4 اهرم فشار ویژه ایران بر آمریکا | ابتکار عمل جنگ و مذاکره در دست کیست؟

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: نشریه آمریکایی «هیل» در یکی از تازه‌ترین گزارش‌های خود درباره تحولات منطقه، به موضوع پرتکرار روزهای اخیر در سانه‌های بین‌المللی، یعنی «شکست ترامپ در برابر ایران»؛ چه در نبرد میدانی و چه در مذاکرات پرداخته و تاکید کرده ترامپ مفهوم «جنگ نامتقارن» را درک نمی‌کند و به‌صورت مستمر می‌کوشد «پیروزی بر ایران» را «ضربه زدن به نیروهای دریایی و هوایی متعارف» جمهوری‌اسلامی تعریف کند؛ «گویی اینها تنها منبع قدرت جمهوری‌اسلامی هستند».

در این گزارش، که نوشته مشترک «مارک تاث»، تحلیلگر حوزه امنیت‌ملی و سیاست‌خارجی و «جاناتان سوئیت»، افسر بازنشسته حوزه اطلاعات نظامی آمریکا است، ضمن تاکید بر اینکه ترامپ درک درستی از نوع جنگ و استراتژی ایران ندارد، هشدار داده شده که «او ممکن است بدون حل واقعی مساله هسته‌ای ایران، وارد توافقی ناقص شود». محورهای این گزارش تحلیلی را در ادامه می‌خوانید:

نگاه ترامپ به جنگ با ایران

• ترامپ پیروزی را صرفاً در شکست نظامی کلاسیک ایران می‌بیند؛ یعنی:

* ضربه به نیروهای مسلح

* از کار انداختن نیروی هوایی

* تضعیف نیروی دریایی

- نکته مهم: نویسندگان گزارش معتقدند این‌ها «مرکز اصلی قدرت ایران» نیستند؛ «ایران قدرت خود را از شبکه نفوذ منطقه‌ای و ابزارهای غیرمتعارف می‌گیرد، نه فقط از ارتش رسمی».

استراتژی بلندمدت ایران

• یکی محورهای این گزارش، مبتنی بر طرح این ادعاست که «ایران طی دهه‌های اخیر ساختار دفاعی خود را بر پایه جنگ نیابتی طراحی کرده‌است».

محور مقاومت:

• گروه‌های جهادی فلسطینی
• حزب‌الله لبنان
• حوثی‌ها در یمن
• شبه‌نظامیان شیعه منطقه

• نویسندگان ادعا می‌کنند که این گروه‌ها به عنوان «خطوط دفاعی بیرونی ایران» عمل می‌کنند؛ اهداف:
• دور نگه داشتن جنگ از خاک ایران
• افزایش هزینه درگیری برای آمریکا و اسرائیل
• محافظت از برنامه موشکی و هسته‌ای ایران

هراس درباره نتیجه مذاکرات

• گزارش «هیل» معتقد است دونالد ترامپ در ابتدا تأکید داشت که هدف اصلی مذاکرات، «نابودی کامل برنامه هسته‌ای ایران» است، اما اکنون به نظر می‌رسد ۳ محور اساسی بیش از هر چیز دیگری مدنظر قرار دارد:

1. توافق برای بازگشایی تنگه‌هرمز
2. کاهش برخی تحریم‌های ایران
3. ورود به تفاهم با ایران بدون حل قطعی مساله هسته‌ای

• نکته مهم: نویسندگان این گزارش این تغییر موضع ترامپ را «خطرناک» ارزیابی می‌کنند، چراکه معتقدند ایران با «وعده‌های مبهم»، در حال بازی دادن کاخ‌سفید است.

برتری ایران در جنگ روایت‌ها

• نویسندگان گزارش «هیل» براین اعتقادند که پیش از این، آمریکا کنترل روایت رسانه‌ای مذاکرات را در دست داشت، اما اکنون ایران توانسته فضای رسانه‌ای را به نفع خود تغییر دهد. برای مثال به چند خط خبری رسانه‌های ایرانی اشاره شده است:

• توافق باید در شورای امنیت تصویب شود.
• آمریکا باید عقب‌نشینی کند.
• ایران و عمان کنترل تنگه هرمز را به دست بگیرند.
• نکته مهم: در این گزارش تصریح شده که هرچند کاخ سفید این ادعاها را رد کرده، اما این اتفاق نشانه برتری ایران در جنگ روایت‌هاست.

اقدام‌های منطقه‌ای ایران

• این گزارش معتقد است که ایران فقط در عرصه «رسانه» فعال نیست، بلکه در میدان نبرد نیز در حال فشار وارد کردن به آمریکا و متحدانش در منطقه است.
• نمونه ادعایی: حمله به نیروگاه هسته‌ای «براکه» در امارات متحده عربی
• پیام: نویسندگان گزارش ادعا می‌کنند هدف از این اقدام، ارسال این پیام به کشورهای خلیج‌فارس بوده، آن‌هم با این محور که آمریکا و ترامپ قادر به محافظت از متحدان خود نیستند.

وضعیت دفاعی آمریکا

• گزارش نشریه آمریکایی «هیل» یک محور مهم دیگر هم دارد؛ اینکه «آمریکا بیشتر در وضعیت دفاعی قرار گرفته است».
• موضع آمریکا: واشنگتن از «نابودی قایق‌های ایرانی در تنگه هرمز» و «حمله به سامانه‌های پدافندی در بندرعباس» به عنوان اقدام‌های تازه خود در میدان یاد کرده است.
• واقعیت ماجرا: نویسندگان گزارش معتقدند این اقدام‌ها بیشتر «واکنشی» و «دفاعی» هستند و ابتکار عمل در دست ایران است.

ابزارهای فشار ایران

• در گزارش این نشریه آمریکایی به «چند ابزار مهم فشار ایران» نیز اشاره شده است:

1. تنگه هرمز: تهدید به بستن مسیر حیاتی انتقال نفت جهان
2. تهدید کشورهای عربی: تهدید زیرساخت‌های منطقه، به‌ویژه تأسیسات آب‌شیرین‌کن و زیرساخت‌های حساس خلیج فارس
3. حزب‌الله لبنان: حمایت ایران از حزب‌الله برای افزایش فشار بر اسرائیل و جلوگیری از تضعیف محور مقاومت
4. اورانیوم: وضعیت اورانیوم‌های غنی شده ایران، به عنوان اهرم فشاری علیه ترامپ

جمع‌بندی گزارش

نویسندگان گزارش تحلیلی «هیل» در پایان، این‌گونه جمع‌بندی کرده‌اند که وضعیت کنونی چند پیامد راهبردی به همراه دارد؛ از جمله:

• پرونده هسته‌ای ایران همچنان باز باقی خواهد ماند.
• نفوذ آمریکا در خاورمیانه تضعیف می‌شود.
• چین فرصت «گسترش نفوذ» پیدا می‌کند.

• نکته مهم: عقب‌نشینی آمریکا می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های راهبردی این کشور تبدیل شود.