افزایش هزینه ساخت و ساز؛ چرا مدیریت تامین مصالح به مهم ترین چالش پروژه های عمرانی تبدیل شده است؟

صنعت ساختمان در ایران طی سال های اخیر با تغییرات گسترده ای روبرو بوده است. افزایش هزینه های ساخت، رشد قیمت زمین، بالا رفتن دستمزد نیروی انسانی، هزینه های حمل و نقل و نوسانات بازار مصالح ساختمانی باعث شده مدیریت پروژه های عمرانی پیچیده تر از گذشته شود.

در چنین شرایطی دیگر نمی توان موفقیت یک پروژه ساختمانی را تنها به کیفیت طراحی یا اجرای عملیات عمرانی نسبت داد. بسیاری از کارشناسان معتقدند بخش مهمی از موفقیت یا شکست پروژه ها به نحوه تامین مصالح ساختمانی باز می گردد؛ موضوعی که گاهی کمتر مورد توجه قرار می گیرد اما می تواند تاثیر مستقیمی بر کیفیت، زمان اجرا و سودآوری پروژه داشته باشد.

امروزه سازندگان حرفه ای می دانند که انتخاب صحیح تامین کننده و خرید اصولی مصالح ساختمانی، به اندازه انتخاب مهندس طراح یا پیمانکار اجرایی اهمیت دارد. در واقع بسیاری از پروژه هایی که با افزایش هزینه یا تاخیر در اجرا مواجه می شوند، ریشه مشکلات خود را در مرحله تامین مصالح دارند.

مصالح ساختمانی چه سهمی از هزینه ساخت دارند؟

بررسی پروژه های ساختمانی نشان می دهد بخش قابل توجهی از هزینه های ساخت به خرید مصالح اختصاص دارد. از مرحله اجرای فونداسیون تا نازک کاری، انواع مختلف مصالح ساختمانی در بخش های مختلف پروژه مورد استفاده قرار می گیرند.

محصولاتی مانند سیمان، گچ، آجر، سفال سقفی، بلوک، پوکه معدنی، شن و ماسه و میلگرد، نه تنها در حجم بالا مصرف می شوند بلکه کیفیت آن ها نیز تاثیر مستقیمی بر عملکرد و دوام ساختمان دارد.

به همین دلیل حتی اختلاف چند درصدی در هزینه خرید مصالح می تواند تاثیر قابل توجهی بر بودجه نهایی پروژه بگذارد. در پروژه های بزرگ عمرانی این اختلاف گاهی به صدها میلیون تومان می رسد.

چرا بسیاری از پروژه ها از بودجه اولیه خارج می شوند؟

یکی از سوالات رایج در میان سازندگان و سرمایه گذاران ساختمانی این است که چرا هزینه نهایی پروژه ها معمولا بیشتر از برآورد اولیه می شود.

فعالان صنعت ساختمان چند عامل را در این موضوع موثر می دانند:

خرید بدون برنامه ریزی

برخی پروژه ها مصالح مورد نیاز خود را به صورت مقطعی و بدون برنامه مشخص خریداری می کنند. در چنین شرایطی بخشی از خریدها در زمان افزایش قیمت بازار انجام می شود و هزینه ها بالا می رود.

انتخاب تامین کننده نامناسب

پایین بودن قیمت همیشه به معنای خرید بهتر نیست. برخی تامین کنندگان توانایی تامین مستمر یا تحویل به موقع کالا را ندارند و همین موضوع می تواند برنامه اجرایی پروژه را مختل کند.

برآورد اشتباه میزان مصرف

برآورد نادرست حجم مصالح مورد نیاز باعث می شود پروژه با کمبود یا مازاد کالا روبرو شود که هر دو هزینه های اضافی ایجاد می کنند.

بی توجهی به هزینه حمل

در بسیاری از پروژه ها تنها قیمت محصول مورد توجه قرار می گیرد، در حالی که هزینه حمل و نقل بخش مهمی از هزینه نهایی خرید را تشکیل می دهد.

سیمان؛ مهم ترین ماده اولیه بسیاری از پروژه های ساختمانی

در میان انواع مصالح ساختمانی، سیمان جایگاه ویژه ای دارد. این محصول از اجرای فونداسیون تا بتن ریزی بخش های مختلف سازه مورد استفاده قرار می گیرد و کیفیت آن نقش مستقیمی در مقاومت ساختمان دارد.

به همین دلیل کارشناسان توصیه می کنند هنگام خرید سیمان تنها به قیمت توجه نشود و معیارهای مهم دیگری نیز مورد بررسی قرار گیرد.

از جمله:

• تاریخ تولید محصول
• شرایط نگهداری
• استاندارد کارخانه تولیدکننده
• سلامت بسته بندی
• امکان تامین مستمر

بسیاری از سازندگان حرفه ای ترجیح می دهند برای خرید سیمان از مجموعه هایی استفاده کنند که علاوه بر ارائه محصول استاندارد، توانایی تامین منظم و ارسال مستقیم به پروژه را نیز داشته باشند.

