معاون علمی رئیس جمهور: اقتصاد دانش‌بنیان باید به ۷ درصد تولید ناخالص داخلی برسد/ ایران در جمع ۱۴ کشور برتر جهان در تولید علم هوش مصنوعی

نشست هم‌اندیشی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با حضور حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، سید شمس‌الدین حسینی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با هدف بررسی راهکار‌های حمایت از زیست‌بوم دانش‌بنیان و توسعه اقتصاد این شرکت‌ها، برگزار شد.

به گزارش معاونت علمی، در این نشست مهدی طغیانی نایب رییس اول کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، محمد هرمزی‌نژاد رئیس بنیاد ملی علم ایران، سعید خدایگان قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان، حسین روزبه رئیس سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی، اسفندیار اختیاری معاون سیاست‌گذاری و توسعه معاونت علمی، تورج امرایی معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، عبدالحسن بهرامی رئیس مرکز راهبری ستاد‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و جمعی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس حضور داشتند.

معاون علمی رئیس‌جمهور در این نشست با قدردانی از حضور اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس در معاونت علمی این دیدار را نشانه توجه ویژه مجلس به نقش فناوری و نوآوری در توسعه اقتصادی کشور دانست و گفت: حضور کمیسیون اقتصادی در معاونت علمی دو پیام مهم دارد؛ نخست آن‌که مسئولیت ما برای گره‌زدن فناوری و نوآوری به اقتصاد پایدار سنگین‌تر می‌شود و دوم این‌که اقتصاد دانش‌بنیان به یکی از محور‌های اصلی سیاست‌گذاری کشور تبدیل شده است.

وی با اشاره به هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه برای دستیابی به سهم هفت‌درصدی اقتصاد دانش‌بنیان از تولید ناخالص داخلی افزود: در معاونت علمی عزم خود را جزم کرده‌ایم تا با بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری‌های نوظهور، مسیر تحقق این هدف را هموار کند و سهم اقتصاد دانش‌بنیان را در اقتصاد ملی افزایش دهد.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های تعامل و هم‌افزایی با کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی را تمرکز بر ارزیابی عملکرد اقتصاد دانش‌بنیان بر پایه شاخص‌های اقتصادی دانست و گفت: ضروری است بتوانیم عملکرد این حوزه را بر اساس شاخص‌های دقیق و قابل سنجش ارزیابی کنیم تا مشخص شود سیاست‌ها تا چه اندازه به توسعه اقتصادی کشور کمک کرده‌اند.

افشین با تأکید بر اهمیت تعامل دولت و مجلس در این حوزه اظهار کرد: انتظار ما از این نشست‌ها آن است که ضمن بهره‌گیری از دیدگاه‌های نمایندگان مجلس، موانع قانونی و اجرایی پیش روی شرکت‌های دانش‌بنیان شناسایی و برطرف شود تا زمینه شکل‌گیری یک اقتصاد پایدار دانش‌بنیان در کشور بیش از پیش فراهم شود.

وی به راهبرد اصلی معاونت علمی در دولت چهاردهم، اشاره کرد و گفت: ایجاد بازار‌های پایدار برای شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه فناوری‌های نوظهور و تبدیل ظرفیت علمی کشور به ثروت، اقتدار و رفاه عمومی جزو مهم‌ترین اولویت‌های معاونت علمی است و این موضوعات مهم، قطعاً با همکاری مجلس شورای اسلامی، با شتاب بیشتری دنبال می‌شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به آثار جنگ تحمیلی دوازده‌روزه و جنگ رمضان بر زیست‌بوم فناوری کشور پرداخت و با اشاره به بازدید‌های میدانی از استان‌های مختلف گفت: معاونت علمی تلاش کرد در تمامی استان‌هایی که در جریان حملات اخیر آسیب دیده بودند حضور پیدا کند تا ضمن بررسی میدانی خسارات، مسائل و نیاز‌های شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز فناوری را به دولت منتقل کند.

سرمایه‌گذاری راهبردی در فناوری‌های نوظهور و تحول‌آفرین

رئیس بنیاد ملی نخبگان، با اشاره به اقدامات دولت چهاردهم برای رفع شکاف‌های فناورانه کشور، توسعه زیرساخت‌های میکروالکترونیک را از اولویت‌های مهم معاونت علمی برشمرد و گفت: فناوری‌های پیشرفته امروز از هوش مصنوعی تا صنایع خودروسازی، لوازم خانگی و سامانه‌های هوشمند همگی به حوزه میکروالکترونیک وابسته هستند و به همین دلیل توسعه این زیرساخت‌ها اهمیت راهبردی دارد.

