هنرمندان از تیغ اندیشی‌های ابراهیم حقیقی گفتند

«تیغ اندیشی‌ها» عنوان نمایشگاه آثار ابراهیم حقیقی است که در گالری سهراب برپاست. در این نمایشگاه مجموعه‌ای از ٦٧ اثر ابراهیم حقیقی که شامل ٦٠ کلاژ به ابعاد٣٣ در٣٣ و هفت مجسمه به نمایش گذاشته شده‌اند.

آیدین آغداشلو، نقاش، در خصوص آثار ابراهیم حقیقی اظهار داشت: وقتی به مجموعه آثار اخیر او با عنوان تیغ اندیشی‌ها ک نگاه می‌کنم، گویی در همین مجال کوتاه، تاریخ هنر را مرور می‌کنم و این جای بسی شگفتی دارد. به نظرم حقیقی از جمله هنرمندانی است که در زمان و مکان درستی ایستاده و با تیزهوشی که دارد توانسته هنرمند هم عصر و به تعبیری دیگر حتی فراتر از عصر خویش باشد.

وی افزود: حقیقی ذهن فوق العاده ظریف و دقیقی دارد و این نکته سنجی و ظرافت اندیشه بسیار ارزشمند است و به خوبی در آثارش نیز بازتاب پیدا کرده است. رویکرد نگاهی تاریخی که حقیقی در این مجموعه دارد برای من ارزشمند است و اتفاقا من نیز در بسیاری از آثارم به تاریخ توجه دارم. از این منظر بسیار با هم همفکر هستیم.

به گفته آغداشلو؛ تیغ اندیشی در فرهنگ و هنر ما ریشه‌دار است و در مجموعه آثار حقیقی نمود بصری‌اش را می‌بینیم. تیغ از جمله اشیا آسیب زن است که نه تنها به جسم ما؛ بلکه به روح و روان و تاریخ و اندیشه ما نیز آسیب می‌زند. هر چند که تیغ از منظری دیگر و در حوزه پزشکی کارکرد دیگری پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: ادامه داد: اگر به تاریخ جمعی ایرانی‌ها نگاه کنیم می‌بینیم در بسیاری از برهه‌های تاریخی ما لبه تیغ ایستاده‌ایم و حقیقی با خلق این مجموعه در برخی از آثارشان این موضوع را یادآور شده. است.

آثار حقیقی تازگی خودش را دارد

اسدالله امرایی، مترجم گفت: من همیشه کارهای ابراهیم حقیقی را دنبال می‌کنم و همواره آثارش برای من از جذابیت خاصی برخوردار هستند. آثار حقیقی برای من تازگی خودش را دارد. بیشتر سوژه‌هایی که ما در آثار ابراهیم حقیقی در مجموعه تیغ اندیشی‌ها می‌بینیم در زندگی با آن روبرو شده‌ایم.

وی افزود: اتفاقا لبه تیغ در حوزه ادبیات و اسطوره‌ها به ویژه اسطوره‌های یونان بسیار تیز است و معروف‌ترین تیغ‌ تاریخ، شمشیر داموکلس است و همیشه بالای سر ما هست. تیغ از جمله کلماتی است که در زبان فارسی کلمات متعددی با تعابیر مختلفی با آن ساخته شده و در این مجموعه به نوعی شاهد آثاری هستیم که بخشی از این تعابیر را به تصویر کشیده است.حقیقی هنرمندی خوش فکر است

عباس مشهدی زاده، مجسمه ساز گفت: ابراهیم حقیقی یکی از هنرمندان هم عصر من است که همواره آثار و بازتاب آثارش را در فضای فرهنگی و هنری ایران دنبال کرده‌ام و به نظرم حقیقی جز هنرمندان خوش فکر و خوش ایده‌ای به شمار می‌رود و آثارش مورد توجه مخاطب جدی و مخاطب عام هنرهای تجسمی قرار می‌گیرد.

وی دربار ه نمایشگاه تیغ اندیشی‌های حقیقی توضیح داد: به نظرم حقیقی در این نمایشگاه یکی از عمیق‌ترین و گسترده‌ترین سوژه‌های تاریخ بشریت را دستمایه خلق آثارش کرده و این نمایشگاه یکی از مهم‌ترین نمایشگاه‌های روزگار ما به شمار می‌رود. این نمایشگاه از جمله نمایشگاه‌هایی به شمار می‌رود که دوست داشتم برخی از دوستان و همکاران قدیمی‌ام امروز بودند و می‌توانستیم ساعت‌ها درباره این آثار با هم صحبت کنیم و بی‌شک نظرات هنرمندانی چون صادق تبریزی درباره این نمایشگاه قابل تامل بود.

