از نفوذ اطلاعاتی تا حمله به زیرساخت‌ها؛ قواعد جنگ‌های جدید چیست؟

گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: «مختصات جنگ در قرن بیست‌ویکم دگرگون شده است؛ جنگی که به‌جای اشغال خاک، بر فرسایش قدرت ملی متمرکز است.» این بخشی از سخنرانی آندری بژروکوف افسر اطلاعاتی و تحلیلگر روسیه‌ای، در مجمع بین‌المللی اقتصادی سن پترزبورگ است.

به‌گفته بژروکوف، در جنگ‌های عصر جدید، غرب با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، نفوذ اطلاعاتی، حمله به زیرساخت‌ها و بی‌ثبات‌سازی داخلی، امنیت و تاب‌آوری کشور را نشانه می‌رود. در ادامه بخش‌هایی از این سخنرانی را می‌خوانیم:

جنگ جدید و مقتضیات آن

• جنگی فرسایشی به جای جنگ سرزمینی
• جنگی مبتنی بر فناوری، اطلاعات و نفوذ
• جنگی متمرکز بر زیرساخت‌ها و مراکز حیاتی
• جنگی متکی بر هوش مصنوعی، پهپادها و فناوری زیستی
• جنگی با هدف تضعیف توان تصمیم‌گیری و انسجام داخلی

ابزارهای جنگ جدید

• حذف رهبران سیاسی، نظامی و علمی
• تخریب زیرساخت‌های حیاتی
• عملیات خرابکارانه
• نفوذ و بی‌ثبات‌سازی

استراتژی اصلی غرب در این جنگ

• اصل بنیادین: اجتناب از جنگ هسته‌ای
• افزایش تدریجی فشارها
• تشدید مرحله‌ای تنش‌ها
• فرسایش تدریجی توان رقیب
• هدف: تضعیف کشور هدف بدون عبور از آستانه جنگ هسته‌ای.

تهدیدهای اصلی در جنگ جدید

تهدید اول: خنثی‌سازی توان هسته‌ای

روش اول

• ایجاد سامانه‌های فضایی دفاعی
• رهگیری موشک‌ها پیش از اصابت

روش دوم

• نفوذ داخلی
• حملات هماهنگ به زیرساخت‌های هسته‌ای

تهدید دوم: بی‌ثبات‌سازی

ابزارها:

• جنگ اطلاعاتی
• جنگ ایدئولوژیک
• فشار سیاسی
• حملات امنیتی و نظامی

هدف: فلج شدن ساختار تصمیم‌گیری

تهدید سوم: حمله به زیرساخت‌های حیاتی

اهداف احتمالی:

• مخازن نفت
• شبکه‌های ارتباطی
• مراکز داده
• تأسیسات انرژی

برخی ابزارهای کلیدی:

پهپادها و سامانه‌های ارتباطی ماهواره‌ای

تهدید چهارم: جنگ بیولوژیک

• مخاطرات مطرح‌شده
• توسعه عوامل بیماری‌زا
• تولید ویروس‌های مهندسی‌شده

راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با تهدیدها در جنگ جدید

الف) پذیرش جنگ بلندمدت (چند سال یا چند دهه درگیری و رقابت مستمر)

ضرورت سازگاری جامعه با شرایط جنگی

ب) ساخت اقتصاد مقاوم

اهداف همزمان: توسعه اقتصادی و افزایش توان دفاعی

ج) حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی

• مقاوم‌سازی زیرساخت‌ها
• انتقال مراکز حساس به زیرزمین
• ایجاد پوشش‌های حفاظتی

د) اصلاح نظام مدیریت

• ایجاد ستاد فرماندهی کلان
• هماهنگی میان نهادها
• تفویض اختیار به سطوح پایین‌تر
• افزایش سرعت تصمیم‌گیری

هـ) مقابله با بیوتروریسم

• سرمایه‌گذاری در زیست‌فناوری
• توسعه سامانه‌های پایش و هشدار
• حفاظت از جمعیت
• تقویت زیرساخت‌های سلامت

و) ادغام ارتش و جامعه

• کاهش فاصله میان بخش نظامی و غیرنظامی
• از جمله استفاده دوگانه از پهپادها، فناوری‌های پزشکی و فناوری‌های دیجیتال

خلاصه راهکارهای مقابله

• مقاوم‎سازی زیرساخت‌ها
• تقویت تاب‌آوری اقتصادی
• چابک‌سازی مدیریتی و پویایی چرخه تصمیم‌گیری
• تقویت آمادگی زیستی و امنیتی
• هم‌افزایی میان جامعه و نیروهای دفاعی