اهمیت مراقبت از بیماران شدید روان‌پزشکی در شرایط جنگی

به گزارش ایلنا و به نقل از وبدا،  حمید دانایی درباره ضرورت نگهداری از بیماران شدید روان‌پزشکی در شرایط جنگی اظهار کرد: در چنین شرایطی، ممکن است بیمارستان‌ها آسیب ببینند یا دسترسی به خدمات محدود شود بنابراین بخش زیادی از مراقبت به‌اجبار در خانه انجام می‌شود. اگر داروها منظم مصرف شوند و خانواده آگاهی لازم را داشته باشد، می‌توان از بروز بحران جلوگیری کرد.

وی با بیان اینکه «تداوم مصرف دارو» مهم‌ترین اصل است، گفت: قطع دارو یا مصرف نامنظم آن، شایع‌ترین علت عود علائم است و حتی در صورت بهبود نسبی هم نباید دارو قطع شود.

مدیرگروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور توصیه کرد: خانواده‌ها همیشه مقداری داروی ذخیره در خانه داشته‌ باشند همچنین نام داروها، مقدار مصرف و نسخه‌های قبلی می‌بایست نوشته و نگهداری شود تا در صورت مراجعه به هر مرکز درمانی قابل ارائه باشد.

دانایی با بیان اینکه برخی علائم را می‌توان در خانه کنترل کرد، گفت: بی‌حوصلگی، کاهش انگیزه، تغییرات خفیف خواب، بدبینی خفیف یا کم‌حرفی معمولاً در خانه قابل کنترل است و نیاز به مراجعه فوری ندارد.

وی با بیان اینکه برخی موارد به مراجعه فوری به مرکز اورژانس روان‌پزشکی نیاز دارد، خاطرنشان کرد: اگر بیمار تمایل جدی به خودکشی داشته باشد، رفتارهای پرخاشگرانه و خطرناک نسبت به دیگران نشان دهد، بی‌قراری شدید و غیرقابل کنترل داشته باشد یا دچار توهم و هذیان شدید شود، باید فوراً به بیمارستان مراجعه کرد.

مدیرگروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور درباره نقش خانواده‌ها گفت: خانواده‌ها باید از مواردی مانند قطع مصرف دارو، بی‌خوابی شدید، درگیری‌های خانوادگی، مصرف الکل یا مواد و مواجهه بیمار با فشار روانی طولانی‌مدت که از مهم‌ترین عوامل تشدید بیماری هستند، جلوگیری کنند. کنترل این عوامل تأثیر زیادی در پیشگیری از عود دارد.

وی ادامه داد: توجه به تغییرات رفتاری، پیگیری دقیق مصرف دارو، ارتباط مستمر با پزشک و کمک به حفظ یک برنامه روزانه ثابت از مهم‌ترین اقدامات خانواده است. این مراقبت‌ها در بسیاری موارد جای بستری شدن را می‌گیرد.

دانایی خطاب به خانواده‌ها گفت: شرایط جنگ سخت است اما آگاهی و آمادگی خانواده‌ها می‌تواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند. توصیه می‌کنم حتماً به موارد ذکر شده دقت داشته و در صورت نیاز از یک متخصص کمک بگیرند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر، شرایطی مانند جنگ، انفجار یا جابه‌جایی‌های ناگهانی می‌تواند فشار روانی زیادی ایجاد کند. این فشار ممکن است در افرادی که سابقه بیماری‌های اعصاب و روان دارند، باعث تشدید علائم یا بازگشت بیماری شود. رعایت چند نکته ساده می‌تواند به حفظ ثبات روانی و پیشگیری از بدتر شدن وضعیت کمک کند.

  اقدامات ضروری

۱. داروهای خود را قطع نکنید

داروهای تجویز شده باید طبق دستور پزشک مصرف شوند. قطع ناگهانی برخی داروهای روان‌پزشکی می‌تواند باعث بازگشت شدید علائم، بی‌قراری شدید یا حتی تشنج شود.

۲. داروی کافی همراه داشته باشید

در شرایط بحران ممکن است دسترسی به دارو محدود شود. اگر امکان دارد، داروهای ضروری خود را برای حداقل یک تا دو هفته ذخیره کنید و آن‌ها را در محل امن نگه دارید.

۳. یک برنامه روزانه ساده داشته باشید

داشتن روتین منظم برای خواب، غذا خوردن، مصرف دارو و استراحت به ذهن کمک می‌کند احساس نظم و امنیت بیشتری داشته باشد و از افزایش اضطراب جلوگیری شود.

۴. دریافت اخبار استرس‌زا را محدود کنید

پیگیری مداوم اخبار جنگ و حوادث می‌تواند اضطراب را تشدید کند. بهتر است تنها در زمان‌های محدود و از منابع معتبر اخبار را دنبال کنید.

۵. ارتباط با دیگران را حفظ کنید

تنهایی می‌تواند احساس نگرانی و ناامیدی را بیشتر کند. صحبت با اعضای خانواده، دوستان یا افراد مورد اعتماد به کاهش فشار روانی کمک می‌کند.

۶. از روش‌های آرام‌سازی استفاده کنید

تمرین‌هایی مانند تنفس آهسته و عمیق، تمرکز بر تنفس، یا حرکات کششی ساده می‌تواند به آرام شدن بدن و ذهن کمک کند و شدت اضطراب را کاهش دهد. 

علائم هشدار که نیاز به کمک فوری دارند

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، لازم است فرد هرچه سریع‌تر توسط پزشک یا مراکز درمانی بررسی شود:

_بی‌خوابی شدید (بیش از ۴۸ ساعت)

_حملات پانیک یا اضطراب شدید که با روش‌های آرام‌سازی کاهش نمی‌یابد.

_شنیدن صداها یا دیدن چیزهایی که وجود ندارند.

_افکار آسیب رساندن به خود یا دیگران

در شرایط بحران، توجه به سلامت روان به اندازه سلامت جسم اهمیت دارد. مراقبت از خود، مصرف منظم دارو و حفظ ارتباط با دیگران می‌تواند به کنترل علائم و عبور ایمن‌تر از شرایط دشوار کمک کند.