اگر صفحه را درست نمی‌بینید اینجا را کلیک کنید

انتقاد جدی از یک پنهان‌کاری/ اگر روسیه نمی‌گفت...
به گزارش اقتصادنیوز به نقل زا عصر ایران، وزارت ارتباطات و سازمان فضایی ایران در موضوع ساخت ماهواره خیام در روسیه، اطلاع رسانی صحیح نداشتند و گمانه "پنهان کاری" را تقویت کردند. همان که شخص وزیر ارتباطات مجبور شد تکذیب کند و بگوید "پنهان کاری نداشتیم" غافل از اینکه از نگاه افکار عمومی، همین تکذیب خود دلیلی می شود برای تایید.   آنچه روی داده این است: ایران ماهواره خیام را به وسیله موشک روسی سایوز از پایگاه بایکنور قزاقستان به فضا پرتاب می کند. مقامات و رسانه های دولتی ایران تا قبل از پرتاب، به نوعی تبلیغ و اطلاع رسانی می کردند که انگار این ماهواره، ساخت ایران است. به عنوان مثال استفاده از عبارت "ماهواره بومی". بعد از پرتاب ماهواره، سفارت روسیه در تهران با انتشار متنی در اینستاگرام و کانال تلگرامی خود برای اولین بار اعلام می کند ماهواره خیام در شرکتی روسی ساخته شده است.       پست اینستاگرامی سفارت روسیه در تهران که برای اولین بار اعلام کرد ماهواره خیام، ساخت شرکتی روسی است پس از این اعلام تا شب هیچ واکنشی از سوی مقامات ایرانی در تایید یا تکذیب این موضوع منتشر نمی شود. فردای آن روز، رئیس سازمان فضایی ایران تایید کرد ماهواره خیام توسط روسیه ساخته شده و نه ایران. زارع پور وزیر ارتباطات هم 21 مرداد 1401 در مصاحبه با ایرنا توضیح داد: "طراحی کلان و مفهومی ماهواره خیام توسط سازمان فضایی ایران انجام شده اما ساختش در روسیه اتفاق افتاده و این موضوعی است که ما از روز اول اعلام کردیم و موضوع پنهانی نبود... این پروژه محرمانه بود ... ما توافق کرده بودیم تا زمان پرتاب محرمانه بماند با این حال نخستین خبر توسط آژانس فضایی روسیه اعلام شد و در اولین خبری هم که منتشر شد اعلام کردند که ماهواره در روسیه ساخته شده است". حال چند نکته: ۱-  آیا بهتر نبود قبل یا بعد از پرتاب ماهواره خیام، مقامات یا رسانه های ایرانی، خبر ساخت ماهواره در روسیه را خود اعلام می کردند و نه طرف روسی؟ تا مردم ایران این موضوع را از زبان مقامات خودشان بشنوند و نه از سفارت روسیه در تهران؟ اگر ابتدا از سوی مقامات ایرانی این موضوع اعلام می شد قطعا به اعتبار دستگاه های دولتی نزد مردم از یک سو و اعتماد مردم ایران به دولت خود می افزود. اما حالا نه تنها به این اعتبار و اعتماد افزوده نشده؛ بلکه از آن کاسته شده و به اعتبار و اعتماد سفارت روسیه در تهران افزوده شده است. سفارتی که در چند ماه اخیر حجمی از واکنش های منفی را متوجه خود کرده است. همگان نیز از جایگاه منفی دولت روسیه نزد افکار عمومی مردم ایران مطلع اند.پست اینستاگرامی سفارت روسیه در تهران که برای اولین بار اعلام کرد ماهواره خیام، ساخت شرکتی روسی است پس از این اعلام تا شب هیچ واکنشی از سوی مقامات ایرانی در تایید یا تکذیب این موضوع منتشر نمی شود. فردای آن روز، رئیس سازمان فضایی ایران تایید کرد ماهواره خیام توسط روسیه ساخته شده و نه ایران. زارع پور وزیر ارتباطات هم 21 مرداد 1401 در مصاحبه با ایرنا توضیح داد: "طراحی کلان و مفهومی ماهواره خیام توسط سازمان فضایی ایران انجام شده اما ساختش در روسیه اتفاق افتاده و این موضوعی است که ما از روز اول اعلام کردیم و موضوع پنهانی نبود... این پروژه محرمانه بود ... ما توافق کرده بودیم تا زمان پرتاب محرمانه بماند با این حال نخستین خبر توسط آژانس فضایی روسیه اعلام شد و در اولین خبری هم که منتشر شد اعلام کردند که ماهواره در روسیه ساخته شده است". حال چند نکته: ۱-  آیا بهتر نبود قبل یا بعد از پرتاب ماهواره خیام، مقامات یا رسانه های ایرانی، خبر ساخت ماهواره در روسیه را خود اعلام می کردند و نه طرف روسی؟ تا مردم ایران این موضوع را از زبان مقامات خودشان بشنوند و نه از سفارت روسیه در تهران؟ اگر ابتدا از سوی مقامات ایرانی این موضوع اعلام می شد قطعا به اعتبار دستگاه های دولتی نزد مردم از یک سو و اعتماد مردم ایران به دولت خود می افزود. اما حالا نه تنها به این اعتبار و اعتماد افزوده نشده؛ بلکه از آن کاسته شده و به اعتبار و اعتماد سفارت روسیه در تهران افزوده شده است. سفارتی که در چند ماه اخیر حجمی از واکنش های منفی را متوجه خود کرده است. همگان نیز از جایگاه منفی دولت روسیه نزد افکار عمومی مردم ایران مطلع اند. اینکه صفحه اینستاگرام و کانال تلگرامی یک سفارتخانه در تهران در مقابل کل مقامات و نهادهای اطلاع رسانی رسمی حکومتی دولتی ایران عملکرد بهتری دارد، قابل تامل و توجه است. ۲-  نوع اطلاع رسانی مقامات و رسانه های دولتی / رسمی / حکومتی ایران درباره ماهواره خیام، به گونه ای بود که در افکار عمومی ایران این تلقی شکل گرفت که " ماهواره خیام ساخت ایران است و  روسیه فقط آن را به فضا پرتاب می کند". حتی بسیاری از این رسانه ها تیتر زدند: "ماهواره بومی خیام پرتاب شد"؛ هرچند برخی از آنها مجبور شدند این تیتر را تغییر دهند. 3-   وقتی سفارت روسیه در تهران برای اولین بار گفت ماهواره خیام ساخت روسیه است در فضای افکار عمومی و رسانه ای ایران نوعی شوک و تعجب و تضاد ایجاد شد؛ اینکه برخلاف فضای ایجاد شده، ماهواره خیام ساخت ایران نیست بلکه ساخت .روسیه است. این اتفاق خوبی برای دولت ایران و اطلاع رسانی آن نیست. آیا بهتر نبود مقامات ایرانی که خود می دانستند این ماهواره ساخت ایران نیست در تبلیغات رسانه های دولتی و حکومتی از فضاسازی و توصیف ماهواره به عنوان "بومی" و "ساخت ایران" پرهیزمی کردند تا بعد از روشن شدن موضوع، مخاطب ایرانی و افکار عمومی جامعه دچار شوک و تضاد و دوگانگی نشود؟ آیا بهتر نبود با علم به اینکه این ماهواره بومی نیست از تبلیغ "ماهواره بومی" خودداری و سریعتر اعلام می شد "ماهواره خیام ساخت روسیه است"؟ ۴-  اگر سفارت روسیه در تهران اعلام نمی کرد ماهواره خیام ساخت روسیه است آیا مقامات ایرانی هیچگاه به این موضوع اشاره می کردند؟ ۵-  شانس آوردیم بعد از اعلام سفارت روسیه در تهران درباره محل ساخت ماهواره خیام، مقامات سیاسی کشور بر سر لجبازی نبودند و  موضوع را تکذیب نکردند.  فکرش را بکنید علاوه بر مسوولین، برخی رسانه های ایرانی هم وارد جبهه تکذیب این خبر می شدند و هزار دلیل می آوردند برای اینکه ثابت کنند ماهواره خیام در ایران و توسط متخصصین ایرانی ساخته شده است. ۶-  آیا احتمالا مقامات ایرانی فکر می کردند موضوع "ساخت ماهواره خیام در شرکت روسی" همچنان پنهان می ماند؟ یعنی مقامات روسیه پنهان ماندن این موضوع را ادامه می دادند؟ آیا مقامات ایرانی از اهمیت جزئیات اطلاع رسانی درباره موضوعات مهم و حساس از جمله ماهواره خیام بی خبرند؟ ۷-  بارها مسوولان ایرانی در زمینه اطلاع رسانی دچار خطای راهبردی شده اند. خبر رسانی کذب در مورد بازداشت عبدالباقی، افزایش قیمت بنزین، ورود کرونا، تولید واکسن، سرنگونی هواپیمای اوکراینی، اعتراضات، تجمع ها و ناآرامی های چند سال اخیر نمونه هایی از  اشتباه بزرگ مسوولان در اطلاع رسانی است. آیا قرار است این اشتباهات ادامه یابد؟ آیا مسوولان از گذشته درس عبرت نگرفته اند؟ آیا همچنان به دنبال تکرار خطاهای -سهوی یا عمدی- اطلاع رسانی در آینده هستند؟ ۸-  عجیب آنکه در حالی که وزارت ارتباطات و سازمان فضایی ایران تایید کردند ماهواره خیام، در روسیه ساخته شده است اما شماری از امامان جمعه، زیر بار این موضوع نمی روند و از نگاه آنها خیام، ساخت ایران است: به عنوان مثال به نوشته ایرنا "آنان (امامان جمعه سراسر کشور) همچنین اعلام کردند که این ماهواره صرفا از پایگاه روسیه پرتاب شده و تمامی مراحل ساخت آن در داخل ایران صورت گرفته است اما دشمنان همواره به دنبال زیر سوال بردن موفقیت ها و دستاوردهای علمی کشورمان هستند". «آیت الله علی معلمی نماینده مردم مازندران در مجلس خبرگان رهبری و امام جمعه قائمشهر  دریاره ماهواره ایرانی خیام هم گفته است: این موفقیت بزرگ با استفاده از موشک روسی و ساخت ماهواره‌ای که صد در صد آن توسط متخصصان ایرانی ساخته شده، کنترل می‌شود.» «حجت الاسلام  مرتضی مطیعی  امام جمعه سمنان هم سخن گفته است:  ساخت کامل ماهواره خیام  توسط دانشمندان کشور بود و فقط از پایگاه روسیه پرتاب انجام شد»   همچنین بخوانید کاهش قیمت بنزین در آمریکا تیبا از دور خارج می شود/جایگزین آن مشخص شد؟ سناریوهای دولت رئیسی برای فرار از کسری بنزین تصمیم دولت برای یارانه و سهمیه بنزین