آیا مصرف پنیر و خامه پرچرب خطر دارد؟

به گزارش همشهری آنلاین پژوهشگران دریافتند که افرادی که حداقل ۵۰ گرم پنیر پرچرب در روز - تقریباً دو برش پنیر چدار - مصرف می‌کنند، نسبت به افرادی که روزانه کمتر از ۱۵ گرم پنیر مصرف می‌کنند، کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل هستند.

این بررسی ۲۷۶۷۰ بزرگسال در سوئد را که هنگام شرکت در تحقیق در دهه ۱۹۹۰ به طور متوسط ۵۸ سال سن داشتند، دنبال کرد. شرکت‌کنندگان حدود ۲۵ سال پیگیری شدند و در این مدت ۳۲۰۸ نفر به زوال عقل مبتلا شدند.

در شروع مطالعه، شرکت‌کنندگان آنچه را که در طول یک هفته می‌خوردند ثبت کردند، به پرسشنامه‌های دقیقی در مورد رژیم غذایی خود در سال‌های گذشته پاسخ دادند و در مورد روش‌های تهیه غذا با پژوهشگران بحث کردند.

پنیر و خامه سرشار از چربی‌های اشباع‌شده هستند و در دستورالعمل‌های تغذیه‌ای مدت‌هاست که به افراد توصیه می‌شود بر اساس شواهد قابل توجهی مبنی بر اینکه افزایش ال‌دی‌ال یا کلسترول بد با افزایش خطر حمله قلبی یا سکته مغزی همراهی دارد، مصرف چنین چربی‌هایی را محدود کنند.

امیلی سونستدت، اپیدمیولوژیست تغذیه در دانشگاه لوند سوئد، که سرپرستی این بررسی را به عهده داشت، گفت: «چنین یافته‌هایی به این معنی نیست که چربی‌های اشباع‌شده سالم هستند، بلکه این یافته ها به این معنی است که سایر جنبه‌های برخی از فراورده‌های لبنی ممکن است مضرات بالقوه چربی‌ها را جبران کنند.»

البته کارشناسان می‌گوین که این بررسی جدید دارای محدودیت‌هایی است و فقط همراهی میان مصرف بیشتر لبنیات پرچرب و کاهش خطر زوال عقل را نشان می‌دهد و رابطه علت و معلولی میان آنها را ثابت نمی‌کند.

این بررسی چه چیزی را نشان داد؟

دکتر پاتریشیا چوکانو-بدویا، پزشک و اپیدمیولوژیست تغذیه در دانشگاه برن سوئیس که در این تحقیق شرکت نداشت، می‌گوید: «این تحقیق که یافته‌های آن در ژورنال Neurology منتشر شده است، یکی از بزرگترین و طولانی‌ترین تحقیقاتی بود که به بررسی ارتباط بین مصرف محصولات لبنی و خطر ابتلا به زوال عقل پرداخته است.»

پنیرهای پرچرب در این بررسی حاوی بیش از ۲۰ درصد چربی تعریف شدند، در حالی که خامه‌های پرچرب معمولاً حاوی ۳۰ تا ۴۰ درصد چربی بودند.

این پژوهشگران پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنس، سطح تحصیلات و کیفیت کلی رژیم غذایی، دریافتند که مصرف بیشتر پنیر با ۱۳ درصد کاهش خطر ابتلا به زوال عقل همراهی دارد.

امیلی سونستدت، اپیدمیولوژیست تغذیه در دانشگاه لوند سوئد و نویسنده اصلی مقاله این مطالعه، گفت: «وقتی به بررسی انواع خاصی از زوال عقل پرداختیم، متوجه شدیم که در افرادی که پنیر پرچرب بیشتری مصرف می‌کردند، ۲۹ درصد خطر ابتلا به زوال عقلد ناشی از مشکلات عروقی کمتر بود.»

او افزود:‌«ما همچنین شاهد کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر بودیم، اما فقط در بین افرادی که ژن APOE e۴ - یک عامل خطر ژنتیکی برای بیماری آلزایمر - را نداشتند.»

مصرف روزانه خامه پرچرب نیز با کاهش خطر زوال عقل مرتبط بود. افرادی که حداقل ۲۰ گرم در روز - حدود یک تا دو قاشق غذاخوری - مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که هیچ خامه‌ای مصرف نمی‌کردند، ۱۶ درصد در معرض خطر کمتری بودند.

البته به گفته این پژوهشگران، این ارتباط با کاهش خطر زوال عقل در همه فراورده‌های لبنی مشاهده نشد.

سونستدت گفت: «اگرچه پنیر و خامه پرچرب با کاهش خطر زوال عقل مرتبط بودند، اما سایر فراورده‌های لبنی و جایگزین‌های کم‌چرب تأثیر یکسانی نشان ندادند. بنابراین، همه فراورده‌های لبنی از نظر سلامت مغز یکسان نیستند.»

محدودیت‌های مطالعه

علیرغم یافته‌ها، کارشناسان هشدار می‌دهند که این مطالعه ارتباط علی بین لبنیات پرچرب و کاهش خطر زوال عقل را اثبات نمی‌کند.

دکتر ریچارد اوکلی از انجمن آلزایمر تأکید کرد که عوامل سبک زندگی مانند فعالیت بدنی، رژیم غذایی متعادل، ترک سیگار نقش بسیار بیشتری دارند.

او گفت: «این تحقیق نشان نمی‌دهد که خوردن بیشتر لبنیات پرچرب، مانند پنیر یا خامه، می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد.شواهد نشان می‌دهد که ترک سیگار، فعال ماندن از نظر جسمی، داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل، مدیریت بیماری‌های مزمن و نوشیدن کمتر الکل، نقش بسیار بیشتری در کاهش خطر زوال عقل نسبت به تمرکز بر یک غذای واحد دارند.»

پروفسور تارا اسپیرز-جونز، مدیر مرکز علوم مغزی ادینبورگ، به محدودیت دیگر این مطالعه اشاره کرد: «این مطالعه رژیم غذایی شرکت‌کنندگان را فقط یک بار، ۲۵ سال قبل از تجزیه و تحلیل تشخیص‌های زوال عقل، اندازه‌گیری کرد.»

او گفت: «به احتمال زیاد رژیم غذایی و سایر عوامل سبک زندگی شرکت‌کنندگان در این بررسی در طول آن ۲۵ سال تغییر کرده‌اند.» و افزود که سبک زندگی کلی همچنان عامل کلیدی در سلامت مغز است.

دکتر اسپیرز-جونز گفت:‌«شواهد قوی در این حوزه نشان می‌دهد که یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و فعالیت‌های محرک شناختی می‌تواند انعطاف‌پذیری مغز را افزایش دهد. شواهد قوی برای اینکه هیچ غذای خاصی که از مغز محافظت کند، وجود ندارد.»

منبع: یورونیوز