اگر صفحه را درست نمی‌بینید اینجا را کلیک کنید

اثر افت یورو در ثروت نفتی ایران
به گزارش اکوایران حسین عیوضلو عضو هیئت عامل صندوق ملی توسعه اعلام کرده افت ارزش یورو در برابر دلار در چند ماه گذشته باعث کاهش ارزش منابع صندوق ملی توسعه شده است. نرخ برابری دلار در برابر یورو در حال حاضر 0.96 برآورد شده، به بیان ساده تر با پرداخت کمتر از یک واحد دلار می توان یک واحد یورو تهیه کرد،. این در حالیست که این نرخ در شش ماه گذشته حدود 1.1 بوده و برای تهیه یک واحد یورو باید بیش از یک واحد دلار پرداخت می شد، این امر نشان دهنده کاهش ارزش یورو در چند ماه گذشته است. همین امر نیز باعث شده تا ذخائر نقدی صندوق ملی توسعه که در سال های پیش تر به جهت کمتر شدن محدودیت تحریم ها از دلار تبدیل به یورو شده بود، کاهش یابد. در اواسط دهه 80 در ایران برای کاهش محدودیت هایی که تحریم ها برای اقتصاد کشور ایجاد کرده بود، تصمیم گرفته شد کلیه ذخائر ارزی ایران به یورو تبدیل شود. در آن برهه زمانی انتقاداتی بر این تصمیم از سوی کارشناسان اقتصادی وارد شد، نخستین انتقاد این مسئله بود که بیشتر تعاملات ارزی ایران با نظام اقتصاد جهانی بر اساس دلار صورت می گیرد و چنانچه بنا باشد مدام به تبدیل دلار و یورو بپردازیم برای ما هزینه هایی به همراه خواهد  داشت و متحمل زیان می شویم به عنوان مثال عمده درآمد های ارزی ما از سمت درآمد نفتی و دلار های نفتی است و بیشتر پرداخت های ما حتی با بازار های اقتصادی منطقه نیز با دلار می گیرد، در نتیجه مدام بایستی نرخ ارز را تبدیل کنیم که مشمول هزینه است. همچنین یورو اساسا نسبت به دلار، ارز پر نوسان تری است که همین امر ریسک ارزش ذخائر صندوق را افزایش می دهد. دیگر انتقاد مقبولیت بیشتر دلار نسبت به یورو در اقتصاد جهانی عنوان شده، به عبارت دیگر  در مبادلات ارزی دلار آمریکا پذیرفته شده تر است تا یورو، همین امر نیز ما را می تواند دچار مشکل کند. در چند ماه گذشته نرخ برابری دلار و یورو تغییرات چشمگیری کرده، به گونه ای که نرخ برابری دلار و یورو در شش ماه گذشته حدود 1.1 (با ارزش تر بودن یورو) و اکنون به 0.96 (با ارزش تر بودن دلار) رسیده است. بر اساس آخرین اعلام رسمی در اردیبهشت امسال ؛ کل ذخائر صندوق توسعه ملی 139 میلیارد دلار برآورد شده که 29 میلیارد دلار آن به طور نقدی و 110 میلیارد دلار ان به طور وام داده شده است. محاسبات نشان داده می دهد با توجه به تغییر نرخ برابری بین دلار و یورو در چند ماه گذشته نزدیک به 4 میلیارد دلار به ذخائر نقدی زیان وارد شده است. البته با توجه به اینکه وام هایی ها صندوق توسعه می دهد با نرخ دلار است، ممکن است در وام ها سود کرده باشد. به بیان دیگر صندوق با نرخ دلار قرض داده به این معنی که در زمان باز پرداخت باید بدهی با دلار تسویه شود نه یورو، و اکنون که زمان باز پرداخت است ارزش دلار بالاتر از زمانی است که قرض گرفته شده، همین امر می تواند به سود قرض دهده یا همان صندوق ملی توسعه باشد. به هر حال می توان گفت که با یورویی شدن ذخائر صندوق، وضعیت ارزش ذخائر صندوق توسعه متزلزل خواهد بود. یکی از راه حل هایی که می تواند  وضعیت عدم ثبات کنونی را حل کند، متوع کردن سبد ارزی کشور شود، به بیان ساده تر به جای اینکه تنها ذخائر بر مبنای یک ارز باشد، از چند ارز مختلف تشکیل شود. با این کار ریسک صندوق نیز کاهش یافته و چنانچه یک ارز دچار تغییر شود دیگر ارز های ارزش صندوق را حفظ می کنند. همچنین می توان از ارز کشور هایی استفاده کرد که با دلار امریکا رابطه ثابتی دارند یا به اصطلاح اقتصادی با دلار آمریکا تقریبا قفل شده اند. این اقدامات علاوه بر اینکه مبادلات را با کشور های طرف تجاری آسان تر می کند و هزینه تبدیل حداقل می شود، ریسک ارزش ذخائر صندوق توسعه نیز کمتر می شود.