تمرکززدایی از پایتخت و الگوسازی آموزشی، دو عامل مهم پیشرفت دانش‌آموزان

علی‌اکبر کاظمی، داور بخش صوت نهمین دوره مسابقات سراسری همخوانی و مدیحه‌سرایی دانش‌آموزان سراسر کشور، در گفت‌و‌گو با برنا اظهار کرد: تقریباً در تمامی دوره‌هایی که مرحله کشوری این مسابقات برگزار شده، به عنوان داور حضور داشته‌ام و در طول این سال‌ها همواره شاهد ظهور استعداد‌های تازه و رشد قابل توجه این عرصه در میان دانش‌آموزان کشور بوده‌ام.

وی افزود: در سال‌های ابتدایی، سطح برخی استان‌ها به‌ویژه مناطق کم‌برخوردار چندان مطلوب نبود، اما امروز با خرسندی می‌بینیم که همان استان‌ها پیشرفت چشمگیری داشته‌اند و اکنون در این حوزه رقابت جدی و مؤثری را دنبال می‌کنند.

کاظمی با بیان اینکه فراهم شدن بستر مناسب نقش مهمی در این پیشرفت داشته است، تصریح کرد: یکی از دلایل اصلی این رشد، تدبیر مناسب مسئولان در واگذاری میزبانی مسابقات به شهر‌های مرزی و استان‌هایی بود که سابقه کمتری در زمینه همخوانی و مدیحه‌سرایی داشتند. این اقدام باعث شد شور، انگیزه و تحرک تازه‌ای در آن مناطق شکل بگیرد.

وی ادامه داد: برای مثال، استان هرمزگان که در مقطعی میزبان مسابقات کشوری بود، با حضور گروه‌های برتر دانش‌آموزی از سراسر کشور، فضای بسیار خوبی را تجربه کرد و همین مسئله به ارتقای سطح فعالیت‌ها در آن استان کمک کرد. این روند بعد‌ها در دیگر رقابت‌های قرآنی از جمله مسابقات سراسری اوقاف نیز اثر خود را نشان داد و استان‌ها توانستند رشد قابل توجهی را تجربه کنند.

این داور مسابقات سراسری، انتخاب الگو‌های مشخص آموزشی را از دیگر عوامل مهم در پیشرفت این عرصه دانست و گفت: در گذشته، برخی گروه‌ها در استان‌ها، به‌ویژه خارج از پایتخت، با نوعی سردرگمی مواجه بودند و نمی‌دانستند باید از چه الگو‌هایی پیروی کنند. همچنین در مواردی به آهنگساز، شاعر یا مربی متخصص نیز دسترسی نداشتند. اقدام آموزش و پرورش در معرفی الگو‌های روشن و قابل استفاده، چه در حوزه قرائت و چه در زمینه مدیحه‌سرایی، به انسجام آموزشی این مسیر کمک کرد.

وی تاکید کرد: هرچند ممکن است تعیین الگو‌ها تا حدودی از خلاقیت بکاهد، اما از منظر آموزشی اقدامی ضروری است؛ زیرا دانش‌آموزان باید ابتدا با نمونه‌های صحیح و فاخر آشنا شوند، اجرای درست را بیاموزند و پس از آن به مرحله خلاقیت و نوآوری برسند.

کاظمی با اشاره به تجربه استان یزد گفت: برخی گروه‌هایی که سال‌های گذشته از دل مسابقات دانش‌آموزی شکل گرفتند، امروز در مسابقات سراسری اوقاف موفق به کسب رتبه‌های برتر کشوری می‌شوند. این نشان می‌دهد که این مسابقات در واقع آغاز یک مسیر صحیح و آینده‌دار است؛ مسیری که پایه‌های آن با الگوگیری درست در حوزه همخوانی و تواشیح شکل می‌گیرد.

وی در ادامه به آثار تربیتی این مسابقات اشاره کرد و افزود: یکی از مهم‌ترین مزایای این رقابت‌ها آن است که دانش‌آموزان می‌آموزند چگونه برای رسیدن به یک هدف مشترک، در قالب یک کار گروهی با یکدیگر همکاری کنند. این روحیه همکاری، از مهم‌ترین دستاورد‌های این حوزه است.

وی ادامه داد: همچنین دانش‌آموزان در قالب فعالیت‌های گروهی با ظرایف و دقایق تلاوت آشنا می‌شوند؛ ظرایفی که شاید در فعالیت انفرادی کمتر امکان درک و تمرین آن فراهم شود. در تمرین گروهی، اعضا ناگزیرند برای هماهنگی بیشتر، تلاش مضاعفی داشته باشند و همین مسئله به افزایش سرعت پیشرفت آنها کمک می‌کند.

کاظمی در پایان، درباره مهم‌ترین چالش این حوزه برای دانش‌آموزان گفت: یکی از چالش‌های جدی در شهر‌های بزرگ دیده می‌شود. در کلان‌شهرها، با وجود توانمندی دانش‌آموزان در بخش‌های انفرادی، هماهنگ کردن آنها برای فعالیت گروهی دشوارتر است؛ زیرا رفت‌وآمد، جمع شدن اعضا و برگزاری منظم تمرین‌ها در این شهر‌ها پیچیدگی بیشتری دارد. در مقابل، در شهر‌های کوچک و حتی روستاها، دانش‌آموزان آسان‌تر در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و امکان تمرین و شکل‌گیری انس گروهی بیشتر فراهم است.