واکسن‌گریزی و درگیری شدید کودکان و سالمندان با آنفلوآنزا | ۸۰۰ میلیون خدمت درمانی در ۱۴۰۳

به گزارش همشهری آنلاین، دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت در نشست خبری اجلاس مدیران روابط عمومی دانشگاه و دانشکده‌های علوم پزشکی ایران اصحاب عنوان کرد: دیابت و فشار خون و نان کامل، تصادفات، سوءمصرف مواد، پسماند، دخانیات، دیپلماسی سلامت، مطرف منطقی دارو، آلودگی هوا، سلامت روان، خودمراقبتی و حضور در بحران‌های سلامت از جمله محورهای اجلاس مدیران روابط عمومی بود.

کرمانپور با بیان اینکه سال گذشته پویش نه به تصادف را با تمام مشکلاتی که داشت آغاز کردیم، عنوان کرد: امسال زمان کاملی داریم. این پویش را تبدیل به برنامه کردیم و برای آن برنامه‌ریزی خواهیم کرد. امیدواریم با اجرای برنامه تصادفات و مرگ و میر ناشی از آن کاهش پیدا کند.

او با اشاره به چرایی حمایت وزارت بهداشت از جشنواره عکس ایران جوان عنوان کرد: وزارت بهداشت دو وظیفه برعهده دارد؛ حفاظت و تامین سلامت جامعه ایران. بخش زیادی از جمعیت ایران در معرض آلودگی هوا، تصادفات، حوادث و بیماری‌های مختلف قرار دارند و سالانه نزدیک به ۲۰ هزار نفر در تصادفات جان خود را از دست می‌دهند. این مساله سومین عامل مرگ ایرانیان در حال حاضر و اولین عامل مرگ افراد در سنین ۵ تا ۳۰ سال است. این گروه سنی باید در آینده موالیدی داشته و چرخه اقتصاد را به حرکت درآورند اما به راحتی با خودروهای ناایمن و جاده‌های ناهموار جان خود را از دست می‌دهند.

به گفته کرمانپور، براساس مطالعات حدود ۶ درصد تولید ناخالص داخلی کشور صرف تصادفات و عوارض ناشی از آن می‌شود. سهم سلامت از GDP حدود ۳.۷ درصد بوده که نشان می‌دهد بودجه سلامت کشور از هزینه‌های صورت گرفته برای تصادفات کمتر است.

کرمانپور تاکید کرد: خودرویی که خانواده معاون رئیس‌جمهور در آن بودند را در نظر بگیرید که ۵ نفر در آن حضور داشتند. در همین سانحه همسر آقای سقاب بالای ۳۰ سال، سه فرزند ایشان از ۶ تا ۱۶ سال بودند و پدر همسر ایشان نیز بالای ۶۰ سال سن داشتند که همگی مصدوم شدند و دو نفر جان سالم به در بردند اما سه نفر دیگر جان خود را از دست دادند.

وی به چالش اشغال تخت‌های بیمارستانی در پی بروز حوادث و تصادفات هم اشاره و عنوان کرد: به طور کلی بخش اعظم تخت‌های بیمارستان به سالمندان اختصاص دارد و نمی‌توان آن‌ها را با سرعت زیاد ترخیص کرد. میزان بستری سالمندان دو تا سه برابر جوانان است.

۸۰۰ میلیون خدمت درمانی

به گفته سخنگوی وزارت بهداشت، در مجموع ۸۰۰ میلیون خدمت طی یکسال گذشته به مردم ارائه شده است. براساس ماده ۷۲ برنامه هفتم توسعه باید حدود ۸ میلیارد و ۷۰۰ میلیون یورو درآمد ارزی از گردشگری سلامت، صادرات دارو، تجهیزات و جذب دانشجویان بین‌المللی داشته باشیم. تاکنون پذیرش توریست سلامت براساس روش‌های سلیقه‌ای بوده و ساماندهی خاصی نداشته اما برند گردشگری سلامت ایران در حال طراحی است و به زودی رونمایی می‌شود. اگر الگویی که در استان خراسان برای این کار در حال انجام است بتواند به کل کشور تسری یابد، اتفاق بسیار خوبی رقم خواهد خورد.

