گنجاندن جبهه لبنان در تفاهم‌نامه ایران و آمریکا یک نقطه عطف منطقه‌ای است/ امنیت دسته‌جمعی محور مقاومت وارد مرحله‌ای جدید شد

جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل خاورمیانه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار سیاست خارجی برنا، با اشاره به اینکه ایران با گنجاندن جبهه لبنان در این تفاهم‌نامه، معادلات جدیدی را در منطقه رقم زده است، گفت: این اقدام را می‌توان نقطه عطفی در روند تحولات منطقه و نقش‌آفرینی قدرت‌های خارجی در غرب آسیا دانست.

وی افزود: از زمانی که استعمار وارد منطقه غرب آسیا شده است، همواره تلاش کرده سیاست‌هایی را برای تثبیت سلطه خود به اجرا بگذارد که مهم‌ترین آنها ایجاد شکاف و جدایی میان ملت‌های مسلمان بوده است. قدرت‌های استعماری کوشیده‌اند اشتراکات فرهنگی، تاریخی و اعتقادی ملت‌های منطقه را که در گذشته موجب پیوند میان آنها شده بود، کمرنگ کرده و نادیده بگیرند.

این کارشناس مسائل منطقه با بیان اینکه طی ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال گذشته سابقه نداشته است چنین پیوندی در عرصه سیاسی و دیپلماسی میان کشورهای منطقه شکل بگیرد، تصریح کرد: آنچه امروز شاهد آن هستیم، بر پایه اشتراکات فرهنگی، اعتقادی و مواضع ضداستعماری شکل گرفته و برای نخستین بار به صورت رسمی و عملی در حال تحقق است. این روند می‌تواند آغازگر تحولی مهم در منطقه و نشانه‌ای از شکست سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» باشد.

قنادباشی با اشاره به روابط تاریخی ایران و لبنان گفت: مردم لبنان اشتراکات فراوانی با مردم ایران دارند. بسیاری از شخصیت‌های برجسته لبنانی در تاریخ ایران نقش‌آفرینی کرده‌اند و روابط متقابل ارزشمندی میان دو ملت شکل گرفته است. همچنین طی حدود پنج دهه گذشته، لبنان در بسیاری از موضوعات سیاسی در کنار جمهوری اسلامی ایران قرار داشته است.

وی ادامه داد: با این حال، قدرت‌های استعماری همواره تلاش کرده‌اند میان ایران و لبنان فاصله ایجاد کنند. هدف آن‌ها تنها ایجاد جدایی میان دو کشور نبوده، بلکه می‌خواسته‌اند یکی از ارکان مهم دفاعی جمهوری اسلامی ایران را که بر مبنای نظریه «امنیت دسته‌جمعی» شکل گرفته است، تضعیف کنند.

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه خاطرنشان کرد: یکی از مؤلفه‌های مهم دفاع از منافع ملی ایران، بهره‌گیری از الگوی امنیت دسته‌جمعی است؛ الگویی که با مشارکت کشورهای محور مقاومت شکل گرفته و هزینه‌های دفاعی را کاهش داده و کارآمدی آن را افزایش می‌دهد. از این رو، تلاش برای تضعیف پیوندهای منطقه‌ای، در واقع تلاشی برای ضربه زدن به یکی از ارکان دفاعی جمهوری اسلامی ایران بوده است.

قنادباشی تأکید کرد: با این اقدام، نه‌تنها پیوندهای فرهنگی و سیاسی میان ایران و لبنان تثبیت شده، بلکه ساختار دفاعی مبتنی بر امنیت دسته‌جمعی نیز استحکام بیشتری یافته است. در واقع، مفهوم «وحدت ساحات» به معنای تلقی کشورهای جبهه مقاومت به عنوان یک جبهه واحد در برابر دشمنان خارجی و نظام سلطه است.

وی افزود: تحقق رسمی و عملی این رویکرد می‌تواند منافع قابل توجهی برای کشورهای عضو به همراه داشته باشد. همان‌گونه که جمهوری اسلامی ایران در دفاع از لبنان نقش‌آفرینی کرده است، لبنان نیز در گذشته و آینده در حمایت از این جبهه مشارکت خواهد داشت و این همکاری به سود ملت‌های منطقه خواهد بود.

این کارشناس مسائل خاورمیانه در ادامه گفت: در شرایطی که قدرت‌های سلطه‌گر از طریق نهادهایی مانند ناتو و همچنین حمایت گسترده از رژیم صهیونیستی در پی ایجاد اتحاد میان خود هستند، طبیعی است که کشورهای منطقه نیز برای مقابله با این سیاست‌ها و دفاع از منافع مشترک خود به سمت همگرایی و وحدت بیشتر حرکت کنند.

قنادباشی درباره تحرکات تل‌آویو پس از توافق ایران و آمریکا گفت: این اقدامات را باید نوعی دست‌وپا زدن از سوی مقامات رژیم صهیونیستی تلقی کرد. شکست‌های سه سال اخیر برای این رژیم بسیار سنگین، تحقیرآمیز و پرهزینه بوده و موجب شکل‌گیری انتقادات گسترده در داخل فلسطین اشغالی، به‌ویژه علیه بنیامین نتانیاهو شده است.

وی افزود: فشارهای داخلی و انتقادهای فزاینده باعث شده است مقامات تل‌آویو برای فرار از این وضعیت و کاهش تبعات سیاسی آن، دست به برخی تحرکات و اقدامات تنش‌زا بزنند.

این کارشناس مسائل خاورمیانه تصریح کرد: رژیم صهیونیستی در طول سال‌های گذشته بارها نشان داده است که به توافقات و تعهدات بین‌المللی پایبند نیست و عبور از خطوط قرمز و نادیده گرفتن توافق‌نامه‌ها به یکی از ویژگی‌های رفتاری آن تبدیل شده است.

قنادباشی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، جمهوری اسلامی ایران تلاش کرده و خواهد کرد که ضمانت‌های اجرایی لازم در متن هرگونه توافق و قطعنامه مرتبط گنجانده شود تا امکان سوءاستفاده یا نقض تعهدات از سوی طرف مقابل به حداقل برسد.

وی تأکید کرد: در عین حال، جمهوری اسلامی ایران همچنان آمادگی کامل برای واکنش به هرگونه نقض توافق یا اقدام خصمانه را حفظ کرده است. پیام روشن ایران این است که در صورت نادیده گرفتن تعهدات و توافقات از سوی طرف مقابل، پاسخ متناسب و قاطع در دستور کار قرار خواهد گرفت.