اگر قرار است توافق تازه ایران و آمریکا فراتر از یک آتش‌بس موقت عمل کند... |‌روایت کاترین اشتون از برجام تا توافق تازه ایران و آمریکا

به گزارش همشهری‌آنلاین، اشتون در یادداشتی در اندیشکده چتم‌هاوس نوشت که اعلام توافق میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، گامی رو به جلو است، اما تبدیل آن به یک توافق پایدار مستلزم آن است که دو طرف بدانند دقیقاً چه کاری را دنبال می‌کنند و کدام مسائل را باید در نظر گرفت.

وی با اشاره به مسابقات هسته‌ای که در سال ۲۰۱۵ به توافق رسید، تغییر کرد که در آن روند، طرف‌های تصمیم‌گیری از ابتدا موضوعات اصلی را مشخص کردند و همان شفافیت را به اعتماد ساختند.

به نوشته اشتون، تیم سازنده شش کشور در گفت‌وگو با ایران یک هدف اصلی بود، ایجاد اطمینان درباره ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران. او بیان کرد که برجام در سال ۲۰۱۵ به نتیجه رسید و کار کرد، اما موفقیت در سال ۲۰۱۸ آن را ناکافی دانست و عملاً از بین برد.

اشتون در ادامه با مقایسه شرایط فعلی با تجربه برجام نوشت که بحث تازه برای رسیدن به نتیجه پایدار، روندی دقیق، مرحله به مرحله و بدون غافلگیری است.

او هشدار داد که اگر توافق تنها بر پیامدهای جنگ، از جمله بازگشایی تنگه هرمز، بررسی و به ریشه‌های اختلاف پرداخته شود، نمی‌تواند کامل‌تر از یک سازش پایدار ارائه کند.

مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین نقش (رژیم) اسرائیل را یکی از عوامل پیچیده‌کننده مسیر توافق دانسته و باید بنویسد که بنیامین نتانیاهو الزاماً با اهداف یکی نیست.

به گفته او، نتانیاهو مدت‌هاست به‌دنبال تضعیف نقش منطقه‌ای ایران بوده و ادامه جنگ می‌تواند برای ابزاری برای حفظ آمریکا و پیشبرد اهدافش در منطقه باشد.

اشتون در بخش دیگری از یادداشت، نقش عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران را مهم ارزیابی کرد و نوشت که به‌دلیل حضور در جلسه برجام، برای جامعه بین‌المللی چهره‌های شناخته‌شده است و تجربه لازم برای پیشبرد گفت‌وگوهای جدی را دارد.

وی همچنین با اشاره به نقش میانجی‌های تازه از جمله پاکستان، مصر، ترکیه و عربستان سعودی نوشتند که این گروه‌بندی‌های غیررسمی در حال حاضر وارد میدان شده‌اند که سازمان ملل و اروپا به بحران‌های گذشته در حاشیه قرار گرفته‌اند. با این وجود، اشتون تاکید کرد که برای یک توافق بلندمدت، تجربه دیپلماتیک اروپا، نقش چین و سازوکارهای پایدار بین‌المللی همیشه می‌توان کرد.

اشتون در مجموع عنوان کرد که توافق تازه ایران و آمریکا، اگر قرار است فراتر از یک آتش‌بس موقت عمل کند، باید بر پایه تصمیم‌ساز تمرکزکار روشن، شناخت دقیق‌های دو طرف و فشارهای سیاسی بیرونی برود. این عناصری که به گفته او در تجربه برجام، مسیر رسیدن به توافق را ممکن می کند.