وی همچنین به سرمایه‌گذاری گسترده دولت در حوزه هوش مصنوعی اشاره کرد و افزود: یکی از چالش‌های جدی کشور در سال‌های گذشته، ضعف زیرساخت‌های پردازشی بود. در ابتدای دولت چهاردهم برای توسعه توان پردازشی کشور سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی انجام شد که زمینه ارتقای زیرساخت‌های هوش مصنوعی را فراهم کرد.

افشین، با بیان اینکه رتبه علمی ایران در حوزه علم‌آفرینی هوش مصنوعی، در میان ۱۲ تا ۱۴ کشور برتر جهان قرار دارد، تصریح کرد: فاصله میان توان علمی و کاربرد فناوری ناشی از کمبود زیرساخت‌ها بوده است. توسعه سکو‌های ملی هوش مصنوعی و افزایش ظرفیت پردازشی کشور موجب شد جایگاه ایران در شاخص‌های کاربردپذیری هوش مصنوعی ارتقا یابد و زمینه فعالیت ده‌ها شرکت فناور در این حوزه فراهم شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور، فناوری کوانتوم را یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت جهانی در سال‌های آینده دانست و گفت: حوزه‌های سنجش، ارتباطات و رایانش کوانتومی می‌توانند بسیاری از معادلات علمی، صنعتی و حتی امنیتی جهان را دگرگون کنند.

وی افزود: معاونت علمی در دولت چهاردهم سرمایه‌گذاری ویژه‌ای برای توسعه زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی کوانتوم آغاز کرده و ایجاد آزمایشگاه‌های تخصصی و حمایت از پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی در این حوزه در دستور کار قرار گرفته است.

تغییر رویکرد سیاست‌گذاری در اقتصاد دانش‌بنیان

افشین با تشریح رویکرد جدید معاونت علمی در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: تجربه جهانی نشان می‌دهد دو الگوی اصلی در توسعه فناوری وجود دارد که الگوی اکوسیستم باز و دیگری الگوی دولت هدایتگر است. بررسی شرایط کشور نشان داد که برای ایران، ترکیبی از این دو رویکرد مناسب‌تر است.

وی توضیح داد: در بخش‌های عمومی اقتصاد دانش‌بنیان، فضای رقابتی و زیست‌بوم باز حفظ می‌شود تا شرکت‌ها بر اساس نیاز بازار رشد کنند، اما در فناوری‌های نوظهور و راهبردی مانند هوش مصنوعی، کوانتوم، میکروالکترونیک و امنیت سایبری، دولت نقش هدایتگر را ایفا می‌کند و با ایجاد بازار و ارائه حمایت‌های هدفمند، زمینه توسعه این فناوری‌ها را فراهم می‌سازد.

معاون علمی رئیس‌جمهور تاکید کرد: هدف از این سیاست، ایجاد بازار‌های پایدار برای فناوری‌های راهبردی و کاهش فاصله میان نیاز‌های کشور و توانمندی‌های فناورانه شرکت‌های دانش‌بنیان است.

تمرکز بر حل چالش‌های ملی با فناوری

افشین با اشاره به برخی برنامه‌های معاونت علمی در حوزه حل چالش‌های ملی اظهار کرد: توسعه فناوری‌های مرتبط با صرفه‌جویی انرژی، آب، دارو و تجهیزات پزشکی از جمله محور‌های مهم برنامه‌های معاونت علمی است.

وی افزود: در حوزه سلامت نیز با حمایت هدفمند از فناوری‌های پیشرفته، به‌ویژه پزشکی بازساختی، ژن‌درمانی و سلول‌درمانی، پیشرفت‌های قابل‌توجهی حاصل شده و جایگاه کشور در برخی شاخص‌های جهانی ارتقا یافته است.

در این نشست گزارشی از وضعیت علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان کشور ارائه شد و مقرر شد در جلسات بعدی شاخص‌های اقتصادی مورد نیاز برای پایش مسیر توسعه اقتصاد دانش‌بنیان به‌صورت دقیق بررسی شود.