تولد ترامپ؛ بیروت و توافق!

به گزارش همشهری آنلاین، صابر گاعنبری-تحلیلگر مسائل بین‌الملل: در میانه افزایش خوش‌بینی‌ها درباره دستیابی به یک توافق موقت و در حالی که ترامپ برای امضای آن در ظهر امروز لحظه‌شماری می‌کرد، ناگهان اسرائیل بار دیگر ضاحیه بیروت را هدف حمله قرار داد. اسرائیل مدعی است که این حمله به پاسخ به حمله حزب الله به سمت اسرائیل صورت گرفته است. طبق معمول، احتمالاً این تحلیل غالب خواهد شد که اسرائیل با نزدیک دیدن توافق تلاش کرده با این حمله مانع تحقق آن شود. اینکه اسرائیل با هرگونه توافق میان آمریکا و ایران مخالف است سخن درستی است؛ اما این لزوما به این معنا نیست که در پرونده‌ها و مسائلی که پای واشنگتن در میان است، بدون چراغ سبز آمریکا دست به اقدام خودسرانه بزند.

برای مثال در همین موضوع لبنان، چندی پیش ترامپ بار دیگر از آتش‌بس سخن گفت و توقف درگیری میان ایران و اسرائیل را اعلام کرد و مدعی شد که دیگر بیروت بمباران نمی‌شود. در چنین شرایطی بعید به نظر می‌رسد نتانیاهو بدون موافقت ترامپ دوباره ضاحیه بیروت را هدف قرار دهد؛ آن هم در فضایی که رئیس‌جمهور آمریکا مدعی بود توافق با تهران حاصل شده و قرار است امروز یکشنبه امضا شود. اکنون باید دید چه پیوندی میان بمباران امروز بیروت و تحولات مربوط به دستیابی به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا وجود دارد. ترامپ از پنجشنبه گذشته با فشاری عجیب در فضای رسانه‌ای یکجانبه القا کرد که توافق انجام شده و سپس دیروز تأکید کرد که امروز امضا خواهد شد؛ در حالی که طرف ایرانی هنوز موافقت نهایی خود را اعلام نکرده است.

این احتمال دور از ذهن نیست که ترامپ به این جمع‌بندی رسیده باشد که توافق فعلا نهایی نمی‌شود و دست‌کم امروز در روز تولدش نمی‌تواند برای بهره‌برداری‌های خاص از آن رونمایی کند، بنابراین به نتانیاهو چراغ سبز داده است تا ضاحیه بیروت را هدف قرار دهد. به فرض صحت این گزاره، این حمله می‌تواند فی نفسه منعکس کننده انسداد جدیدی در مذاکرات باشد. با این حال، حتی اگر هیچ پیوندی میان حمله امروز به ضاحیه بیروت و مذاکرات ایران و آمریکا وجود نداشته باشد، این حمله که با هدف ترور انجام شده نشان می‌دهد اسرائیل حتی در صورت امضای توافق نیز هر زمان فرصتی برای انجام «یک ترور مهم» در ایران یا لبنان فراهم شود، اقدام خواهد کرد. در مجموع، حمله امروز به ضاحیه بیروت می‌تواند دست‌کم برای مدتی روند مذاکرات را با وجود پیشرفت‌های چند روز اخیر به عقب بازخواهد گرداند. حالا باید دید ترامپ ظرف ساعت‌های آتی چه موضعی خواهد گرفت. آیا همچنان از دستیابی به توافق و امضای قریب الوقوع آن خواهد گفت یا عکس آن عمل خواهد کرد.