راهکار‌های نوین تأمین نهاده‌های دامی؛ تهاتر برای پایداری امنیت غذایی ‌

به گزارش برنا، در شرایطی که تأمین نهاده‌های دامی و طیور به عنوان یکی از ارکان حیاتی امنیت غذایی کشور شناخته می‌شود، حفظ ثبات در این بازار نیازمند گذار از روش‌های سنتی پرداخت به سمت سازوکار‌های منعطف‌تر مالی است. اخیراً در محافل تخصصی و اتحادیه‌های مربوطه، بحث بر سر اتخاذ رویکرد‌های «تهاتری» برای کاهش فشار بر منابع ارزی دولت و حمایت از فعالان اقتصادی قوت گرفته است.

‌

چالش‌های پیش‌رو و ضرورت تغییر استراتژی

کارشناسان حوزه اقتصاد کشاورزی معتقدند اگرچه در حال حاضر آرامشی نسبی در بازار نهاده‌های دامی مشاهده می‌شود، اما تداوم این روند در گرو حل معضل مطالبات ارزی بخش خصوصی است. بر اساس تحلیل‌های فعالان این حوزه، تکیه صرف بر تخصیص ارز در شرایط محدودیت‌های مالی، ریسک وقفه در زنجیره تأمین را افزایش می‌دهد. از این رو، ایجاد مکانیسم‌هایی که بتوانند بدهی‌ها را بدون فشار مستقیم بر خزانه ارزی کشور تسویه کنند، یک ضرورت استراتژیک تلقی می‌شود.

‌

سه راهکار کلیدی برای عبور از بن‌بست مالی (رویکرد تهاتری)

در همین راستا، محمدرضا کلامی، دبیر اتحادیه نهاده‌های دام و طیور، با تکیه بر تعاملات نزدیک بخش خصوصی و دولت، سه مدل «تهاتر» را برای تداوم تأمین کالا‌های اساسی پیشنهاد داده است که مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است:

۱. تهاتر مطالبات ارزی با نفت خام: در این مدل، مطالبات ارزی واردکنندگان نهاده‌ها به‌جای پرداخت نقدی، از طریق صادرات نفت یا محصولات پتروشیمی پوشش داده شود. این اقدام می‌تواند منجر به کاهش فشار بر ذخایر ارزی بانک مرکزی شود.

۲. جایگزینی بدهی‌های ارزی با مطالبات ریالی دولت: کارشناسان بر این باورند که تبدیل بدهی‌های ارزی دولت به مطالبات ریالی (و بالعکس)، می‌تواند تراز مالی فعالان اقتصادی را اصلاح کرده و جریان نقدینگی لازم برای واردات را فراهم کند.

۳. بهره‌گیری از تسهیلات بانکی در قالب تهاتر: استفاده از ظرفیت‌های اعتباری بانک‌ها برای تسویه مطالبات، به گونه‌ای که فشار مالی از روی دوش دولت برداشته شده و از طریق سازوکار‌های بانکی مدیریت شود.

سایر ابزار‌های حمایتی؛ از اوراق قرضه تا پرداخت‌های نقدی

علاوه بر راهکار‌های تهاتری، در دیدگاه‌های مطرح شده توسط کارشناسان، استفاده از ابزار‌های مالی مدرن‌تر نیز توصیه شده است. در این میان، پیشنهاد صدور «اوراق قابل معامله کوتاه‌مدت» به عنوان راهکاری برای جذب سرمایه و تسویه بدهی‌ها مطرح است. همچنین تأکید می‌شود که پرداخت بخشی از مطالبات به‌صورت نقدی، برای حفظ بقای شرکت‌های تأمین‌کننده و جلوگیری از خروج آنها از چرخه بازار، حیاتی است.

به باور تحلیلگران، اجرای این راهکار‌های ترکیبی (تهاتر، اوراق قرضه و تسهیلات)، نه تنها منجر به حفظ پایداری بازار می‌شود، بلکه فرصت بهره‌برداری از قیمت‌های مناسب نهاده‌ها در بازار‌های جهانی را برای ایران فراهم می‌آورد. در نهایت، روحیه مسئولیت‌پذیری فعالان اقتصادی و حمایت عملیاتی دولت از این طرح‌ها، تعیین‌کننده تداوم امنیت تأمین در بخش دام و طیور کشور خواهد بود.