معاون علمی رئیس‌جمهور: ارزش قرارداد‌های تولید بار اول تا پایان سال به ۱.۵ میلیارد دلار می‌رسد

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به شکاف میان تولید علم و تجاری‌سازی فناوری در کشور گفت: ایران در حوزه تولید علم هوش مصنوعی جایگاهی بین رتبه‌های ۱۲ تا ۱۴ جهان دارد، اما در بهره‌برداری اقتصادی از این فناوری همچنان با فاصله قابل توجهی مواجه است. وی همچنین از افزایش ارزش قرارداد‌های تولید بار اول به حدود ۶۰۰ میلیون دلار خبر داد و پیش‌بینی کرد این رقم تا پایان سال به یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برسد.

به گزارش خبرنگار علمی وفناوری خبرگزاری برنا، حسین افشین در آیین رونمایی از بزرگ‌ترین قرارداد تولید بار اول کشور با عنوان «توسعه لایسنس و راه‌اندازی پکیج گوگردزدایی از گاز‌های مشعل با فناوری کاتالیست مایع» ضمن گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: شهدای این جنگ از پیشگامان حمایت از نخبگان و توسعه فناوری در کشور بودند و همواره بر تقویت ظرفیت‌های علمی و فناورانه تاکید داشتند.

سه شکاف بزرگ اکوسیستم دانش‌بنیان

معاون علمی رئیس‌جمهور با بیان اینکه بیش از دو دهه از شکل‌گیری اکوسیستم دانش‌بنیان کشور می‌گذرد گفت: با وجود دستاورد‌های قابل توجه همچنان با چند شکاف اساسی روبه‌رو هستیم که رفع آنها در اولویت دولت چهاردهم قرار دارد.

وی نخستین چالش را ناتوانی در تبدیل پایدار علم به ثروت عنوان کرد و افزود: اگرچه موفقیت‌های ارزشمندی در حوزه دانش‌بنیان حاصل شده، اما هنوز به نظامی پایدار برای تبدیل دانش به ارزش اقتصادی دست نیافته‌ایم.

افشین دومین شکاف را عدم ورود پایدار فناوری به صنعت دانست و گفت: فناوری در برخی مقاطع وارد بخش صنعت شده است، اما این روند هنوز به یک جریان مستمر و فراگیر تبدیل نشده است.

وی سومین چالش را بهره‌گیری ناکافی از فناوری برای ارتقمردمای بهره‌وری عنوان کرد و افزود: فناوری باید بیش از گذشته در خدمت افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت زندگی و رشد اقتصادی قرار گیرد.

رتبه علمی بالا جایگاه اقتصادی پایین

رئیس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به وضعیت کشور در حوزه فناوری‌های پیشرفته اظهار کرد: ایران در تولید علم هوش مصنوعی جزو کشور‌های برتر جهان است اما در تجاری‌سازی و بهره‌برداری اقتصادی از این ظرفیت جایگاه بسیار پایین‌تری دارد.

وی افزود: این شکاف تنها محدود به هوش مصنوعی نیست و در حوزه‌های نوظهوری همچون فناوری‌های کوانتومی، میکروالکترونیک، امنیت سایبری، علوم شناختی و زیست‌فناوری نیز مشاهده می‌شود.

افشین دلیل اصلی این فاصله را نبود بازار و تقاضای کافی از سوی صنعت دانست و گفت: بسیاری از صنایع کشور هنوز به سطحی از بلوغ نرسیده‌اند که بتوانند بازار لازم برای توسعه فناوری‌های نوظهور را ایجاد کنند.

قرارداد‌های تولید بار اول؛ حلقه اتصال صنعت و فناوری

معاون علمی رئیس‌جمهور قرارداد‌های تولید بار اول را یکی از مهم‌ترین ابزار‌های توسعه اقتصاد دانش‌بنیان عنوان کرد و افزود: امیدواریم رونمایی از بزرگ‌ترین قرارداد تولید بار اول کشور به یک رویداد مستمر تبدیل شود و هر هفته شاهد انعقاد قرارداد‌های بزرگ‌تر در این حوزه باشیم.

وی تصریح کرد: باید به نقطه‌ای برسیم که شکستن رکورد‌های حوزه تولید بار اول به امری عادی تبدیل شود و دیگر از شنیدن خبر بزرگ‌ترین قرارداد تولید بار اول شگفت‌زده نشویم.

