ادعای کنار گذاشتن نتانیاهو از مذاکرات، تاکتیک ترامپ و تیمش است؛ آمریکایی‌ها هدف بزرگ‌تری دارند

میرقاسم مومنی، تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره ارزیابی‌اش از روند مذاکرات، نقض آتش‌بس در روزهای اخیر و حمله به برخی از بنادر ما گفت: در بحث مذاکرات، ما هنوز به تفاهم نرسیدیم. ما راجع به بده‌بستان و اینکه چه تعهداتی می‌دهیم و چه امتیازاتی می‌گیریم، مذاکره می‌کنیم. هنوز هیچ‌کدام از این‌ها به نتیجه نرسیده و در حد صحبت است و هر آن ممکن است مفاد یا بندهایش تغییر پیدا کند یا موضوعات جدید اضافه یا حذف شود. به همین دلیل هم ما هنوز هیچ متن یا مصوبه‌ای نداریم که قابل اجرا باشد.

وی ادامه داد: در ده روز گذشته، چندین بار آتش‌بس در خلیج فارس از سوی آمریکایی‌ها نقض شده و حملاتی به بندرعباس و مراکز نظامی ما یا مراکز صنعتی، به بهانه‌های مختلف، انجام شده است. این امر هم به نوعی نقض آتش‌بس است؛ همان‌طور که وزیر امور خارجه کشورمان هم اعلام کردند که آمریکا به تعهداتی که دارد، عمل نمی‌کند. در روزهای گذشته هم در پی حمله آمریکایی‌ها به بنادر ما، جمهوری اسلامی ایران نیز پایگاه‌های آمریکا در کویت را که از آنجا به ما حمله شده بود، مورد هدف قرار داد تا مانع ادامه این حملات شود و این موضوع نشان از آمادگی ایران دارد و اینکه ایران همیشه آماده هرگونه دفاع از سرزمین‌های خودش هست و اجازه نمی‌دهد که تعدی انجام شود.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل درباره روند مذاکرات کنونی بین ایران و آمریکا گفت: به این مذاکرات خوش‌بین نیستم. با توجه به تجربیات و سابقه سی سال مطالعات در این حوزه، فکر نمی‌کنم آمریکایی‌ها بخواهند در این مقطع فقط راجع به یک‌سری موضوعات کلی با ایران بحث کنند. اینجا دو موضوع وجود دارد؛ اول این است که خواسته‌هایی که مردم دارند، بالاست؛ یعنی مردم دنبال احقاق حقوق هستند. ما باید غرامت بگیریم، این هزینه‌هایی که برای کشورمان وارد شده باید جبران شود و مهم‌تر از همه مسئله شهادت رهبر عزیزمان است که آمریکایی‌ها و اسرائیل دست‌شان به این خون آلوده شده و این مسئله چیزی نیست که مثلاً با یک قرارداد حل شود یا با یک تفاهم؛ این‌ها مطالبات مردمی است.

مومنی ادامه داد: دومین مسئله، بحث امنیت آینده است؛ ما شاهد بودیم هر وقت یک مذاکره انجام شد، آمریکایی‌ها نقض کردند و شدیداً حمله کردند و در واقع تمام معاهداتی که داشتند یا تفاهم‌هایی که بوده، عملیاتی نشده است. بنابراین من فکر می‌کنم در شرایط فعلی، بحث تنگه هرمز برای آن‌ها بهانه است. آن‌ها به دنبال یک‌سری خواسته‌ها و مسئله‌ای فراتر از تنگه هرمز در ایران هستند که این مسئله به نوعی جسته و گریخته اعلام شده؛ به طور مثال، قبول پیمان ابراهیم از سوی کشورهای منطقه و بعد ایران؛ یعنی به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی. فکر نمی‌کنم در جمهوری اسلامی چنین شرایطی برای پذیرش این موضوع وجود داشته باشد.

