آغاز اجرای شیوه‌نامه جدید سربازی نخبگانی از اول تیر۱۴۰۵

معاون مستعدان و آینده‌سازان بنیاد ملی نخبگان ضمن اشاره به آغاز اجرایی‌سازی شیوه‌نامه جدید طرح شهید صیاد شیرازی از ابتدای تیرماه سال جاری شفاف‌سازی شاخص‌ها و معیار‌های شناسایی، کاهش ابهام در فرایند امتیازدهی، استانداردسازی فرایند ارزیابی و کیفیت‌محوری و توجه به اثربخشی فعالیت‌ها را مهم‌ترین محور‌های بازطراحی شیوه‌نامه برشمرد.

علی نیک‌بخت در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی و فناوری برنا درباره دلایل بازنگری شیوه‌نامه طرح شهید صیاد شیرازی اظهار کرد: بازطراحی انجام‌شده در مقررات با هدف افزایش شفافیت، کاهش ابهامات و تبیین دقیق‌تر معیار‌های ارزیابی صورت گرفته است. از این‌رو نه تنها ماهیت سخت‌گیرانه نداشته بلکه با افزودن و متنوع‌سازی معیار‌ها و شاخص‌ها به‌ویژه در حوزه‌های آموزشی و پژوهشی، امکان ارزیابی جامع‌تر توانمندی‌ها و شناسایی دقیق‌تر شایسته‌ترین و توانمندترین افراد را به منظور مدیریت ظرفیت اعلامی از سوی ستاد کل نیرو‌های مسلح فراهم کرده است. همچنین در این بازطراحی، توجه به کیفیت و اثربخشی فعالیت‌ها در کنار کمیت آنها بیش از گذشته مورد تاکید قرار گرفته است.

شفاف‌سازی معیار‌ها و تمرکز بر کیفیت؛ محور اصلی بازطراحی شیوه‌نامه

وی خاطرنشان کرد یکی از رویکرد‌های بازطراحی مقررات توجه به الزامات واقعی بهره‌مندی از این تسهیلات و آمادگی افراد برای انجام پروژه پژوهشی جایگزین خدمت در مسیر پیش‌رو بوده است. در شیوه‌نامه پیشین الزام مشخصی در حوزه فعالیت‌های پژوهشی وجود نداشت و همین موضوع در برخی موارد می‌توانست افراد را در اجرای پروژه‌های پژوهشی با چالش مواجه کند. بر همین اساس در بازنگری مقررات جدید حداقل‌هایی برای فعالیت‌های پژوهشی در نظر گرفته شده تا افرادی که از این فرصت استفاده می‌کنند از آمادگی اولیه و توانمندی لازم در حوزۀ پژوهش برخوردار باشند و بتوانند پروژه‌ها و فعالیت‌های تحقیقاتی خود را با کیفیت، اثربخشی و موفقیت بیشتری پیش ببرند. درواقع هدف از این اقدام حمایت از موفقیت حرفه‌ای افراد در ادامه مسیر بوده است نه ایجاد محدودیت.

حذف امتیاز منفی معدل و عادلانه‌تر شدن ارزیابی آموزشی

نیکبخت ادامه داد: در حوزه آموزشی نیز شیوه‌نامه جدید نسبت به نسخه پیشین بهبود قابل توجهی پیدا کرده است. در شیوه‌نامه قبلی برخی افراد به دلیل کسب معدل‌های پایین‌تر با امتیاز منفی مواجه می‌شدند و این موضوع می‌توانست بر ارزیابی کلی آنها اثر نامتناسبی بگذارد و حتی موجب کم‌اثر شدن سایر توانمندی‌ها و فعالیت‌های علمی و پژوهشی آنان شود اما در بازطراحی جدید، سازوکار امتیازدهی معدل اصلاح شده و افراد متناسب با عملکرد تحصیلی و معدلی که کسب کرده‌اند، امتیاز دریافت می‌کنند بدون آن‌که امتیاز منفی برای آنان در نظر گرفته شود.

به گفته وی این تغییر موجب شده ارزیابی آموزشی افراد عادلانه‌تر، متوازن‌تر و متناسب‌تر با مجموع توانمندی‌های آنها انجام شود و از این منظر نیز شیوه‌نامه جدید نسبت به گذشته ارتقای محسوسی داشته باشد.

