تغییر رویکرد سیاسی کشورها و حرکت بهسوی عادیسازی روابط خارجی، میتواند محرک رشد تجارت بینالملل باشد. در مقابل، تحریمهای طولانیمدت با شکلدهی نهادهای سازگار با انزوای سیاسی و محدودیتهای اقتصادی، حتی در دورههای گشایش نیز مانع از پایداری رشد تجاری میشود.