توانمندسازی خانوار‌های مرزنشین محور برنامه‌های مسئولیت اجتماعی منطقه آزاد دوغارون است

به گزارش برنا، محمدرضا مودودی، مدیرعامل منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی دوغارون، در نشست با خبرنگاران و در پاسخ به سوال خبرنگار برنا درباره برنامه‌های مسئولیت اجتماعی منطقه آزاد دوغارون اظهار کرد: در چارچوب اختیارات مناطق آزاد، علاوه بر حمایت از فعالیت‌های فرهنگی منطقه، دو پروژه مهم در حوزه مسئولیت اجتماعی در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: یکی از این برنامه‌ها تبدیل دوغارون به قطب سنگ‌های قیمتی کشور است. افغانستان از ظرفیت بسیار بالایی در حوزه سنگ‌های قیمتی برخوردار است و ما تلاش داریم با استفاده از توان بهترین متخصصان کشور و با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و بنیاد برکت، شرایطی را فراهم کنیم که بیشترین تعداد خانوار‌ها بتوانند از این ظرفیت بهره‌مند شوند.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون ادامه داد: در کنار این موضوع، احیای صنایع دستی بومی از جمله «فت‌بافی» که از هنر‌های سنتی منطقه محسوب می‌شود نیز در دستور کار قرار دارد و به زودی تفاهم‌نامه‌های مربوط به آن با وزارت میراث فرهنگی اجرایی خواهد شد.

مودودی با اشاره به ظرفیت زعفران در منطقه گفت: ایران حدود ۹۶ درصد زعفران جهان را تولید می‌کند و بخش عمده‌ای از این تولید در خراسان انجام می‌شود. از این ظرفیت نیز می‌توان برای ایجاد اشتغال و به‌کارگیری افراد و خانوار‌های کم‌درآمد استفاده کرد و مذاکرات لازم در این زمینه در حال انجام است.

وی همچنین درباره وضعیت زیرساخت‌های مرزی و تفکیک مسیر‌های تردد گفت: پیش از استقرار سازمان منطقه آزاد، تنها شش لاین برای تردد در مرز وجود داشت که ورود و خروج کامیون‌ها و مسافران از همان مسیر‌ها انجام می‌شد. به همین دلیل سازمان منطقه آزاد دوغارون در اواخر سال گذشته با تأمین منابع مالی خود چند لاین جدید به مجموعه مرزی اضافه کرد تا بخشی از مشکلات ترافیکی و ایمنی این حوزه برطرف شود.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سابقه این منطقه اظهار کرد: منطقه آزاد دوغارون یکی از جدیدترین مناطق آزاد کشور است که در سال ۱۴۰۲ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، در سال ۱۴۰۳ توسط دولت ابلاغ شد و نخستین هیئت مدیره آن نیز در بهمن ۱۴۰۳ معرفی شدند. فعالیت اجرایی هیئت مدیره از فروردین ۱۴۰۴ آغاز شد و اکنون کمتر از ۱۵ ماه از آغاز فعالیت این منطقه می‌گذرد.

وی افزود: منطقه آزاد دوغارون در جوار مرز دوغارون و قدیمی‌ترین مرز رسمی کشور با بیش از ۱۰۷ سال سابقه قرار گرفته است. این مرز با وجود ظرفیت‌های فراوان، هنوز فاصله زیادی با جایگاه واقعی خود در تجارت بین‌المللی دارد و به همین دلیل یکی از اهداف اصلی ما ارتقای این جایگاه است.

