کشف سیگنال پنهان مغز؛ تصمیم برای ارتباط اجتماعی قبل از حرکت شکل می‌گیرد!

پژوهشگران در یک مطالعه جدید موفق به شناسایی یک سیگنال پنهان مغزی شده‌اند که پیش از آغاز رفتار‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و می‌تواند پیش‌بینی کند که یک فرد یا در این مطالعه یک ماهی چه زمانی قصد نزدیک شدن به دیگری را دارد.

به گزارش ساینس دیلی، این تحقیق که توسط تیمی از دانشگاه عبری اورشلیم انجام شده نشان می‌دهد تصمیم برای برقراری تعامل اجتماعی نه در لحظه حرکت بلکه چند ثانیه پیش از آن در مغز آغاز می‌شود؛ زمانی که مغز وارد یک وضعیت آماده‌سازی ویژه برای تعامل اجتماعی می‌شود.

این پژوهش به سرپرستی لیلاه آویتان و با همکاری دانشجوی دکتری عمری لیفشیتز و دیگر اعضای مرکز علوم مغزی ادموند و لیلی سفرا در دانشگاه عبری اورشلیم انجام شده است.

رصد تصمیم‌گیری اجتماعی در لحظه

برای بررسی اینکه تصمیم‌های اجتماعی چگونه شکل می‌گیرند پژوهشگران از ماهی زبرا (Zebrafish) به‌عنوان یک مدل آزمایشگاهی استفاده کردند. موجودی که به دلیل شفافیت نسبی و ساختار عصبی ساده‌تر امکان مشاهده فعالیت مغز در سطح سلول‌های منفرد را فراهم می‌کند.

در این آزمایش یک ماهی در شرایط کنترل‌شده قرار داده شد و رفتار آن هنگام مشاهده و واکنش به حضور یک ماهی دیگر که در نزدیکی شنا می‌کرد ثبت شد. هم‌زمان فعالیت مغز ماهی مشاهده‌کننده به‌صورت لحظه‌ای و در سراسر مغز ثبت و تحلیل شد. این روش به پژوهشگران اجازه داد تا فرآیند‌های عصبی شکل‌دهنده رفتار اجتماعی را دقیقا در زمان وقوع دنبال کنند.

شکل‌گیری یک حالت پیش از تصمیم در مغز

یافته‌های این مطالعه نشان داد که مغز چند ثانیه پیش از حرکت به سمت ماهی دیگر وارد یک حالت متفاوت فعالیتی می‌شود. این تغییر تنها محدود به یک ناحیه خاص نبود، بلکه کل مغز را درگیر می‌کرد. در این وضعیت فعالیت در ناحیه پالئوم (Pallium) افزایش پیدا می‌کرد و هم‌زمان فعالیت در چندین ناحیه دیگر مغز کاهش می‌یافت.

ترکیب این تغییرات یک الگوی عصبی یکپارچه ایجاد می‌کرد که پژوهشگران آن را حالت پیش از تصمیم (pre-decision state) نامیده‌اند. این الگو به‌طور قابل‌اعتماد قابل استفاده برای پیش‌بینی این بود که آیا یک رفتار اجتماعی در شرف وقوع است یا نه حتی قبل از شروع حرکت فیزیکی اتفاق رخ می‌هد؟

ارتباط شدت سیگنال با میزان اجتماعی بودن

یکی از نتایج مهم این تحقیق ارتباط مستقیم میان قدرت این سیگنال مغزی و میزان تمایل اجتماعی در افراد بود. ماهی‌هایی که این الگوی عصبی را با شدت بیشتری نشان می‌دادند، در مجموع رفتار‌های اجتماعی‌تری نیز داشتند.

به این ترتیب شدت فعالیت مغزی پیش‌تصمیم می‌تواند به‌عنوان شاخصی از انگیزه اجتماعی در یک فرد در نظر گرفته شود. پژوهشگران همچنین تاکید کردند که ناحیه پالئوم نقش کلیدی در شکل‌گیری این رفتار دارد و احتمالا یکی از مراکز مهم در هدایت تمایلات اجتماعی و آغاز تعامل با دیگران است.

دکتر آویتان در توضیح یافته‌ها گفت: این مطالعه یک امضای عصبی در سراسر مغز را شناسایی می‌کند که پیش از آغاز حرکت برای تعامل اجتماعی ظاهر می‌شود. این امضا نه‌تنها پیش‌بینی می‌کند که رفتار بعدی اجتماعی خواهد بود یا نه بلکه نشان می‌دهد فرد تا چه اندازه به‌طور درونی برای تعامل اجتماعی انگیزه دارد.

پیامد‌های گسترده‌تر برای درک رفتار اجتماعی

به گفته پژوهشگران این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر این موضوع کمک کند که چرا برخی افراد به‌طور طبیعی اجتماعی‌تر از دیگران هستند. از آنجا که ساختار‌های مشابه مغزی در گونه‌های مختلف جانوری در شکل‌دهی رفتار اجتماعی نقش دارند این نتایج ممکن است در آینده برای فهم عملکرد اجتماعی انسان نیز کاربرد داشته باشد. همچنین این تحقیق می‌تواند به روشن شدن مکانیسم‌های عصبی در اختلالاتی کمک کند که در آنها رفتار اجتماعی دچار تغییر یا کاهش می‌شود.

این مطالعه نشان می‌دهد که تصمیم برای نزدیک شدن به دیگران بسیار زودتر از آنچه تصور می‌شد در مغز در قالب یک الگوی پنهان و قابل پیش‌بینی از فعالیت عصبی که زمینه‌ساز رفتار اجتماعی است آغاز می‌شود.