مرگ ۱۰۱ نفر بر اثر آنفلوآنزا

کرمانپور درباره پیک آنفلوآنزا در کشور هم بیان کرد: سوش غالب آنفلوآنزای این روزها، H3N2 است که از اواسط آبان آمار افزایشی دارد. رشد بیماری با بررسی‌های اپیدمیولوژی قابل پیش‌بینی بود و به همین دلیل اقدامات لازم انجام شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که شدت این بیماری نسبت به سوش‌های گذشته بیشتر است. همچنین این سوش تا حدودی واکسن‌گریز است و می‌تواند کودکان و سالمندان را گرفتار کند.

به گفته این مسئول با توجه به پیش‌بینی‌های انجام شده، درس‌آموزه‌های لازم را در اختیار بیمارستان‌ها، پزشکان و پرستاران قرار دادیم، اما تصور نمی‌کردیم که میزان بیماری تا این حدود بالا رود. حدود ۱۰ استان کشور در آذر ماه گرفتار این بیماری شدند. اخباری درباره میزان مرگ‌ومیر ناشی از آنفلوآنزا در روسانه‌ها منتشر شد و از افزایش میزان مرگ‌ومیر خبر می‌داد اما این در حالی است آمار مرگ‌ومیر موج جدید مانند موج سال گذشته است. ۱۰۱ نفر به دلیل آنفلوآنزا جان باخته‌اند و اغلب این افراد واکسن نزده‌اند.

او ادامه داد: ما در دامنه موج آنفلوآنزا قرار داریم. پیش‌بینی می‌کنیم استان‌هایی که با پیک آنفلوآنزا مواجه نشده‌اند به پیک بیماری برسند. اگر مردم نسبت به رعایت نکات بهداشتی اقدام کنند، پیش‌بینی می‌شود که شرایط تا اواسط دی ماه به شرایط مدت مشابه در سال گذشته برمی‌گردد. براساس درس‌آموزه‌هایی که از دوران کرونا به دست آورده‌ایم به مردم توصیه می‌کنم، اگر کسی علائم سرماخوردگی مانند آبریزش، تب، بدن‌درد، کوفتگی، خستگی و سوزش چشم دارند؛ استراحت کنند، خوردن مایعات فراوان و کنترل تب را فراموش نکنند. افرادی که تب سرکش دارند، می‌بایست به پزشک مراجعه کنند و در صورت صلاحدید پزشک به صورت موقت در مراکز درمانی بستری شوند.

تاثیر آلودگی بر آنفلوآنزا

او درباره تاثیر آلودگی هوا بر آنفلوآنزا گفت: آنفلوآنزا با آلودگی هوا همزمان شده و این موضوع به صورت کم‌وبیش وجود داشت. علائم سرماخوردگی، آنفلوآنزا و هوای آلوده درهم تنیده‌اند. علائم ناشی از آلودگی هوا مانند سوزش چشم، خارش گلو، سردرد، سرگیجه و تهوع ممکن است با علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا تداخل پیدا کند. این در حالی است که «شدت درد» یک شاخص مهم در تمایز این سه حالت است. شدت درد در آنفلوآنزا در بازه ۶۰ تا ۷۵ درصپ، در سرماخوردگی ۴۰ تا ۵۰ درصد و در آلودگی هوا حدود ۲۰ درصد ارزیابی می‌شود. بنابراین درد شدید بدن و تب بالای ۳۸.۵ تا ۳۹ درجه بیشتر برای آنفلوآنزاست.

کرمانپور درباره اقدامات پیشگیرانه گفت: استفاده از ماسک، استراحت کافی، شست‌وشوی مداوم دست‌ها پس از حضور در اماکن عمومی و پرهیز از حضور در فضاهای سربسته و شلوغ توصیه می‌شود. تجربه نشان می‌دهد کسانی که این توصیه‌ها را به‌طور جدی رعایت کرده‌اند، به آنفلوآنزا مبتلا نشده‌اند یا با شدت بسیار کمتری درگیر این بیماری شده‌اند.

رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت درباره پیک‌های سالانه آنفلوآنزا گفت: به‌طور معمول، هر ساله با آغاز فصل سرما یک پیک خفیف در مهر و اوایل آبان رخ می‌دهد که با افزایش تجمعات در فضاهای بسته، پیک دوم که شدیدتر است در آذر و دی شکل می‌گیرد. در صورت رعایت اصول بهداشتی، احتمال بروز پیک‌های متعدد کاهش می‌یابد ولی اگرچه ممکن است یک پیک ضعیف دیگر در اواخر سال یا اوایل سال آینده نیز مشاهده شود.

او در پاسخ به سوال همشهری آنلاین درباره کمبود واکسن آنفلوآنزا بیان کرد: واکسن برخلاف دارو، کالایی است که اگر در همان فصل مصرف نشود، غیرقابل استفاده می‌شود و باید معدوم شود. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری در واردات واکسن با ریسک بالایی همراه است؛ به طور معمول، مبنای واردات، میزان مصرف سال گذشته به اضافه درصدی برای افزایش احتمالی تقاضاست. سال گذشته، حدود سه میلیون دُز واکسن وارد شد و در کنار آن تولید داخلی نیز وجود دارد. چنانچه واکسن مازاد وارد و مصرف نشود، سرمایه‌گذار متضرر می‌شود و از سوی دیگر افکار عمومی نیز نسبت به معدوم‌سازی واکسن واکنش منفی نشان می‌دهد.

پویش نه به تصادف با رویکرد متفاوت

کرمانپور درباره پویش نه به تصادف توضیح داد: این پویش در سال جاری با رویکردی متفاوت و به عنوان یک برنامه طولانی‌مدت و ملی اجرا می‌شود. این پویش با مشارکت روابط عمومی‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی در استان‌ها آغاز شده و تصمیم گرفته‌ایم به‌صورت ضربان‌ساز از برخی استان‌ها آغاز و به سایر استان‌ها تسری یابد.

وی با بیان اینکه سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در کشور بر اثر تصادف جان خود را از دست می‌دهند، گفت: جوانان، بخش غالب قربانیان را جوانان تشکیل می‌دهند که نیروی مولد جامعه محسوب می‌شوند. تصادفات علاوه بر خسارت‌های جانی، بار مالی سنگینی نیز بر نظام سلامت و اقتصاد کشور تحمیل می‌کند.

کرمان‌پور گفت: حدود ۸۰۰ میلیون خدمت در حوزه سلامت شامل خدمات سرپایی، بستری و خدمات وابسته طی سال گذشته به مردم ارائه شده که نشان‌دهنده گستردگی و فشار بالای کاری بر بدنه ۶۰۰ هزار نفری کارکنان نظام سلامت است.

او درباره ضرورت اطلاع‌رسانی عمومی در شناسایی بیماری‌ها گفت: در پویش‌های غربالگری مانند ایدز، فشار خون و دیابت با استفاده از موج رسانه‌ای، تعداد قابل توجهی از مبتلایان شناسایی شده‌اند. به طور مثال، در پویش ایدز سال گذشته، حدود ۲۰۰ نفر شناسایی و وارد چرخه درمان شدند که این افراد دیگر ناقل بیماری نیستند.

رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت دربازه غربالگری‌های پیش از زایمان گفت:بر اساس ماده ۵۳ قانون جوانی جمعیت، تنها سه تریزومی ۱۳، ۱۸ و ۲۱ مورد اشاره قرار گرفته‌اند. تریزومی‌های ۱۳ و ۱۸ مغایر با حیات هستند و جنین پیش از تولد یا در ساعات اولیه پس از تولد فوت می‌کند. تریزومی ۲۱ همان سندرم‌داون است که در صورت تشخیص خطر توسط پزشک، غربالگری با پوشش بیمه‌ای انجام می‌شود. سایر غربالگری‌ها همچنان طبق روال قبل برقرار است.