خلیج فارس و پتروشیمی نوری؛ پیشگامان فناوری در صنعت

افشین با اشاره به نقش گروه صنایع خلیج فارس در انعقاد این قرارداد گفت: اقدام این مجموعه نشان می‌دهد بلوغ لازم برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری و نوآوری در این صنعت شکل گرفته است.

وی افزود: آنچه امروز در هلدینگ خلیج فارس و به‌ویژه پتروشیمی نوری مشاهده می‌شود نتیجه یک فرآیند تدریجی، برنامه‌ریزی‌شده و مبتنی بر فرهنگ‌سازی در حوزه فناوری است.

به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور تلاش شده فناوری از یک فعالیت نمایشی و فانتزی خارج و به یک ضرورت راهبردی برای توسعه صنعتی تبدیل شود.

فناوری نرم‌افزاری موتور پنهان تحول صنعت

افشین با تاکید بر اهمیت فناوری‌های نرم اظهار کرد: بخشی از فعالیت‌های معاونت علمی در حوزه‌هایی متمرکز است که خروجی آنها محصول فیزیکی نیست و در قالب نرم‌افزار، هوش مصنوعی و فناوری‌های مبتنی بر دانش ارائه می‌شود.

وی افزود: اهمیت این فناوری‌ها کمتر از محصولات سخت‌افزاری نیست و می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در تحول صنایع کشور ایفا کند.

کاهش هزینه‌ها و توانمندسازی شرکت‌های دانش‌بنیان

معاون علمی رئیس‌جمهور یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های قرارداد‌های تولید بار اول را افزایش اعتماد صنعت به توانمندی‌های فناورانه داخلی دانست و گفت: این قرارداد‌ها ضمن کاهش هزینه‌های صنایع، زمینه استفاده گسترده‌تر از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم می‌کنند.

وی افزود: شرکت‌های دانش‌بنیان با اجرای چنین پروژه‌هایی می‌توانند نیروی انسانی متخصص جذب کنند توان فنی خود را ارتقا دهند و در مسیر توسعه فناوری‌های پیشرفته گام بردارند.

پروژه‌ای فناورانه با دستاورد‌های زیست‌محیطی

افشین با اشاره به ابعاد پروژه گوگردزدایی از گاز‌های مشعل گفت: این پروژه علاوه بر ارزش فناورانه به حل یکی از مسائل مهم زیست‌محیطی کشور نیز کمک می‌کند و ظرفیت بزرگی برای فعالیت نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم آورده است.

وی تاکید کرد: گردش مالی ناشی از این قرارداد‌ها در نهایت به توسعه فناوری، رفع نیاز‌های صنعت و تقویت اقتصاد دانش‌بنیان کشور منجر خواهد شد.

جهش ارزش قرارداد‌های تولید بار اول

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به روند رشد قرارداد‌های تولید بار اول اظهار کرد: مجموع ارزش این قرارداد‌ها از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰۰ میلیون دلار بود اما اکنون این رقم به حدود بیش از ۶۰۰ میلیون دلار رسیده است.

وی افزود: برآورد‌ها نشان می‌دهد تا پایان سال ارزش قرارداد‌های تولید بار اول به حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار افزایش یابد و رکورد‌های جدیدی در این حوزه به ثبت برسد.

جسارت مدیریتی شرط شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان

رئیس بنیاد ملی نخبگان گفت: توسعه اقتصاد دانش‌بنیان بیش از هر چیز نیازمند جسارت مدیریتی است و آنچه امروز در پتروشیمی نوری رخ داده نتیجه همین نگاه جسورانه و آینده‌نگر است.

وی تاکید کرد: موفقیت‌های امروز این مجموعه حاصل یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه نتیجه سال‌ها برنامه‌ریزی، فرهنگ‌سازی و حرکت مستمر در مسیر توسعه فناوری است.

حمایت کامل دولت از پروژه‌های فناورانه

افشین در پایان از حمایت رئیس‌جمهور از اجرای پروژه‌های فناورانه خبر داد و گفت: این پروژه برای رئیس‌جمهور تشریح شد و ایشان ضمن استقبال از آن تاکید کردند دولت با تمام توان از طرح‌هایی که به توسعه فناوری، توانمندسازی شرکت‌های دانش‌بنیان و رفع نیاز‌های کشور کمک می‌کنند، حمایت خواهد کرد.

وی این قرارداد را نمونه‌ای موفق از پیوند صنعت و فناوری دانست و از تمامی دست‌اندرکاران اجرای آن قدردانی کرد.