چرا «فرقه‌گرایی» پناهگاهِ بازندگانِ تجدد شد؟

چرا در جهان اسلام، هرگاه پروژه‌ی نوسازی با شکست مواجه می‌شود، قارچ‌های سمیِ فرقه‌گرایی (از اخوان‌المسلمین گرفته تا نحله‌های رادیکالِ دیگر) سبز می‌شوند؟ پاسخ کوتاه به این سوال می‌تواند این باشد که چون فرقه، ارزان‌ترین و راحت‌ترین راه برای فرار از «اضطرابِ آزادی» است.