مودودی با بیان اینکه حجم تجارت ایران و افغانستان بیش از ۳.۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود، گفت: حدود ۶۰ درصد این تجارت از طریق دوغارون انجام می‌شود و به همین دلیل این منطقه را می‌توان صادراتی‌ترین منطقه آزاد کشور دانست. برخلاف بسیاری از مناطق آزاد که عمدتاً واردات‌محور هستند، در دوغارون بیش از ۳.۲ میلیارد دلار صادرات به افغانستان و کمتر از ۳۰ میلیون دلار واردات از این کشور ثبت شده که تراز تجاری تقریباً یک به ۱۰۰ به نفع ایران را نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: میزان صادرات ایران به افغانستان از طریق این منطقه حتی از مجموع تجارت ایران با اتحادیه اروپا و همچنین صادرات به اتحادیه اقتصادی اوراسیا بیشتر است و این موضوع اهمیت افغانستان را در آینده اقتصاد ایران نشان می‌دهد.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون با اشاره به تنوع کالا‌های صادراتی به افغانستان تصریح کرد: پس از عراق، افغانستان متنوع‌ترین سبد کالایی صادراتی ایران را به خود اختصاص داده است و این موضوع اهمیت ویژه‌ای در توسعه صادرات غیرنفتی و اشتغال‌زایی دارد.

وی درباره روند استقرار منطقه آزاد دوغارون نیز گفت: سال گذشته سال استقرار منطقه بود و در این مسیر با مشکلات متعددی روبه‌رو شدیم. از یک سو منطقه آزاد برای نخستین بار در استان خراسان رضوی ایجاد شده بود و بسیاری از افراد شناخت دقیقی از جایگاه و مأموریت آن نداشتند و از سوی دیگر در همسایگی کشوری قرار داریم که از نظر ساختار‌های اقتصادی و اداری با محدودیت‌هایی مواجه است.

مودودی اظهار کرد: با این وجود، به اعتقاد بسیاری از مسئولان و مدیران ملی که از منطقه بازدید کرده‌اند، دوغارون امروز از نظر زیرساختی، اداری و سیستمی یک سر و گردن از سایر مناطق آزاد جدید کشور جلوتر است.

وی نقش حمایت‌های نماینده مردم منطقه در مجلس شورای اسلامی و استاندار خراسان رضوی را در پیشبرد برنامه‌های منطقه آزاد دوغارون مؤثر دانست و گفت: منطقه آزاد دوغارون می‌تواند به مهم‌ترین مگاپروژه اقتصادی خراسان رضوی تبدیل شود.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون افزود: با وجود شرایط خاص سال گذشته و کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بسیاری از نقاط کشور، منطقه آزاد دوغارون توانست مسیر توسعه خود را ادامه دهد. در سال گذشته میزان صادرات از نظر ارزشی ۶۵ درصد و از نظر وزنی بیش از ۳۲ درصد رشد داشت.

وی گفت: حجم ترانزیت سالانه نیز از حدود سه میلیون تن به چهار و نیم میلیون تن افزایش یافت و ارزش ترانزیت کالا از مرز دوغارون به بیش از پنج میلیارد دلار رسید که یک رکورد محسوب می‌شود.

مودودی ادامه داد: تردد کامیون‌ها نیز رشد قابل توجهی داشته است. در حالی که پیش‌تر حدود ۸۰۰ دستگاه کامیون در روز تردد داشتند، این عدد در برخی مقاطع به بیش از سه هزار و ۴۰۰ دستگاه و حتی رکورد حدود هفت هزار دستگاه نیز رسید.

وی از انعقاد قرارداد‌های سرمایه‌گذاری به ارزش حدود ۳۰ همت در منطقه آزاد دوغارون خبر داد و گفت: این قرارداد‌ها در اسفندماه و همزمان با شرایط جنگی منطقه منعقد شد که از این منظر نیز اتفاقی کم‌نظیر محسوب می‌شود.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون افزود: یکی از مهم‌ترین پروژه‌های منطقه، شهرک سوخت است که با توجه به نیاز حدود ۲.۵ میلیارد دلاری افغانستان به سوخت ایران طراحی شده و تاکنون حدود ۳۰ شرکت ایرانی و افغانستانی برای سرمایه‌گذاری در آن اعلام آمادگی کرده‌اند.

