همه چیز درباره شبکه‌ای که جایگزین اینترنت نیست

به گزارش همشهری آنلاین، این پروژه که سال‌هاست در دستور کار دولت‌های مختلف قرار دارد، به گفته مسئولان قرار است زیرساخت ارتباطی کشور را تقویت کند، اما همچنان درباره اهداف، پیامدها و تأثیر آن بر کاربران عادی ابهام‌ها و نگرانی‌هایی وجود دارد.

شبکه ملی اطلاعات چیست؟

به زبان ساده، شبکه ملی اطلاعات یک زیرساخت اینترنتی داخلی است که هدف آن این است:

- داده‌ها و خدمات داخلی کشور داخل ایران میزبانی شوند

- سرعت دسترسی به خدمات داخلی بیشتر شود

- وابستگی زیرساخت ارتباطی کشور به اینترنت جهانی کمتر شود

- ارتباطات در شرایط بحران یا اختلال جهانی پایدار بماند

می‌توان آن را شبیه یک «شبکه بزرگ داخلی» تصور کرد که خدماتی مانند:

- پیام‌رسان‌های داخلی

- بانکداری آنلاین

- خدمات دولتی

- فروشگاه‌های اینترنتی ایرانی

- پلتفرم‌های ویدئویی داخلی

روی آن سریع‌تر و مستقل‌تر از اینترنت جهانی کار می‌کنند.

اهداف رسمی دولت از اجرای این شبکه

در نشست خبری امروز، وحید یزدانیان تأکید کرد این شبکه «جایگزین اینترنت جهانی نیست» و هدف آن افزایش کیفیت و امنیت ارتباطات است، نه قطع دسترسی کاربران به اینترنت بین‌المللی. او همچنین افزود: «تکمیل این پروژه به سرمایه‌گذاری بسیار بزرگی نیاز دارد و بدون مشارکت بخش خصوصی تحقق آن ممکن نیست.» بر اساس توضیحات مسئولان، مهم‌ترین اهداف شبکه ملی اطلاعات شامل موارد زیر است:

۱. افزایش سرعت و کیفیت اینترنت داخلی

اگر داده‌ها داخل کشور نگهداری شوند، مسیر انتقال کوتاه‌تر شده و سرعت بیشتر می‌شود.

۲. امنیت و کنترل بیشتر زیرساخت ارتباطی

مدیریت داخلی شبکه می‌تواند در برابر حملات سایبری یا اختلالات جهانی تاب‌آوری ایجاد کند.

۳. توسعه اقتصاد دیجیتال داخلی

حمایت از کسب‌وکارها و پلتفرم‌های بومی یکی از اهداف کلیدی پروژه اعلام شده است.

۴. پایداری ارتباطات در شرایط بحران

در صورت قطع ارتباطات بین‌المللی، خدمات داخلی همچنان فعال بمانند.

تأثیر بر کاربران ایرانی

- سرعت بیشتر برای خدمات داخلی

- تفاوت کیفیت بین اینترنت داخلی و خارجی

- افزایش تاب‌آوری ارتباطات

- تأثیر مثبت بر کسب‌وکارهای دیجیتال

کارآمد در دوره اختلال

یزدانیان، با اشاره به وابستگی برخی زیست‌بوم‌های خدماتی به اینترنت جهانی؛ تصریح کرد: «حتی در دوره‌هایی که اینترنت دچار اختلال شد، بیشترین مطالبه برای بازگشت دسترسی از سوی فعالان و ارائه‌دهندگان خدمات مستقر بر بستر شبکه ملی اطلاعات مطرح شد، چرا که توسعه نرم‌افزارها و پلتفرم‌ها به مخازن و بانک‌های بین‌المللی کدنویسی وابسته است و بدون اینترنت توسعه پلتفرمی با اختلال جدی مواجه می‌شود.»

چالش‌های اصلی پروژه

سرمایه‌گذاری بسیار سنگین: به گفته مسئولان، تکمیل شبکه به بیش از هزار هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد.

اختلاف دیدگاه‌های کارشناسی: برخی متخصصان این پروژه را برای امنیت و توسعه ضروری می‌دانند، در حالی که برخی دیگر آن را تهدیدی برای اینترنت آزاد می‌بینند.