کاهش چندمیلیونی هزینه دندانپزشکی با این محصولات ایرانی

همشهری آنلاین - مریم سرخوش: در شرایطی که تحریم‌ها تأمین به‌موقع دارو، مواد اولیه و تجهیزات پزشکی را به یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت تبدیل کرده، رونمایی از محصولات سلامت‌محور ایرانی می‌تواند جرقه‌ای از امید باشد. این موضوع به‌ویژه در حوزه ملزومات دندانپزشکی که عمدتاً وارداتی و پرهزینه هستند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه تولید داخلی این محصولات دست‌کم دو مزیت مشخص دارد: کاهش ارزبری و هزینه پرداختی بیماران.

محصولات دانش‌بنیانی که امروز در دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی رونمایی شدند، دقیقاً در همین نقطه اثرگذار خواهد بود چون به تاکید متولیان نظام سلامت این محصولات بخشی از پرمصرف‌ترین نیازهای این حوزه را پوشش خواهند داد و با توجه به کیفیت مورد تایید می‌توانند جایگزین واردات شوند.

رونمایی در ۳ حوزه

شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت امروز در مراسم رونمایی از محصولات دانش‌بنیان دندانپزشکی دانشگاه علوم‌ پزشکی شهید بهشتی عنوان کرد: متاسفانه عقب‌گرد علمی ما چندسال است آغاز شده و دلیلش رتبه‌بندی دانشگاه‌ها بر اساس تعداد مقالات است. ما هم ضدمقاله شدیم، به لحاظ جایگاه علمی سقوط کردیم.

این مسئول البته تاکید کرد که مقاله همه‌چیز نیست اما نشانگر محیط پژوهشی شاداب در کشور است و می‌توانست اعتماد به نفس در پژوهشگران ایجاد کند. اما با سیاست‌های اشتباه و ضدمقاله شدن، اعتماد به نفس‌ها را از بین برده‌ایم. این درحالی است که کشورهای منطقه به دلیل نبود تحریم نیز در حال پیشرفت و رشد هستند.

او ادامه داد: در حوزه دندانپزشکی بر اساس تعداد مقالات مبتنی بر اسکوپوس در سال ۲۰۲۴ از رتبه ۹ به ۱۲ رسیده‌ایم، در حالی که عربستان سعودی با برنامه‌ریزی صحیح و سرمایه‌گذاری مناسب در زمینه تعداد استنادات از ما پیشی گرفته است. در اچ‌ایندکس رتبه ۲۹ را در جهان در حوزه دندانپزشکی داریم.

به گفته آخوندزاده ایران در ۲۰۲۴ چهارم منطقه براساس تعداد مقالات بعد از کشورهای ترکیه، مصر و عربستان سعودی بوده است. یکی از دلایلش هم ایجاد دانشکده‌های کوچک دندانپزشکی در کشور است که نمی‌توانند در آموزش و پژوهش برنامه بلندمدت داشته باشند.

این مسئول با بیان این‌که برخی از مشکلات ناشی از تحریم‌هاست اما مسائل داخلی هم داریم، عنوان کرداین مساله روند همکاری‌های بین‌المللی را مختل کرده است. از سوی دیگر بودجه پژوهشی کشور هم اندک است اما مشکل اصلی نیست. باید پژوهشگران و اعضای هیات علمی، دل‌خوش و محیط شاداب برای پژوهش داشته باشند.

آخوندزاده در حاشیه این مراسم و در جمع خبرنگاران هم بیان کرد: امروز در سه حوزه رونمایی داشتیم؛ حوزه نخست، محصولات مرز دانش و ممبرین‌های کلاژنی با منشأ حیوانی. ایران در حال حاضر در تولید این محصول در منطقه رتبه اول را دارد و در دنیا نیز جزو ۱۰ کشور برتر است. حوزه دوم، مواد دندانی برای حذف درد است که در درمان ریشه و ترمیم‌های دندانی کاربرد دارند. حوزه سوم هم به هوش مصنوعی اختصاص دارد.

آخوندزاده با اشاره به افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان دندانپزشکی ادامه داد: تعداد دانشکده‌های دندانپزشکی کشور افزایش بی‌رویه داشته و ظرفیت پذیرش دانشجو نیز به‌صورت غیرکارشناسانه بالا رفته است. همین موضوع باعث بروز چالش‌هایی در آموزش و مهارت‌ورزی شده و یکی از راهکارهای ارتقای کیفیت آموزش در این حوزه، استفاده از هوش مصنوعی است.

بیشتر بخوانید

دلیل شیوع بالای پوسیدگی دندان در ایرانی‌ها چیست؟

صبح‌ها نخ دندان بکشیم یا شب‌ها؟

خدمات دندانپزشکی واقعا خطرناک است؟

۲۵۰ میلیون دندان خراب نه، آمار بیشتر است

کیفیت‌ها مورد تایید است

مهدی کدخدازاده، دبیر شورای آموزش دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی هم عنوان کرد: در مرجعیت علمی در حوزه دندانپزشکی در منطقه، جایگاه ویژه‌ای داریم و جوانان نخبه زیادی را در این حوزه جذب کرده‌ایم. البته بودجه‌ پژوهشی اندک است و به اندازه چند طرح تحقیقاتی است اما با این محدودیت‌ها توانسته‌ایم پیشرفت‌های خوبی داشته باشیم.

