ادامه جنگ برای ایران و آمریکا سودی ندارد/ فشارهای داخلی و بین‌المللی دو طرف را به سمت مذاکره و کاهش تنش سوق داده است

علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری برنا درباره آخرین مراحل مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد: دو طرف به این جمع‌بندی رسیده‌اند که تداوم جنگ به سود هیچ‌یک نیست. به‌ویژه ترامپ در داخل ایالات متحده تحت فشارهای متعددی از سوی کنگره، افکار عمومی و حتی بخشی از حزب جمهوری‌خواه قرار دارد. در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نیز تنش‌هایی همچون موضوع تنگه هرمز بر پیچیدگی اوضاع افزوده است.

به گفته وی، هر دو طرف به این نتیجه رسیده‌اند که جنگ نمی‌تواند اهداف مورد نظرشان را محقق کند و به‌ویژه طرف آمریکایی بیش از پیش به این جمع‌بندی رسیده است.

بیگدلی ابراز امیدواری کرد که با توجه به روند نسبتاً مثبت مذاکرات، این مسیر ادامه یابد و به نتیجه برسد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: در حال حاضر گفته می‌شود در مرحله نخست، موضوع بازگشایی مسیرها و رفع محدودیت‌های دریایی در دستور کار قرار دارد، اما اختلاف اصلی بر سر آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران است. آمریکا در این زمینه با محدودیت‌های سیاسی داخلی مواجه است چراکه ترامپ پیش‌تر به شدت از سیاست‌های دولت اوباما در آزادسازی منابع مالی ایران انتقاد کرده و همین موضوع در تصمیم‌گیری‌های کنونی او نیز اثرگذار است.

بیگدلی همچنین با اشاره به خروج آمریکا از برجام گفت: این تصمیم در کنار تشدید تنش‌ها، اکنون مورد بازنگری قرار گرفته و بسیاری به این جمع‌بندی رسیده‌اند که ادامه مسیر تقابل و حتی جنگ نتیجه‌ای در پی نخواهد داشت.فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی و نیز فشارهای داخلی بر ترامپ، او را به سمت کاهش سطح مطالبات و پرهیز از درگیری سوق داده است.

او در ادامه با اشاره به شرایط داخلی ایران اظهار داشت: با توجه به وضعیت اقتصادی کشور، نوعی انعطاف و نرمش در مواضع دیده می‌شود و اظهارات اخیر آقای عراقچی مبنی بر اینکه «هیچ‌گاه مذاکرات تا این حد به توافق نزدیک نشده»، پیام مهم و امیدوارکننده‌ای بود.

بیگدلی ابراز امیدواری کرد این روند مثبت ادامه یافته و به نتیجه نهایی منجر شود.

این استاد دانشگاه با اشاره به مرحله دوم مذاکرات گفت: در این مرحله، تمرکز اصلی بر مسئله هسته‌ای خواهد بود و انتظار می‌رود طرفین درباره اصل موضوع به توافق برسند. یکی از محورهای مطرح، موضوع تعیین تکلیف حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی در ایران است که احتمالاً با نظارت کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و طرف‌های آمریکایی، درباره نحوه مدیریت و خنثی‌سازی آن تصمیم‌گیری خواهد شد.

بیگدلی افزود: همچنین در این مرحله، بحث درباره محدودسازی فعالیت‌های هسته‌ای ایران برای یک بازه زمانی مشخص که هنوز مدت آن تعیین نشده مطرح است. کشورهای عضو معاهده NPT اصولاً مجاز به غنی‌سازی زیر سطح ۴ درصد هستند، اما در شرایط فعلی موضوع مذاکرات، چارچوب‌های متفاوتی را شامل می‌شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: از نگاه برخی طرف‌ها، این توافق می‌تواند برای دولت آمریکا نیز نوعی دستاورد سیاسی محسوب شود؛ به‌ویژه برای دونالد ترامپ که هزینه‌های سیاسی و اقتصادی سنگینی را در سال‌های اخیر متحمل شده و اکنون ناچار است پاسخگوی افکار عمومی و کنگره باشد.

وی تصریح کرد: در این مقطع موضوع محدودیت‌های موشکی یا حمایت از گروه‌های منطقه‌ای در دستور مستقیم مذاکرات قرار ندارد، اما مسئله اسرائیل همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی طرفین است. نگرانی‌ها درباره احتمال اقدام نظامی اسرائیل خارج از اراده و هماهنگی آمریکا همچنان وجود دارد و به همین دلیل، ضرورت دارد در چارچوب تفاهم احتمالی، سازوکارهایی برای جلوگیری از درگیری‌های جدید پیش‌بینی شود.

بیگدلی در ادامه گفت : از نظر سیاسی بنیامین نتانیاهو بقای سیاسی خود را تا حدی در ادامه فضای تنش و درگیری می‌بیند و همین موضوع بر معادلات منطقه‌ای اثرگذار است. در صورت تشدید بحران داخلی در اسرائیل، احتمال تغییرات جدی سیاسی و حتی پیگردهای قضایی نیز مطرح خواهد بود.

بیگدلی در پایان تأکید کرد: ضروری است در هر توافقی، تضمین‌هایی برای کاهش تنش در تمامی جبهه‌ها و جلوگیری از اقدام نظامی یک‌جانبه، به‌ویژه از سوی اسرائیل، در نظر گرفته شود تا مسیر دیپلماسی تثبیت شود.