تجربه یک پیمانکار ساختمانی؛ وقتی تاخیر در تامین مصالح هزینه ساز می شود

یکی از پیمانکاران ساختمانی فعال در استان تهران که بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت دارد، درباره اهمیت تامین مصالح می گوید:

«در یکی از پروژه های مسکونی به دلیل تاخیر چند روزه در تامین سیمان، عملیات بتن ریزی عقب افتاد. هزینه خواب پروژه و تاخیر در برنامه اجرایی چند برابر اختلاف قیمتی بود که در ابتدا برای خرید ارزان تر در نظر گرفته شده بود.»

این تجربه نشان می دهد در پروژه های عمرانی، هزینه واقعی تنها مبلغ فاکتور خرید نیست. زمان تحویل، ثبات تامین و کیفیت محصول نیز اهمیت زیادی دارند.

انتخاب تامین کننده؛ موضوعی فراتر از قیمت

در گذشته بسیاری از سازندگان برای هر محصول به سراغ فروشنده ای جداگانه می رفتند. اما امروز شرایط بازار تغییر کرده است.

تامین کننده حرفه ای تنها فروشنده کالا نیست؛ بلکه بخشی از زنجیره مدیریت پروژه محسوب می شود.

یک تامین کننده مناسب باید بتواند:

• موجودی پایدار داشته باشد.
• محصولات استاندارد ارائه دهد.
• زمان تحویل مشخصی اعلام کند.
• در حجم های مختلف تامین انجام دهد.
• مشاوره تخصصی ارائه کند.

به همین دلیل بسیاری از شرکت های ساختمانی ترجیح می دهند بخش عمده نیاز پروژه را از یک مرجع تخصصی تامین کنند.

مقایسه روش سنتی و حرفه ای خرید مصالح ساختمانی

همین تفاوت ها باعث شده رویکرد حرفه ای در سال های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کند.

۵ سوالی که قبل از خرید سیمان باید بپرسید

کارشناسان حوزه ساختمان توصیه می کنند پیش از ثبت سفارش سیمان، این سوالات را مطرح کنید:

۱. سیمان چه تاریخی تولید شده است؟

تازگی محصول اهمیت زیادی دارد و می تواند بر کیفیت نهایی تاثیر بگذارد.

۲. شرایط نگهداری چگونه بوده است؟

رطوبت یکی از مهم ترین عوامل کاهش کیفیت سیمان محسوب می شود.

۳. آیا محصول دارای استاندارد معتبر است؟

استفاده از محصولات استاندارد ریسک پروژه را کاهش می دهد.

۴. زمان تحویل چقدر است؟

تاخیر در تامین می تواند برنامه اجرایی پروژه را مختل کند.

۵. امکان تامین مستمر وجود دارد؟

در پروژه های بزرگ، تامین مرحله ای مصالح اهمیت زیادی دارد.

چرا سازندگان حرفه ای به جای ارزان ترین گزینه، مطمئن ترین تامین کننده را انتخاب می کنند؟

پیمانکاران باتجربه می دانند که هزینه واقعی پروژه تنها مبلغ درج شده روی فاکتور خرید نیست. تاخیر در تحویل کالا، کمبود موجودی، افت کیفیت محصول، توقف عملیات اجرایی و دوباره کاری می تواند هزینه هایی بسیار بیشتر از اختلاف قیمت اولیه ایجاد کند.

به همین دلیل بسیاری از سازندگان حرفه ای در کنار قیمت، مواردی مانند کیفیت محصول، اعتبار تامین کننده، سرعت ارسال و توانایی تامین مستمر را نیز بررسی می کنند.

آینده بازار تامین مصالح ساختمانی

بازار مصالح ساختمانی نیز مانند بسیاری از صنایع دیگر در حال حرکت به سمت شفافیت بیشتر است.

امروزه سازندگان پیش از خرید می توانند:

• قیمت ها را مقایسه کنند.
• مشخصات فنی محصولات را بررسی کنند.
• شرایط تامین را ارزیابی کنند.
• درباره برندها اطلاعات بیشتری به دست آورند.

این روند باعث شده تصمیم گیری آگاهانه تر از گذشته انجام شود و نقش تامین کنندگان تخصصی پررنگ تر شود.

کارشناسان معتقدند در سال های آینده نیز استفاده از روش های نوین تامین مصالح ساختمانی گسترش بیشتری خواهد یافت.

جمع بندی

افزایش هزینه های ساخت و ساز باعث شده مدیریت تامین مصالح به یکی از مهم ترین عوامل موفقیت پروژه های عمرانی تبدیل شود. تجربه فعالان صنعت ساختمان نشان می دهد بخش قابل توجهی از مشکلات اجرایی و افزایش هزینه ها، نتیجه تصمیم گیری های نادرست در فرآیند خرید مصالح است.

در چنین شرایطی دسترسی به یک مرجع تخصصی برای تامین مصالح ساختمانی اهمیت زیادی پیدا می کند. مجموعه پیشتاز مصالح با تامین انواع سیمان، گچ ساختمانی، سفال سقفی، بلوک، آجر و سایر مصالح مورد نیاز پروژه های عمرانی، تلاش کرده است فرآیند تامین مصالح را برای سازندگان و پیمانکاران ساده تر، سریع تر و مطمئن تر کند.