دکترین امنیتی ایران تغییر کرد؟ | ویژگی های راهبرد تازه ایران

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» در روزهای اخیر با انتشار گزارش‌هایی، حمله موشکی اخیر ایران به رژیم‌صهیونیستی را بخشی از یک راهبرد جدید برای حفظ موازنه قدرت در منطقه ارزیابی کرده‌است؛ راهبردی که کارشناسانی که در این گزارش‌ها با آنان گفت‌وگو شده نیز بر آن صحه می‌گذارند.

کارشناسان معتقدند تهران با دفاع از متحدان خود و افزایش هزینه اقدام‌های تل‌آویو و حفظ اهرم‌های فشار راهبردی، جایگاه منطقه‌ای خود را بیش از گذشته تثبیت می‌کند؛ «این تحول نشان می‌دهد سیاست امنیتی ایران وارد مرحله‌ جدیدی شده است؛ مرحله‌ای که در آن بازدارندگی فعال و پاسخ مستقیم، جایگزین احتیاط و واکنش محدود شده است».

یک ضرورت راهبردی

• حمله موشکی ایران به اسرائیل درپی گسترش حملات ارتش اسرائیل به مواضع حزب‌الله، یکی از مهم‌ترین تحولات امنیتی خاورمیانه در ماه‌های اخیر به‌شمار می‌رود.
• اگرچه این اقدام در ظاهر می‌تواند خطر بازگشت به یک جنگ گسترده منطقه‌ای را افزایش دهد، اما از نگاه ایران، این واکنش ضرورتی راهبردی برای جلوگیری از تغییر موازنه قدرت در منطقه است.
• تهران طی هفته‌های اخیر تأکید کرده بود که گسترش حملات به حومه جنوبی بیروت، خط قرمز تهران است.
• با عبور اسرائیل از این خط قرمز، ایران تصمیم به واکنش مستقیم گرفت.

تغییر دکترین امنیتی ایران

• یکی از مهم‌ترین نتایج تحولات اخیر، آشکار شدن تغییر در رویکرد امنیتی و نظامی ایران است
• تحلیلگران معتقدند ایران به این نتیجه رسیده‌است که سیاست «خویشتنداری» و «واکنش محدود» در برابر فشارهای آمریکا و اسرائیل، موثر نبوده‌است.
• تهران اکنون به دنبال نمایش قدرت و تثبیت یک دکترین جدید بازدارندگی است؛ دکترینی که بر «پاسخ مستقیم» و «فرامرزی» به تهدیدها علیه ایران و متحدانش تأکید دارد.
• حمله اخیر تنها یک عملیات نظامی نبود، بلکه پیامی سیاسی و امنیتی به رقبای منطقه‌ای و بین‌المللی محسوب می‌شد.

حزب‌الله و محاسبات تهران

• حزب‌الله لبنان همچنان مهم‌ترین متحد منطقه‌ای ایران به‌شمار می‌رود و نقش کلیدی در راهبرد بازدارندگی تهران ایفا می‌کند.
• تضعیف این گروه می‌تواند موازنه قدرت منطقه‌ای را به سود اسرائیل تغییر دهد.
• دفاع از حزب‌الله صرفاً یک حمایت سیاسی یا ایدئولوژیک نیست، بلکه بخشی از محاسبات امنیت ملی ایران است.

نقشه‌ای برای ایران

• تهران بر این باور است که حملات اسرائیل به حزب‌الله، بخشی از یک راهبرد گسترده‌تر برای کاهش نفوذ منطقه‌ای ایران است.
• از نگاه مقام‌های ایرانی، آمریکا و اسرائیل در تلاش‌ هستند از فضای مذاکرات و آتش‌بس برای تغییر تدریجی واقعیت‌های میدانی و تضعیف دستاوردهای راهبردی ایران استفاده کنند.