او درباره مطالبان مالی پرستاران توضیح داد: فاصله تورم با حقوق و مزایا به‌ویژه در میان پرستاران و کارکنان نظام سلامت بسیار زیاد است. همچنین، بسیاری از تجهیزات پزشکی، دستگاه‌های آزمایشگاهی و زیرساخت‌ها نیز نیازمند نوسازی هستند و تأمین منابع مالی همچنان یکی از چالش‌های اصلی وزارت بهداشت است.

کرمان‌پور درباره گردشگری سلامت گفت: زائران، بیش از ۴۰ درصد دریافت‌کنندگان خدمات بیمارستانی در شهرهایی مانند مشهد تشکیل می‌دهند اما بودجه تخصیص‌یافته متناسب با این حجم از خدمت نیست. توسعه زیرساخت‌های درمانی در شهرهای زیارتی و مرزی باید متناسب با شرایط باشد.

رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت در پایان گفت: همزمان با مدیریت موج آنفلوآنزا، اجرای برنامه‌های پیشگیری از تصادفات، ترویج جوانی جمعیت، مقابله با آلودگی هوا و ارتقای سواد سلامت عمومی با مشارکت روابط عمومی‌ها در سراسر کشور ادامه دارد.

مسیر درست برای جوانی جمعیت

دکتر سجاد رحیمی بیستونی، رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی تربت‌حیدریه هم در ادامه این برنامه بیان کرد: جایگاه و اهمیت روابط عمومی در حوزه سلامت نظام برای تمام افراد مشهود است. به طور قطع، اعتماد جامعه نسبت به نظام سلامت کشور، ماحصل تلاش و زحمات مدیران روابط عمومی است که اقدامات را به مردم ارائه داده‌اند.

رحیمی با بیان اینکه شاهد پمپاژ اخبار منفی طی دو سال گذشته در رسانه‌ها هستیم، تاکید کرد: اگرچه اخبار منفی در رسانه‌ها منتشر می‌شود اما اتفاقات خوبی در زمینه نوآوری و اقدامات مثبت در شهرهای مختلف را تجربه می‌کنیم. ارتباط با مردم، دانشجویان و دستگاه‌های اجرایی و همچنین انتشار اخبار اقدامات نوآوری، تلاش و زحمت کادر سلامت، افتتاح بخش‌های بیمارستانی و مراکز درمانی و همچنین اقدامات شبکه بهداشت نیز حاصل تلاش مدیران روابط عمومی است. نقش روابط‌عمومی در برنامه پزشکی خانواده و جوانی جمعیت غیرقابل کتمان است. به طور قطع، روابط‌عمومی‌ها می‌توانند نقش موثری در زمیه ارتباط با مردم، بیمه‌ها، ارجاع مردم به سطوح مختلف درمانی یک، دو، سه داشته باشند.

او با بیان اینکه شفافیت و پاسخگویی در دنیای امروز از اهمیت فراوانی برخوردار است، گفت: دنیای امروز، دنیای پنهان‌کاری نیست چرا که با حجم انبوه رسانه‌هایی که در دنیای امروز فعالیت می‌کنند، پنهان‌کاری معنا ندارد و شفافیت باید در دستور کار باشد.

رحیمی درباره ضرورت توجه به هوشمندسازی در روابط‌عمومی بیان کرد: باید در مسیر هوشمندسازی گام برداریم و از روش‌های سنتی فاصله بگیریم. روابط‌عمومی‌ها باید در مسیر تحلیل داده‌ها با استفاده از ابزارهای هوشمند گام بردارند.

این مسئول با بیان اینکه کشور با موضوع سالمندی جمعیت مواجه است،گفت: جوانی جمعیت، موضوعی است که به برنامه‌های فرهنگی و فرهنگ‌سازی نیاز دارد. ما هم بر این باور هستم که با گفتمان و تبیین می‌توان در مسیر جوانی جمعیت گام برداشت.