فناوری جدید در پخش فوتبال؛ بازی‌های جام جهانی ۲۰۲۶ را از چشم داوران ببینید

فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) در جام جهانی ۲۰۲۶ با بهره‌گیری از فناوری جدید رف‌کم (RefCam) یا دوربین نصب‌شده روی سر داور تجربه‌ای متفاوت و کم‌سابقه را برای بینندگان تلویزیونی رقم زده است. فناوری‌ای که بسیاری آن را یکی از موفق‌ترین نوآوری‌های این دوره از رقابت‌ها می‌دانند و معتقدند می‌تواند مسیر آینده پخش مسابقات فوتبال را تغییر دهد.

به گزارش خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا، در حالی که برخی از تغییرات و نوآوری‌های فیفا در آغاز جام جهانی با استقبال گسترده هواداران مواجه نشده‌اند استفاده از دوربین داور توانسته توجه بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کند. این دوربین کوچک و باکیفیت که به هدست داور متصل می‌شود تصاویر را از زاویه دید شخص داور ثبت کرده و به بینندگان امکان می‌دهد مسابقه را از دیدگاهی ببینند که پیش از این در دسترس نبوده است.

پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، پیش از آغاز مسابقات درباره این فناوری گفته بود: این فرصت بسیار خوبی است تا تجربه‌ای جدید را در اختیار بینندگان قرار دهیم. تجربه‌ای از زاویه‌ای که تاکنون هرگز در فوتبال ارائه نشده بود.

فیفا پیش‌تر نسخه ابتدایی و بزرگ‌تر این فناوری را در جام جهانی باشگاه‌ها آزمایش کرده بود و لیگ برتر انگلیس نیز در موارد محدودی از آن استفاده کرده بود. با این حال کاربرد این فناوری در فوتبال انگلیس عمدتا به نمایش صحنه‌های درگیری بازیکنان با داوران محدود می‌شد اما در جام جهانی ۲۰۲۶ رویکرد متفاوتی اتخاذ شده و تصاویر ثبت‌شده توسط دوربین داور بیشتر برای بازپخش گل‌ها و موقعیت‌های حساس مسابقه مورد استفاده قرار گرفته است.

وقتی بیننده جای داور می‌ایستد

به گزارش گاردین، یکی از نمونه‌های شاخص گل رائول خیمنز مهاجم تیم ملی مکزیک مقابل آفریقای جنوبی بود که از زاویه دید داور مسابقه ویلتون سامپایو به نمایش درآمد. این تصاویر به‌خوبی نشان دادند که داور چگونه باید هم‌زمان با سرعت بالای بازیکنان حرکت کند و در کسری از ثانیه مسیر توپ و بازیکنان را دنبال کند. همچنین این نما‌ها به مخاطبان نشان دادند چه میزان از اتفاقات بازی در پشت سر داور یا خارج از میدان دید مستقیم او رخ می‌دهد.

در صحنه‌هایی مانند برخورد توپ مکزیک به تیر دروازه در دقایق پایانی نیمه نخست نیز تصاویر رف‌کم نشان داد که داوران تا چه اندازه باید به جریان بازی نزدیک باشند و چگونه تصمیم‌گیری‌های آنها بر پایه اختلاف‌هایی بسیار جزئی و لحظه‌ای انجام می‌شود.

داوری در کسری از ثانیه؛ آنچه دوربین نشان می‌دهد

نمونه دیگری از کارایی این فناوری در دیدار جمهوری چک مشاهده شد؛ جایی که گل نخست لادیسلاو کریچی از زاویه دید داور مسابقه، امین عمر بازپخش شد. در این صحنه تعداد زیادی از بازیکنان در محوطه شش قدم حضور داشتند و داور باید در لحظه تشخیص می‌داد که آیا بازیکنی که در موقعیت آفساید قرار دارد مانع دید دروازه‌بان کره جنوبی شده است یا خیر. اگرچه فناوری کمک‌داور ویدئویی (VAR) نیز در چنین تصمیماتی نقش دارد اما تصاویر دوربین داور به‌خوبی نشان می‌دهد سرعت فوتبال در بالاترین سطح تا چه اندازه بالاست و داوران در هر لحظه با چه حجم عظیمی از اطلاعات بصری مواجه هستند.

رف‌کم؛ ابزاری برای درک فشار قضاوت در فوتبال

بررسی های برنا نشان می‌دهد کارشناسان معتقدند این فناوری می‌تواند درک بهتری از فشار و دشواری قضاوت در فوتبال حرفه‌ای ایجاد کند. هرچند هنوز مشخص نیست آیا این تصاویر باعث افزایش همدلی هواداران با داوران خواهد شد یا خیر. با توجه به باقی ماندن بیش از ۱۰۰ مسابقه دیگر در این دوره از جام جهانی احتمال وقوع اشتباهات بحث‌برانگیز داوری همچنان وجود دارد و باید دید واکنش مخاطبان در آن شرایط چگونه خواهد بود.

از زمین فوتبال تا دنیای بازی‌های ویدئویی

از سوی دیگر استفاده از رف‌کم نشان می‌دهد صنعت پخش مسابقات فوتبال بیش از گذشته از صنعت بازی‌های ویدئویی الهام گرفته است. گرافیک‌های جدید جام جهانی، نمایش سه‌بعدی بازیکنان، اطلاعات آماری گسترده روی صفحه و جلوه‌های بصری مدرن شباهت زیادی به رابط‌های کاربری بازی‌های ویدئویی دارند. همچنین زاویه دید اول‌شخص که اکنون از طریق دوربین داور در اختیار بینندگان قرار گرفته، سال‌هاست در بازی‌های محبوبی مانند فورتنایت و کال آو دیوتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آیا آینده پخش فوتبال از لنز داور می‌گذرد؟

اگرچه فناوری تثبیت تصویر رف‌کم هنوز نیازمند بهبود‌هایی است و در برخی صحنه‌ها لرزش تصویر مشاهده می‌شود اما عملکرد آن در نخستین مسابقات جام جهانی امیدوارکننده ارزیابی شده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند این فناوری توانسته تجربه‌ای نزدیک‌تر به حضور در قلب زمین مسابقه را برای بینندگان فراهم کند و شاید در میان مجموعه‌ای از نوآوری‌های بحث‌برانگیز فیفا به یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های این نهاد در حوزه پخش تلویزیونی فوتبال تبدیل شود.