روایتی تصویری از آیین‌های ریشه‌دار و تلاش‌های مردمی برای میزبانی از بزرگ‌ترین سوگواره تاریخ

همشهری آنلاین: در گوشه‌ای دیگر، غبار از کتیبه‌ای تکانده می‌شود که یک سال تمام، صبورانه در بقچه‌ای پیچیده شده بود. تشت‌های مسی در انتظار روایتی از آب، برق می‌افتند. این ارکستری بی‌رهبر است. کارگر ساختمانی، هیئت‌دار قدیمی و مغازه‌دار جوان هر کدام گوشه‌ای از صحنه را آماده می‌کنند. هیچ‌کس منتظر دیگری نمی‌ماند با همزمانی غریب و باشکوهی که از اراده‌ای جمعی و نانوشته نشئت می‌گیرد. انگار روح این شهر با میثاقی کهن گره خورده تا در آخرین ساعات ذی‌الحجه، کاربری خود را تغییر دهد.

خیابان‌ها به صحن انتظار بدل می‌شوند، میدان‌ها به خیمه‌گاه و سردر خانه‌ها به بیرق. شهر خود را برای میزبانی حقیقتی عریان آماده می‌کند، حقیقتی که هر سال، یک‌ ماه تمام، بر تمام جزئیات زندگی روزمره سایه می‌اندازد و آن را عمیق‌تر می‌کند. این قاب‌ها تصاویری از این دگردیسی عظیمند که در سکوت و تکاپوی پیش از واقعه ثبت شده‌اند.

جامه سیاه شهر

در آستانه محرم، چهره شهرها با برافراشتن پرچم‌ها و کتیبه‌های سیاه دگرگون می‌شود. هیئت‌ها و تکایا با سیاه‌پوش کردن کوچه‌ها و خیابان‌ها فضای عمومی را برای ۱۰شب سوگواری به یاد امام حسین(ع) و یارانش آماده می‌کنند.

قلب جهان سیاه‌پوش

با نصب پرچم‌ها و کتیبه‌های عزا بر دیوارهای حرم مطهر امام حسین(ع)، شهر کربلا رسما سیاه‌پوش شد. این آیین نمادین آمادگی این آستان مقدس را برای میزبانی از میلیون‌ها عزادار در ‌ماه محرم به تمام جهان اعلام می‌کند.

میعادگاه خادمان

رویداد «عطر سیب» با قدمتی بیش از ۲دهه در میدان امام حسین(ع) تهران در حال برگزاری است و تا ۲۸خرداد ادامه دارد. این نمایشگاه علاوه بر تأمین ملزومات هیئت‌های مذهبی، به محلی برای گردهمایی و تجدید دیدار خادمان و پیر غلامان حسینی تبدیل شده است.

سقف‌های آسمانی

در آیین سنتی «پوش‌کشی» یزد، سقف حسینیه‌ها با پارچه‌های مخصوص پوشانده می‌شود. این مراسم که در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده، نماد آماده شدن این اماکن معنوی برای برگزاری مراسم سوگواری سیدالشهدا(ع) است.

هم‌عهدی ۴۰۰ساله

در شهر زرقان فارس، آیین ۴۰۰ساله برافراشتن خیمه‌های حسینی بر بام ۳حسینیه برگزار می‌شود. این خیمه‌های ۱۲متری با همکاری بیش از ۱۵۰مرد و با فریادهای «یا حسین(ع)» برپا می‌شود و آغاز عزاداری در این منطقه را اعلام می‌کند.

خیمه‌گاه عباس(ع)

آستان عباسی در کربلا با برپایی خیمه‌ای ۲۵۰ساله در صحن حرم این سنت کهن را احیا می‌کند. این خیمه که نمادی از اردوگاه سپاه امام حسین(ع) است، یکی از نشانه‌های اصلی آغاز ‌ماه محرم در کربلا به شمار می‌رود.

میثاق هر ساله

طبق سنتی هر ساله، خیمه بزرگ عزاداری در صحن امامزاده موسی مبرقع(ع)، فرزند امام جواد(ع) در شهر قم برپا می‌شود. این خیمه فضای این مکان مقدس را برای برگزاری مراسم دهه اول محرم و میزبانی از عزاداران آماده می‌کند.

روایت آب و عطش

آیین «طشت‌گذاری» یکی از مراسم ریشه‌دار در اردبیل است. در این مراسم که ۳روز پیش از محرم برگزار می‌شود، طشت‌ها را به یاد جوانمردی امام حسین(ع) در سیراب کردن لشکر دشمن و به یاد تشنگی یارانش، از آب پر و رسما آغاز عزاداری‌ها را اعلام می‌کنند.

پرده‌خوانی حماسه

روستای ده‌زیار کرمان هر ساله میزبان «سوگواره ملی تعزیه» است. در این رویداد، گروه‌های برجسته تعزیه از سراسر کشور وقایع کربلا را در قالب نمایش‌های آیینی برای هزاران مخاطب اجرا می‌کنند و این هنر را زنده نگه می‌دارند.