پایش هوشمند گونه‌های شاخص جانوری اولویت سازمان حفاظت محیط‌زیست

حمید ظهرابی با تشریح مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی تنوع زیستی کشور افزود: کاهش کیفیت زیستگاه‌ها را از اصلی‌ترین تهدیدات این حوزه عنوان کرد و افزود: تکه‌تکه شدن و انشقاق زیستگاه‌ها، تغییرات اقلیمی، خشکسالی، برداشت بی‌رویه از منابع طبیعی، شکار غیرمجاز و ورود گونه‌های مهاجم، شرایط زیستی و بستر زادآوری گونه‌های حیات‌وحش را با مخاطرات جدی مواجه کرده است.

وی با اشاره به روند رو به بهبود برنامه‌های حفاظتی برای گونه‌های در معرض تهدید اظهار کرد: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین از جمله دوربین‌های تله‌ای، اجرای پایش‌های مستمر و تدوین برنامه‌های عمل حفاظتی، زمینه‌ساز اقدامات مؤثر در حفاظت از گونه‌های ارزشمند کشور شده است.

ظهرابی با تشریح برخی اقدامات شاخص در این حوزه ادامه داد: در برنامه‌های حفاظتی گونه‌هایی نظیر یوزپلنگ آسیایی، ایمن‌سازی کریدور‌های عبور و کاهش تلفات جاده‌ای در اولویت قرار دارد. همچنین برای حفاظت از خرس سیاه، کاهش تعارضات میان انسان و حیات‌وحش و برای گونه میش‌مرغ، محدودسازی فعالیت‌های کشاورزی در زیستگاه‌های حساس و اجرای طرح‌های تکثیر در اسارت دنبال می‌شود.

معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست، حفظ و ارتقای کیفیت زیستگاه‌های کلیدی، تأمین امنیت مناطق تحت مدیریت و مدیریت منابع آب را از محور‌های اصلی برنامه‌های احیایی سازمان برشمرد و تأکید کرد: مشارکت جوامع محلی و تشکل‌های مردم‌نهاد، نقشی اساسی در تحقق اهداف حفاظتی ایفا می‌کند.

وی توسعه معیشت‌های سازگار با محیط‌زیست و بهره‌گیری از دانش بومی را از مهم‌ترین راهکار‌های کاهش تعارضات و افزایش اثربخشی طرح‌های حفاظتی دانست و خاطرنشان کرد: حفاظت پایدار از تنوع زیستی بدون همراهی و مشارکت جوامع محلی امکان‌پذیر نخواهد بود.

ظهرابی در ادامه با اشاره به چالش‌های موجود در حوزه حفاظت و محیط‌بانی تصریح کرد: کمبود نیروی انسانی، محدودیت تجهیزات تخصصی و توسعه ناپایدار ناشی از اجرای برخی پروژه‌های عمرانی و معدنی، فشار مضاعفی بر زیست‌بوم‌های کشور وارد کرده است. وی ارتقای وضعیت معیشتی، رفاهی و حقوقی محیط‌بانان را از الزامات تقویت نظام حفاظت محیط‌زیست کشور دانست.

معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان همچنین با انتقاد از اجرای پروژه‌هایی بدون ارزیابی دقیق زیست‌محیطی، راه‌سازی، سدسازی‌های بی‌رویه و برداشت غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی را از مهم‌ترین تهدیدات کنونی علیه تنوع زیستی کشور عنوان کرد.

وی با اشاره به برنامه‌های سازمان برای توسعه و تقویت بانک ژن، اظهار کرد: راهبرد‌های این حوزه در چهار بخش فنی، زیرساختی، دیجیتال و مدیریتی تدوین شده و شامل بهره‌گیری از روش‌های نوین انجماد زیستی، ایجاد ذخایر پشتیبان، تکمیل سامانه ملی داده‌های تنوع زیستی و توسعه همکاری‌های علمی با مراکز معتبر داخلی و بین‌المللی برای صیانت از میراث ژنتیکی کشور است.