وی ادامه داد: در حوزه کالا‌های غیرسوختی نیز اراضی متعددی برای ایجاد شهرک‌های تجاری و انبار‌های کالایی واگذار شده و همچنین یک شهر تجاری ۴۰ هکتاری نیز در دستور کار قرار دارد که به زودی عملیات اجرایی آن آغاز می‌شود.

مودودی از پروژه بزرگراه جاده ابریشم به طول ۱۰ کیلومتر به عنوان یکی دیگر از طرح‌های مهم منطقه یاد کرد و گفت: این مسیر با رویکرد معماری خراسان بزرگ طراحی شده و قرار است به بزرگ‌ترین بلوار تجاری کشور و یکی از شاخص‌ترین پروژه‌های شرق ایران تبدیل شود.

وی همچنین از اجرای پروژه نیروگاه خورشیدی ۲۰ مگاواتی خبر داد و افزود: برای این طرح ۳۰ هکتار زمین اختصاص یافته و تاکنون حدود ۶۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری برای آن پیش‌بینی شده است. این پروژه توسط هلدینگ خلیج فارس اجرا خواهد شد و انتظار می‌رود ظرف ماه‌های آینده وارد فاز عملیاتی شود.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون در پاسخ به سوالی درباره اتباع افغانستانی نیز گفت: موضوع مدیریت اتباع خارج از چارچوب مسئولیت‌های منطقه آزاد است، اما سال گذشته حدود یک میلیون نفر از طریق این مرز از کشور خارج شدند و منطقه آزاد صرفاً نقش تسهیل‌گر و فراهم‌کننده زیرساخت‌های عبور را بر عهده داشت.

وی افزود: در این حوزه تلاش شده است صیانت از کرامت انسانی افراد در اولویت قرار گیرد. همچنین اخیراً زمینه انتقال حدود هزار زندانی افغانستانی و سه زندانی ایرانی از افغانستان در چارچوب همکاری‌های قضایی فراهم شد.

مودودی در ادامه با اشاره به برخی مشکلات موجود در حوزه حمل‌ونقل و تجارت مرزی گفت: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها دریافت عوارض متقابل از سوی وزارت راه و شهرسازی است. به اعتقاد ما در محدوده مناطق آزاد نباید چنین عوارضی دریافت شود، زیرا فلسفه مناطق آزاد تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری است.

وی افزود: تداوم این وضعیت موجب انتقال بخشی از فعالیت‌های ترانشیپمنت و سرمایه‌گذاری به طرف افغانستانی مرز خواهد شد و به همین دلیل این موضوع از طریق نهاد‌های مختلف از جمله معاونت حقوقی ریاست جمهوری در حال پیگیری است.

مدیرعامل منطقه آزاد دوغارون درباره همکاری با تجار افغانستانی نیز گفت: ارتباط بسیار خوبی میان منطقه آزاد دوغارون و فعالان اقتصادی افغانستان برقرار است. بخش مهمی از سرمایه‌گذاران پروژه‌های منطقه را تجار افغانستانی تشکیل می‌دهند و تاکنون حدود ۱۰۰ هکتار از اراضی برای سرمایه‌گذاری آنان در نظر گرفته شده است.

وی افزود: تاکنون بیش از ۱۲۰ شرکت فعال در حوزه معدن نیز برای سرمایه‌گذاری در ایران و منطقه آزاد دوغارون اعلام آمادگی کرده‌اند و نگاه سرمایه‌گذاران افغانستانی به دوغارون، نگاهی فراتر از یک منطقه مرزی و در حد یک منطقه مشترک اقتصادی است.

مودودی ابراز امیدواری کرد با تعاملات مثبت میان مسئولان خراسان رضوی و ولایت هرات و همچنین توسعه همکاری‌های اقتصادی میان دو کشور، منطقه آزاد دوغارون به یکی از مهم‌ترین کانون‌های سرمایه‌گذاری و تجارت بین‌المللی در شرق کشور تبدیل شود.