پشت‌پرده مخالفت ترامپ با نامزدی نوری المالکی برای نخست‌وزیری عراق/ابعاد تحمیل اراده آمریکا به بغداد

سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل منطقه در تشریح دلایل مخالفت رییس‌جمهور آمریکا با نامزدی نوری المالکی برای نخست‌وزیری عراق در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: برای پاسخ به چرایی مواضع، جهت‌گیری‌ها و اظهارنظرهای اخیر دونالد ترامپ درباره عراق و شخص نوری مالکی، ضروری است روند انتخابات عراق در یک سال گذشته مورد بررسی قرار گیرد. چراکه ایالات متحده به‌صورت رسمی اعلام کرده بود که انتخابات پارلمانی عراق نباید برگزار شود، اما با تأکید مرجعیت عالی عراق و همچنین خواست عمومی مردم، این انتخابات در موعد مقرر برگزار شد. در آستانه برگزاری انتخابات، تام باراک، فرستاده آمریکا به منطقه به‌طور رسمی موضع واشنگتن را اعلام کرد و مدعی شد که طرفداران غرب باید اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست آورند و جریان مقاومت نباید امکان راه‌یابی مؤثر به پارلمان را داشته باشد. با این حال، برخلاف این خواست، اکثریت پارلمان در اختیار جریان مقاومت قرار گرفت؛ جریانی که به‌صورت آشکار با حضور آمریکا در عراق مخالفت کرده و خواستار اخراج نیروهای آمریکایی از این کشور بود.

وی ادامه داد: در مرحله بعد، دخالت آمریکا به این شکل بروز یافت که تلاش شد رئیس پارلمان عراق (که از اهل سنت است) دارای گرایش‌های مقاومتی نباشد، اما در این مرحله نیز آمریکا نتوانست به اهداف آشکار خود دست یابد. پس از آن، تهدیدات آمریکا به سمت احتمال اعمال تحریم‌های اقتصادی و جلوگیری از انتقال درآمدهای حاصل از فروش نفت عراق سوق پیدا کرد؛ درآمدهایی که متأسفانه پس از گذشت بیش از بیست سال همچنان از طریق بانک فدرال آمریکا منتقل می‌شود. با وجود این فشارها، فراکسیون اکثریت مجلس و چارچوب هماهنگی به رهبری نوری مالکی او را به‌عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد. در این مرحله، آمریکا با استفاده از کارت شخص ترامپ وارد میدان شد و به‌صورت رسمی ملت مستقل عراق را تهدید کرد. ترامپ با اشاره به سوابق نوری مالکی اعلام کرد که در صورت نخست‌وزیر شدن وی و طی شدن مراحل تشکیل دولت، آمریکا تحریم‌هایی را علیه عراق اعمال کرده و کمک‌های خود را قطع خواهد کرد. این در حالی است که سوابق روشن نوری مالکی در مسیر استقلال‌خواهی و تلاش برای اخراج آمریکا از عراق، به‌ویژه پس از سال ۲۰۰۳، کاملاً آشکار است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: نکته حائز اهمیت آن است که به نظر می‌رسد ترامپ در این مرحله به دنبال ایجاد اختلاف میان نمایندگان پارلمان و مردم عراق است؛ چراکه معرفی نوری مالکی حتی الزاماً نیازمند رأی مستقیم پارلمان هم نیست و رئیس‌جمهور عراق می‌تواند پس از انتخاب نخست‌وزیر، وی را برای تشکیل کابینه در مهلت قانونی معرفی کرده و روند تشکیل دولت جدید را پیش ببرد. در ادامه، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایران نیز به این موضوع ورود کرده و در تفسیر سخنان ترامپ، با طرح مسئله روابط صمیمانه دو ملت ایران و عراق، به‌گونه‌ای سخن گفته است که گویی عراق تابع ایران است؛ موضعی که آشکارا توهین به ملت مستقل عراق و روند انتخاباتی این کشور محسوب می‌شود. هدف از این رویکرد، تلاش برای تحمیل اراده آمریکا و رئیس‌جمهور آن بر مردم عراق و آینده سیاسی این کشور است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: حال پرسش اصلی این است که اگر با وجود مخالفت‌های ترامپ،نوری مالکی به هر ترتیب نخست‌وزیر شود، آیا پیامدهایی که ترامپ مطرح کرده واقعاً قابلیت عملیاتی شدن دارند؟ و واکنش بغداد در برابر چنین تهدیدهایی چه خواهد بود؟ با توجه به نگاه ترامپ به نظام بین‌الملل، او تحمل مشاهده کشوری مستقل را که از مسیر یک فرآیند کامل دموکراتیک دولت مورد نظر خود را بر سر کار آورده، ندارد و طبیعتاً با عصبانیت، دست به تهدید و اقدامات سلبی خواهد زد. با این حال، آنچه ملت‌های مستقل به دنبال آن هستند، رضایت ملت خودشان است و بدون تردید، استقلال عراق بر تبعیت از خواسته‌های مداخله‌جویانه ترامپ ترجیح دارد. بر این اساس می‌توان گفت که به احتمال قریب به یقین، در فضای تهدیدهای دوجانبه میان مقامات آمریکا و عراق، وارد مرحله‌ای جدید خواهیم شد.