شن و ماسه ایران +جدول

به گزارش برنا، از منظر توزیع جغرافیایی، قاره اروپا با سهم ۳۸.۳ درصدی (۹۱۸.۹ میلیون دلار) پیشتاز صادرکنندگان جهانی است و پس از آن آمریکای شمالی با ۳۰ درصد و آسیا با ۲۸.۴ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. سهم سایر مناطق جهان شامل آفریقا (۲درصد)، آمریکای لاتین (۰.۸درصد) و اقیانوسیه (۰.۵درصد) بسیار ناچیز است. در سطح کشور‌های تک‌نفره، ایالات متحده با صادراتی به ارزش ۶۷۴ میلیون دلار (۲۸درصد از کل بازار)، رتبه اول را به طور قطع در اختیار دارد. پس از آن کامبوج، هلند، آلمان و بلژیک قرار دارند که این پنج کشور به تنهایی ۶۶.۱ درصد از کل ارزش صادرات جهانی را به خود اختصاص داده‌اند.

در حالی که کشور‌هایی نظیر کامبوج (۵۶.۸درصد)، اسپانیا (۵۲.۸درصد) و ویتنام (۴۸درصد) رشد خیره‌کننده‌ای در صادرات داشتند، غول‌هایی مانند ایالات متحده (۲۵.۸درصد) و بلژیک (۲.۶درصد) با کاهش فروش مواجه شدند. در جبهه واردات، سنگاپور همچنان به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده جهانی شناخته می‌شود و بیشترین کسری تجاری را دارد. این وضعیت در کنار تقاضای بالای چین و کانادا، فرصت‌های تازه‌ای را برای کشور‌های تأمین‌کننده ایجاد کرده است. در مقابل، کشورهایی، چون آمریکا، کامبوج، هلند، عربستان و آلمان بیشترین مازاد تجاری را در این صنعت ثبت کرده‌اند.

در این میان، وضعیت صادرات ایران در سال ۲۰۲۵نگران‌کننده ارزیابی می‌شود. ایران با ثبت صادراتی به ارزش ۱۹۳ هزار دلار، در جایگاه ۸۱ جهان قرار گرفت. نکته بحرانی این است که ارزش صادرات این محصول از سوی ایران نسبت به سال گذشته، بیش از ۶۷ درصد سقوط کرده است.

از منظر فنی، شن و ماسه (که ذراتی ریزتر از شن و درشت‌تر از سیلت هستند) کاربرد‌های استراتژیکی دارند؛ از کشاورزی محصولات خاص مانند هندوانه و بادام‌زمینی گرفته تا صنایع ساختمانی (تولید آجر و پوشش‌های بافتی) و تولید شیشه (از طریق سیلیس) که اهمیت اقتصادی این ماده را دوچندان می‌کند.

ضرورت حرکت به سمت محصولات با ارزش افزوده

نمایندگانی از انجمن‌های معدنی در گفت‌و‎گو با برنا تأکید کردند : صادرات مواد خام، سودآوری اندکی دارد. آنها معتقدند: صادرات شن و ماسه به صورت خام، علاوه بر سود کم، باعث تخریب محیط زیست می‌شود. راهکار خروج از این وضعیت، تبدیل ماسه‌های سیلیسی به محصولات صنعتی و شیشه‌ای است. ایران باید به جای رقابت در رتبه صادرات شن معمولی، بر روی صادرات سیلیس با خلوص بالا تمرکز کند تا ارزش صادراتی‌اش جهش یابد.

بهره‌برداری از بازار‌های تشنه (مشاوران تجارت بین‌الملل)

با توجه به اینکه سنگاپور، چین و کانادا بیشترین کسری تجاری را در این محصول دارند، مشاوران تجاری این موضوع را فرصتی طلایی می‌دانند: سنگاپور همچنان بزرگ‌ترین واردکننده جهان است. سقوط صادرات ایران احتمالاً ناشی از مشکلات لجستیکی و عدم دسترسی به بازار‌های هدف است. اگر ایران بتواند زنجیره تأمین خود را با کشور‌های واردکننده بزرگ اصلاح کند، می‌تواند جایگاه ۸۱ خود را به سرعت ارتقا دهد.