این مجسمه ساز پیشکسوت با بیان این مطلب که ایده و سوژه تیغ برای خلق اثر هنری بسیار قابل تامل است، گفت: ساعت‌ها می‌توان پای هر یک از تابلوها ایستاد و درباره آن‌ها فکر و صحبت کرد. آثار این مجموعه به گونه‌ای هستند که با ترک گالری و با وجود درگیر شدن با فضاها و تصاویر متنوع، از ذهن مخاطب پاک نخواهند شد.

حقیقی گرافیک ایران را سه تیغه کرد

علی رویین تن، کارگردان با بیان این مطلب که هر بار با تماشای آثار ابراهیم حقیقی غافلگیر می‌شوم، بیان کرد: چندین دهه است که به عنوان مخاطب حرفه‌ای هر آن چه که ابراهیم حقیقی خلق کرده را دنبال می‌کنم و هر بار نیز با تماشای آثار او واقعا لذت می‌برم و هیجان زده می‌شوم. شاید باور نکنید اما هیچ وقت در زندگیم این قدر تیغ را دوست نداشته‌ام. انگار ابراهیم حقیقی آمده گرافیک ایران را سه تیغه کرده و آراستگی و زیبایی خاصی به آن هدیه داده است.

به گفته این هنرمند؛ وقتی به مجموعه آثاری که ابراهیم حقیقی انجام داده نگاه می‌کنم؛ با مجموعه آثار متنوع و جسورانه‌ای روبرو می‌شوم که هر یک به نوعی قابل تامل هستند. انگار این هنرمند هر روز میزان خلاقیت‌اش افزوده می‌شود و اهل درجا زدن و تکرار یک ایده نیست.

رویین تن ادامه داد: حقیقی در این مجموعه که نخستین اثر آن در سال ۱۳۴۹ خلق شده و تا سال جاری ادامه داشته برخورد بسیار هوشمندانه با تیغ کرده و به نوعی این نمایشگاه سرگذشت تیغ است. او در این مجموعه به سراغ انواع مختلف تیغ‌ها رفته اما این تنوع موجب نشده تا ماهیت تیغ زیر سوال برود. او در این مجموعه با آثار مهم فرهنگی و هنری جهان شوخی کرده و بر همه آن‌ها تیغ کشیده است.

این کارگردان ادامه داد: اگر به تاریخ و فرهنگ‌مان نگاه کنیم این تیغ اندیشی را همه جا می‌بینیم اما این حقیقی است که ضمن خلق آثارش عنوانی نیز برای این موضوع خلق کرده و اگر به فرهنگ کهن‌مان نگاه کنیم می‌بینیم که تیغ، کارکردهای مختلفی چون تیغ کشی، تیغ داری، تیغ انداختن و... داشته است. در فرهنگ ما تیغ زن‌ها را همواره آدمای نازیبایی و شری می‌دانند که دعوا به راه می‌اندازند و به هر بهانه‌ای تیغ می‌کشند. در واقع حقیقی با این مجموعه تمام انگاره‌های جغرافیای و تاریخی و فرهنگی جهان را به بازی گرفته است.

رویین تن افزود: کسانی چون ابراهیم حقیقی، فرهاد توحیدی مایه فخر فرهنگ و هنر ما هستند و من بر خود می‌بالم که در دوره‌ای زندگی کرده‌ایم که هم عصر این هنرمندان هستم. به نظرم ابراهیم هنرمند ناتمام هم عصر ماست و در هر اثر حرف تازه‌ای برای ما به ارمغان می‌آورد.

حکایت تیغ اندیشی بسیار جذاب است

لیلی گلستان هم گفت: ابراهیم حقیقی یکی از باسوادترین و با اخلاق‌ترین گرافیست‌های ایران است و ابداع چندین خط را نیز در کارنامه هنری خود دارد و مجموعه‌ای از آثاری که با این خطوط ابداع کرده را در گالری گلستان به نمایش گذاشته است.

وی افزود: ابداع کلمه تیغ اندیشی و حکایت آن برای من بسیار جذاب و دیدنی است و به نظرم، حقیقی در این مجموعه بسیار نوآورانه و جسورانه رفتار کرده است. با وجود اینکه کارهای این مجموعه بسیار کوچک هستند اما تاثیر بسیار عمیقی بر مخاطب می‌گذارند. به نظرم نمایشگاه تیغ اندیشی بیانگر روزگار ماست.

