آیا آمپول‌های لاغری واقعا نتیجه‌بخش هستند؟ | فقط این افراد مجازند آمپول بزنند

همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: داروهای تزریقی درمان چاقی در سال‌های اخیر با استقبال گسترده‌ای در جهان روبه‌رو شده‌اند؛ داروهایی که می‌توانند باعث کاهش قابل‌توجه وزن در بسیاری از افراد شوند و البته در صورت قطع مصرف، احتمال بازگشت وزن در بعضی از افراد وجود دارد. با این حال، سوال این است که اگر اثر این داروها وابسته به مصرف مداوم است، چرا همچنان به‌ عنوان یکی از درمان‌های اصلی چاقی تجویز می‌شوند و چرا تا این حد طرفدار دارند؟

مؤثرترین درمان دارویی چاقی در دنیا

دکتر محمدرضا مهاجری تهرانی، فوق تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم و معاون پژوهشی مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم دانشگاه تهران در گفتگو با همشهری‌آنلاین، درباره این داروها که با نام‌های مختلفی مثل اوزمپیک، مونجارو و ... در دنیا وجود دارند و برند ایرانی‌اش (مشابه مونجارو) هم در دسترس شده‌، می‌گوید: «این آمپول‌ها در حال حاضر مؤثرترین درمان دارویی چاقی در دنیا و ایران محسوب می‌شوند و تا زمانی که تزریق انجام می‌شود، فرد را به وزن ایده‌آل می‌رساند و بعد از کاهش وزن، انگیزه‌ای در فرد ایجاد می‌کند تا خودش هم مراقب باشد و رژیم غذایی و سبک زندگی سالم‌تری را دنبال کند و فعالیت بدنی منظم داشته باشد.»

این فوق تخصص غدد ادامه می‌دهد: «بعد از رسیدن به وزن ایده‌آل، فرد باید وارد مرحله درمان نگه‌دارنده شود. در این مرحله، با نظر پزشک معمولاً فواصل تزریق‌ها افزایش و دوز دارو کاهش پیدا می‌کند تا جایی که به کمترین دوز مؤثر برسد؛ دوزی که بتواند وزن را در همان سطح حفظ کند. بنابراین این‌ طور نیست که چون اثر دارو موقت است، پس بی‌فایده و نامناسب است و یا به درد نمی‌خورد. درواقع، این داروها در افرادی که خودشان نمی‌توانند وزن کم کنند، به کاهش وزن کمک می‌کنند و هم‌زمان انگیزه لازم برای اصلاح سبک زندگی را هم ایجاد می‌کنند.»

تزریق باید فقط زیر نظر پزشک انجام شود

اما بعضی جراحان چاقی معتقدند این روش یعنی داروهای تزریقی درمان چاقی، چندان ماندگار نیست و بعد از قطع مصرف، احتمال بازگشت وزن وجود دارد؛ دیدگاهی که گاهی باعث نگرانی بیماران می‌شود. دکتر مهاجری تهرانی در این‌باره تأکید می‌کند: «صحبت جراحان چاقی در این زمینه ملاک نیست. البته طبیعی است که در هر حوزه درمانی، دیدگاه‌ها و اختلاف‌نظرهایی وجود داشته باشد.»

این فوق تخصص غدد تاکید می‌کند که «مصرف این داروها حتماً باید با نظر پزشک متخصص انجام شود و توسط غیرپزشک نباید تجویز شود. چون لازم است سوابق بیماری فرد بررسی شود، معاینه تیروئید انجام گیرد و به‌ طور کلی مصرف آن‌ها باید حتما تحت نظر متخصص باشد تا مشکلی برای فرد ایجاد نشود.»

همه چاق‌ها نمی‌توانند سراغ این آمپول‌ها بروند

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم دانشگاه تهران درباره افرادی که با این روش درمانی جواب می‌گیرند، توضیح می‌دهد: «هر فردی که صرفاً کمی اضافه‌وزن دارد، نمی‌تواند از این داروها استفاده کند. افرادِ با BMI بالاتر از ۲۷ که یک عارضه (مثل دیابت، فشار خون بالا، چربی خون بالا یا کبد چرب) دارند و یا افراد با BMI بالاتر از ۳۰ کاندیدای تزریق این آمپول‌ها هستند.»

استقبال جهانیان از این داروها

آیا آماری وجود دارد که نشان دهد چه تعداد از افراد مبتلا به چاقی با تزریق این دارو به نتیجه پایدار می‌رسند؟ مهاجری تهرانی پاسخ می‌دهد که «چنین آماری وجود ندارد اما موضوع این است که این آمپول‌ها جواب می‌دهند و استفاده از آنها در دنیا به سرعت در حال گسترش هستند و اثربخشی پایدار آن‌ها در بسیاری از بیماران تأیید شده است.»

عوارض این آمپول‌ها

درباره عوارض این داروها هم مهاجری تهرانی اظهار می‌کند: «این آمپول‌ها عوارض خفیف، موقت و گذرا دارند و عمدتاً شامل عوارض گوارشی مثل تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست است.»

بیشتر بخوانید

چه کسانی باید آمپول لاغری تزریق کنند؟‌

اولین داروی ایرانی درمان چاقی و دیابت رونمایی شد

پایان قاچاق «مونجارو» در ایران

رسیدن به وزن ایده‌آل چقدر طول می‌کشد؟

داروهای تزریقی درمان چاقی که معمولا هفتگی (هفته‌ای یک ‌بار) تجویز می‌شوند، در شروع با دوز پایین تزریق می‌شوند و به‌ تدریج افزایش می‌یابد و بعد در دوز نگهدارنده ادامه پیدا می‌کند. مدت درمان هم بسته به شرایط بیمار معمولاً چند ماه تا بیش از یک سال است.

مهاجری تهرانی درباره میزان کاهش وزن با داروهای تزریقی درمان چاقی توضیح می‌دهد: «میزان کاهش وزن در افراد مختلف، متفاوت است و به نوع دارو، دوز مصرفی و همراهی بیمار با رژیم غذایی و فعالیت بدنی بستگی دارد.»

مطالعات بالینی نشان می دهند که درمورد داروهای تزریقی سماگلوتاید مثل اوزمپیک معمولاً کاهش وزن حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد وزن بدن طی بازه‌ای حدود ۶ تا ۱۲ ماه گزارش شده است. در مورد داروهای تیرزپاتاید مثل مونجارو و اسپارتینا نیز این میزان به طور میانگین حدود ۱۵ تا ۲۲ درصد وزن بدن در همین بازه زمانی است. برای مثال، در فردی با وزن ۹۰ کیلوگرم، این میزان می‌تواند به حدود ۹ تا ۱۳ کیلوگرم کاهش وزن با مصرف سماگلوتاید و حدود ۱۳ تا ۲۰ کیلوگرم با مصرف تیرزپاتاید برسد. البته این اعداد در افراد مختلف می‌تواند کمتر یا بیشتر باشد.