زمان‌بندی فصلی برای ثبت درخواست و اعلام نتایج

معاون مستعدان و آینده‌سازان بنیاد ملی نخبگان درباره فرایند اجرای شیوه‌نامه اشاره کرد: در بازطراحی فرایند اجرایی نیز برنامه‌ریزی به‌صورت فصلی انجام شده است تا زمان‌بندی‌ها برای متقاضیان شفاف‌تر و قابل برنامه‌ریزی باشد. بر این اساس در ۲۰ روز ابتدایی هر فصل امکان ثبت درخواست برای تمامی متقاضیان فراهم خواهد بود. پس از آن فرایند بررسی پرونده‌ها به مدت حدود ۴۰ روز انجام می‌شود و نتایج نهایی نیز انشالله در نیمه اول ماه پایانی هر فصل اعلام خواهد شد.

وی همچنین تاکید کرد: البته متقاضیان می‌توانند در طول سال نسبت به تکمیل یا به‌روزرسانی اطلاعات و بارگذاری مدارک موردنیاز در سامانۀ سینا اقدام نمایند؛ لیکن ثبت نهایی درخواست و شرکت در فرایند ارزیابی صرفا در بازه زمانی تعیین‌شده در هر دوره از فراخوان امکان‌پذیر خواهد بود.

انتخاب برگزیدگان بر مبنای امتیاز و سهمیه اعلامی ستاد کل

وی در ادامه افزود: انتخاب برگزیدگان بر اساس امتیاز کسب شده مطابق مفاد شیوه‌نامه مصوب طرح شهید صیاد شیرازی و سهمیه اعلام شده از سوی ستاد کل نیرو‌های مسلح صورت می‌پذیرد. در صورتی‌که در هر دوره از فراخوان تعداد حائزان شرایط شیوه‌نامه بیش از سهمیۀ اعلام شده از سوی ستاد کل نیرو‌های مسلح باشد، انتخاب برگزیدگان از میان حائزان شرایط بر مبنای دارا بودن بالاترین امتیاز حاصل از مجموع فعالیت‌های آنان در مقایسه با سایر حائزان شرایط شیوه‌نامه صورت می‌پذیرد.

اجرای همزمان ابلاغ و شیوه‌نامه جدید به دلیل محدودیت‌های موجود

نیک‌بخت در ادامه خاطرنشان کرد: در برنامه‌ریزی اولیه رویکرد بنیاد این بود که پس از تصویب شیوه‌نامه یک بازه زمانی حدود شش‌ماهه تا یک‌ساله برای آماده‌سازی، اطلاع‌رسانی و سپس اجرای آن در نظر گرفته شود تا جامعۀ مخاطب فرصت کافی برای تطبیق با ضوابط جدید را داشته باشد. با این وجود اقتضائات و همچنین محدودیت‌های بکارگیری افراد در نهاد‌ها شرایط را به گونه‌ای پیش برد که بنیاد ملی نخبگان به ناچار ابلاغ و اجرای شیوه‌نامه جدید را به صورت همزمان و از ابتدای سال ۱۴۰۵ در نظر گرفت.

نیک‌بخت ادامه داد: بر همین اساس برای اینکه جامعه مخاطب هرچه سریع‌تر در جریان معیارها، ضوابط و نحوه اجرای فرایند قرار گیرد و امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشد شیوه‌نامه در بازۀ زمانی کوتاه‌تری ابلاغ و اجرایی شد.

تعیین تکلیف همه پرونده‌های سال ۱۴۰۴ و حفظ حقوق متقاضیان

وی در پایان یادآور شد در طول بازطراحی و اجرای شیوه‌نامه جدید تمامی پرونده‌هایی که بر اساس مقررات قبلی در سال ۱۴۰۴ در جریان رسیدگی قرار داشتند در هر مرحله‌ای که بوده‌اند تعیین تکلیف شدند. به این معنا که بنیاد با همکاری بیش از پیش ستاد کل نیرو‌های مسلح نسبت به تعهدات و تکالیف خود در قبال متقاضیان عمل کرده و هیچ پرونده‌ای بلاتکلیف باقی نمانده است. 

همچنین به گفته وی افرادی که پیش از بازطراحی شیوه‌نامه و مطابق ضوابط قبلی اقدام کرده و واجد شرایط شناخته شده بودند حقوق آنها محفوظ بوده و برای بهره‌مندی از تسهیلات معرفی شده‎‌اند.