او با اشاره به رونمایی از محصولات دانش‌بنیان دندانپزشکی بیان کرد: این تولیدات حاصل تلاش شرکت‌ها و دانشمندان دانشگاه است که باعث صرفه جویی ارزی، خارج نشدن ارز از کشور و اشتغال‌زایی برای جوانان است.

کدخدازاده درباره کیفیت این محصولات به همشهری می‌گوید: من به‌عنوان یک متخصص از این محصولات استفاده می‌کنم و کاملاً قابل رقابت با نمونه‌های خارجی هستند. مهم‌ترین مسئله، استاندارد محصولات است. محصولاتی هم که از سازمان غذا و دارو مجوز دریافت کرده باشند، حداقل‌های کیفی را پشت سر گذاشته‌اند.

به گفته کدخدازاده اگرچه ممکن است برخی نمونه‌های خارجی در بعضی محصولات سطح بالاتری داشته باشند، اما محصولاتی که در این مراسم رونمایی شد، از نظر کیفیت در سطح مطلوب و قابل‌قبولی قرار دارند.

پرمصرف‌ها را تولید داخل کردیم

مجید قاسمیان‌پور، معاون پشتیبانی پژوهشکده و مرکز رشد و فناوری‌های نوین دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی هم با اشاره به صرفه‌جویی ارزی این محصولات بیان کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد تنها در یکی از محصولات ایمپلنتی تولید داخل، طی دو سال اخیر حدود ۱۲ میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی داشته‌ایم.

به گفته این مسئول محصولاتی که امروز رونمایی شدند، جزو پرمصرف‌ترین اقلام دندانپزشکی هستند و می‌توان این صرفه‌جویی را به سایر محصولات نیز تعمیم داد. چنین دستاوردهایی هم به بازگشت امید به کشور و هم شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان کمک شایانی خواهد کرد.

او در پاسخ به این سوال همشهری که آیا این شرکت‌ها ظرفیت تامین نیاز بازار مصرفی کشور را دارند یا خیر، بیان کرد: این مساله کاملا به جنس و نیاز بازار وابستگی دارد. چون مقوله تولیدکردن با فروش و بازاریابی متفاوت است. همانطور که ما محقق را طی سال‌ها فناور کردیم باید نظام‌های تجاری‌سازی را هم تقویت کنیم. این ظرفیت وجود دارد و هر جایی که ارزش‌افزوده ایجاد شود، قطعا سرمایه‌گذاری هم ایجاد می‌شود.

درمان با محصولات ارزان‌تر

در نمایشگاه رونمایی از محصولات جدید دندانپزشکی، شرکت‌های دانش‌بنیان تولیدات متنوعی را معرفی کردند؛ از ایمپلنت تا کامپوزیت ایرانی که می‌توانند دسترسی به خدمات دندانپزشکی ارزان‌تر را افزایش دهند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد قطعات پروتزی ایمپلنت تولید داخل با قیمت حدود ۶۰۰ هزار تومان عرضه می‌شوند؛ در حالی که نمونه خارجی آن با برند کره‌ای حدود ۳.۵ میلیون تومان قیمت دارد.

بلچینگ خانگی و وارنیش فلوراید برای کودکان و بزرگسالان نیز از دیگر محصولات این نمایشگاه است. نمونه خارجی این محصولات که از آمریکا و برزیل وارد می‌شود، حدود ۲.۲ میلیون تومان قیمت دارد، اما نمونه ایرانی با هزینه ۷۹۰ تا ۹۳۵ هزار تومان در اختیار مردم یا شبکه بهداشت قرار می‌گیرد. البته متولیان سلامت تأکید می‌کنند استفاده از این محصولات باید با تجویز پزشک انجام شود.

بلنک‌های ساخت روکش‌های دندانی و لمینت در لابراتوارهای دیجیتال نیز برای نخستین بار در ایران و منطقه تولید شده‌اند. پیش از این، نمونه اروپایی این محصولات با قیمت حدود ۴ میلیون تومان وارد می‌شد، اما نمونه ایرانی با قیمت ۱.۸ میلیون تومان در دسترس قرار گرفته است.

پودر استخوان و ممبرین‌های کلاژنی جداکننده غشا نیز از دیگر محصولات رونمایی‌شده است؛ محصولی که پیش از این از آلمان و سوئیس وارد می‌شد و قیمت آن بین ۱۴ تا ۳۰ میلیون تومان بود، اما اکنون نمونه داخلی آن با هزینه‌ای حدود ۲ میلیون تومان عرضه می‌شود.

کامپوزیت‌های یونیورسال و فلو نیز با قیمت ۸۰۰ تا ۹۵۰ هزار تومان جایگزین نمونه‌های خارجی ۷ میلیون تومانی شده‌اند. همچنین پانسمان موقت نوین برای ترمیم طبیعی دندان با قیمت ۴۱۰ هزار تومان، در مقایسه با نمونه وارداتی ۲ تا ۳ میلیون تومانی، در دسترس قرار گرفته است.