به گفته لیلی گلستان؛ حقیقی در این نمایشگاه،کاریکاتورهای بسیار زیبا، چشم نواز و انتقادی‌اش را به نمایش گذاشته است و عنصر تیغ هایش حرف‌های بسیاری برای گفتن دارند و به راحتی حرف‌هایشان را به مخاطب القا می‌کنند.

گلستان ادامه داد: به نظرم اجرای کارها بسیار خوب و هوشمندانه بود و دقت و وسواس گرافیست در آن‌ها احساس می‌شد و من به شخصا این نمایشگاه را بسیار دوست می‌داشتم.«تیغ اندیشی» با مخاطب تعارف ندارد

حسین نوروزی، گرافیست گفت: در روزگاری که بخش بزرگی از هنر تجسمی ایران به تولید تصاویر بی‌خطر، تزئینی و اینستاگرام‌پسند تن داده، نمایشگاه تازه ابراهیم حقیقی ناگهان مثل تیغی روی پوست آرام عادت کشیده می‌شود؛ نه از آن تیغ‌هایی که صرفاً زخم می‌زنند، بلکه از آن‌هایی که پیش از بریدن، تصویر آدم را در خود منعکس می‌کنند.

وی افزود: حقیقی در این مجموعه سراغ «تیغ» رفته است؛ شیئی کوچک، سرد، روزمره و در عین حال هراس‌آور. انتخابی که در نگاه اول ممکن است نوعی بازی فرمال یا نوستالژیک به نظر برسد، اما هرچه بیشتر در آثار پیش می‌رویم، روشن می‌شود که مسئله فقط یک شیء نیست، مسئله تاریخ خشونت است، تاریخ حذف، تاریخ بریدن. و شاید مهم‌تر از همه، تاریخ زیستن در جامعه‌ای که سال‌هاست با لبه‌های تیز واقعیت کنار آمده است.

به گفته نوروزی؛ اهمیت این نمایشگاه فقط در سوژه‌اش نیست؛ حقیقی از معدود هنرمندان معاصر ایران است که هر نمایشگاهش می‌تواند انکار نمایشگاه قبلی‌اش باشد. یک‌بار در شاعرانگیِ خط و رنگ، مخاطب را آرام می‌کند و به جهان لطیف و نوستالژیک خودش می‌برد؛ بار دیگر ناگهان با عنوانی مثل «تیغ» ظاهر می‌شود و همه آن آرامش را می‌شکافد.همین بی‌ثباتی خلاقه است که شخصیت هنری او را زنده نگه داشته است. حقیقی ظاهراً به تکرار مشکوک است.

وی ادامه داد:نمایشگاه «تیغ اندیشی» از همان ابتدا با مخاطب تعارف ندارد. تیغ‌ها در قاب‌ها جا خوش نکرده‌اند که صرفاً دیده شوند؛ آن‌ها حضور دارند تا یادآوری کنند. یادآوری چیزی که سال‌ها زیر لایه‌های زیبایی‌شناسی، سانسور، عادت و مصرف فرهنگی پنهان مانده است. حقیقی به جای آنکه تصویر را رام کند، اجازه داده خطر در اثر باقی بماند. این همان چیزی است که بسیاری از نمایشگاه‌های امروز فاقد آنند: خطر.حقیقی احتمالاً بهتر از هر کسی می‌داند که خشونت در جهان معاصر دیگر همیشه با فریاد عمل نمی‌کند؛ گاهی با زیبایی پیش می‌آید، با نظم، با طراحی تمیز، با سطح براق. تیغ واقعی همیشه خون‌آلود نیست؛ گاهی در ویترین قرار دارد.

این هنرمند ادامه داد: حقیقی از آن دسته هنرمندانی نیست که آشوب را بی‌واسطه روی دیوار پرتاب کنند. او حتی خشونت را هم طراحی می‌کند. حتی زخم را هم ترکیب‌بندی می‌کند. و همین خونسردی است که آثارش را ناآرام‌کننده می‌کند؛ نوعی آرامش سرد که بیشتر از فریاد، نگران‌کننده است.

وی در بخش پایانی سخنانش گفت: شاید مهم‌ترین دستاورد این نمایشگاه همین باشد: حقیقی موفق شده از یک شیء ساده، فضایی روانی بسازد. فضایی که مخاطب در آن فقط تماشاگر نیست؛ بلکه احساس می‌کند چیزی آرام‌آرام به او نزدیک می‌شود. چیزی سرد، براق و خاموش مثل تیغ.