عملیات اخیر ایران معادله جدیدی در منطقه تثبیت کرد/ آشکار شدن آسیب‌پذیری اسرائیل و آمریکا و عقب‌نشینی در برخی اقدامات

شامگاه یکشنبه و پس از آنکه ایران در روزهای گذشته هشدارهای متعددی نسبت به تبعات نقض آتش‌بس در لبنان و بیروت از سوی رژیم صهیونیستی صادر کرده بود، سرانجام با اجرای یک عملیات موشکی مناطقی در شمال سرزمین‌های اشغالی را هدف قرار داد. اقدامی که تهران آن را در چارچوب راهبرد کلان «وحدت میدان‌ها» و در پاسخ به نقض مکرر آتش‌بس ۱۹ فروردین و نیز همکاری با آمریکا در حمله به اهداف ایرانی در دو هفته گذشته در خلیج فارس و همچنین حمله عصر یکشنبه اسرائیل به بیروت توصیف کرد.

این اولین حمله مستقیم موشکی ایران به اسرائیل از زمان اعلام آتش‌بس ۱۹ فروردین با میانجیگری پاکستان به شمار می‌رود. همچنین این اولین‌بار است که تهران در واکنش به حملات اسرائیل در لبنان که از اواسط اسفند ماه تقریباً به‌طور روزانه رخ داده مستقیماً از خاک ایران موشک شلیک کرده است. ایران ساعاتی پیش از این عملیات اعلام کرده بود حمله اسرائیل به حومه جنوبی بیروت با پاسخ مواجه خواهد شد. بر اساس گزارش رسانه‌ها، ایران حدود ۳۰ موشک بالستیک شلیک کرد.

جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری برنا با اشاره به عملیات اخیر ایران اظهار کرد: با توجه به مذاکرات مقدماتی و پیام‌هایی که پیش از این میان طرف‌ها رد و بدل شده بود، اگر ایران به این اقدامات پاسخ نمی‌داد، این برداشت ایجاد می‌شد که از توان لازم برای دفاع از منافع و خطوط قرمز خود برخوردار نیست. از سوی دیگر این تصور شکل می‌گرفت که طرف مقابل می‌تواند بدون هزینه از خطوط قرمز عبور کند و مانعی در برابر اقداماتش وجود ندارد.

وی افزود: در صورت عدم واکنش ایران، این گزاره در افکار عمومی و رسانه‌های بین‌المللی تقویت می‌شد که میان ایران و لبنان فاصله ایجاد شده و طرف مقابل موفق شده است لبنان را از محور مقاومت جدا کند. در چنین شرایطی زمینه برای پیشبرد سیاست‌های مورد نظر اسرائیل و آمریکا فراهم می‌شد. به همین دلیل این عملیات با هدف اثبات انسجام جبهه مقاومت و ناکام گذاشتن تلاش‌ها برای ایجاد شکاف میان اعضای آن انجام شد.

این کارشناس مسائل خاورمیانه ادامه داد: آنچه رخ داد، نمایشی از قدرت، هم‌افزایی و هم‌صدایی جبهه مقاومت بود جبهه‌ای که در مراحل مختلف نشان داده است در کنار یکدیگر عمل می‌کند. در واقع ضمانت اجرایی توانمندی این جبهه در همکاری و هماهنگی میان اعضای آن نهفته است مفهومی که از آن با عنوان «وحدت ساحات» یاد می‌شود.

قنادباشی درباره ورود یمن به تحولات اخیر نیز گفت: پیوستن یمن به این روند در امتداد همان رویکرد گذشته ارزیابی می‌شود. یمن همواره در کنار جبهه مقاومت بوده و در مقاطع مختلف نقش‌آفرینی کرده است. عدم حضور این کشور در برخی مراحل نیز ناشی از شرایط و آمادگی‌های عملیاتی خاص خود بوده است. اکنون نیز بازگشت فعال یمن به صحنه نشان می‌دهد که این همکاری همچنان پابرجاست.

وی تأکید کرد: هر یک از اعضای جبهه مقاومت از توانمندی‌های دیگر اعضا بهره‌مند می‌شوند و در عین حال به یکدیگر یاری می‌رسانند. همان‌گونه که نیروهای مقاومت لبنان در مقاطع مختلف در کنار ایران قرار داشته‌اند و نقش‌های مهمی ایفا کرده‌اند، این همکاری متقابل به یکی از ارکان مهم ساختار دفاعی اعضای جبهه مقاومت تبدیل شده است.

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه تصریح کرد: عملیات اخیر ایران در واقع معادله جدیدی را در منطقه تثبیت کرد؛ معادله‌ای که اجازه نمی‌دهد آمریکا و اسرائیل با استفاده از شرایط آتش‌بس یا تاکتیک‌های مختلف، بخش‌های گوناگون جبهه مقاومت را از یکدیگر جدا کنند. این اقدام نشان داد که تلاش برای پیشبرد سیاست‌های مورد نظر از طریق سوءاستفاده از شرایط موجود با موانع جدی مواجه خواهد شد.

وی افزود: در بسیاری از موارد، آمریکا و اسرائیل تلاش می‌کنند از فضای آتش‌بس بهره‌برداری کنند زیرا خود را ملزم به اجرای کامل تعهدات نمی‌دانند در حالی که طرف مقابل معمولاً به این تعهدات پایبند است. عملیات اخیر این روند را متوقف کرد و همزمان اقتدار و توانمندی جبهه مقاومت را به نمایش گذاشت.

قنادباشی خاطرنشان کرد: این رخداد همچنین نشان داد که اسرائیل و آمریکا در شرایطی آسیب‌پذیر قرار دارند و توقف برخی اقدامات و عملیات‌ها از سوی آنان را می‌توان نشانه‌ای از همین وضعیت دانست.

وی درباره اهمیت نقش انصارالله یمن گفت: پیوستن یمن تنها به معنای حضور یک عضو دیگر در صحنه عملیات نیست، بلکه به منزله فعال شدن یکی از مؤثرترین اهرم‌های راهبردی در منطقه است. یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های یمن، اشراف بر تنگه باب‌المندب است؛ آبراهی راهبردی که می‌تواند بر مسیرهای مهم تجارت و اقتصاد جهانی تأثیرگذار باشد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: از این منظر، بازگشت فعال یمن به عرصه تحولات دو پیام مهم دارد؛ نخست آنکه جبهه مقاومت همچنان همانند گذشته در قالب همکاری و دفاع متقابل عمل می‌کند و دوم آنکه یکی از مهم‌ترین اهرم‌های فشار و تأثیرگذاری این جبهه بار دیگر در معادلات منطقه‌ای فعال شده است.