وی تصریح کرد: همچنین موضوع خارج کردن اورانیوم غنی‌شده بالای ۶۰ درصد که حدود ۴۰۰ کیلو اعلام شده مطرح می‌شود، در حالی که جمهوری اسلامی گفته این خط قرمز ماست و ما نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم، یا بحث برد موشک‌هایمان یا همکاری با گروه‌های مقاومت که به نوعی با جمهوری اسلامی همکاری دارند در کشورهای منطقه مطرح شود، هر کدام از این‌ها یک مانع یا یک موضوع مهم است که می‌تواند کل توافقات را از کار بیندازد و به نتیجه نرساند.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل گفت: به نظر من آمریکایی‌ها دنبال یک فرصتی هستند و این بحثی که آقای ترامپ مطرح می‌کند که با نتانیاهو مشکل دارد یا نتانیاهو را از مذاکرات کنار گذاشته‌اند، به نظر می‌رسد همه بازی و یک سیاست، یعنی تاکتیک مذاکراتی است که ترامپ و تیمش انجام می‌دهند. در واقع این‌ها یک هدف بزرگ‌تری دارند که می‌خواهند از این طریق به آن دست پیدا کنند و به نوعی یا دنبال ایجاد یک شکاف در داخل مسئولین و شکاف در تصمیم‌گیری و اتحادی هستند که ما می‌توانیم داشته باشیم، یا بحث این است که به دنبال یک اقدام دیگری هستند و به دنبال نتیجه سناریوهایی هستند که پیش از این خودشان طراحی کرده‌اند.

مومنی تأکید کرد: من فکر نمی‌کنم که آمریکایی‌ها صلح و تفاهم کنند، ارتش‌شان را از اینجا ببرند و ما برگردیم به وضعیت قبل از درگیری. با توجه به اخباری که در رسانه‌ها مطرح می‌شود یا صحبت‌هایی که مقامات ایرانی، اسرائیلی و آمریکایی مطرح می‌کنند، چنین نتیجه‌ای مطرح نمی‌شود که صلح دائمی باشد. ممکن است آتش‌بس یک‌ماهه یا چندروزه باشد، اما این آتش‌بس است و صلح نیست و تعهدی برای طرفین ایجاد نمی‌کند.

وی درباره تأثیر لابی صهیونیست‌ها در عدم به نتیجه رسیدن مذاکرات فعلی گفت: لابی صهیونیستی هم در منطقه و هم در جهان و به‌خصوص در آمریکا، به شدت دنبال ادامه جنگ است و این یک واقعیت است.

مومنی تصریح کرد: اما در شرایط فعلی، من فکر نمی‌کنم اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها بدون دستیابی به سه اصل از این منطقه خارج شوند؛ اول بحث موشکی، دوم موضوع هسته‌ای و دیگری بحث گروه‌های نیابتی است. این سه مورد، از نظر من، برای آمریکایی‌ها بسیار مهم است و از نظر من این موضوعات کف خواسته‌های آمریکایی‌هاست. اگر نتوانند این سه موضوع را حل کنند، یعنی تمام دستاوردهای شخصی ترامپ در دو سال گذشته و حتی دو سال آینده‌اش بر باد خواهد رفت؛ یعنی نه‌تنها شخص ترامپ، بلکه کل جمهوری‌خواهان در کنگره و سنا هم از این موضوع آسیب خواهند دید.

وی ادامه داد: برای شخص ترامپ خیلی مهم است که اگر قرار باشد از منطقه خلیج فارس خارج شود، با دستان پر خارج شود تا بتواند در برابر مخالفان خودش در کنگره، دموکرات‌ها و مردم آمریکا حرفی برای گفتن داشته باشد. دوم، این قراردادهای چندهمت میلیارد دلاری که با عرب‌ها، عربستان، قطر، بحرین و امارات بسته شده، باید پاسخی برایشان داشته باشد؛ چون همین الان هم کشورهای عرب در منطقه از آمریکا به سوی اروپا سوق پیدا کرده‌اند و به دنبال قراردادهای امنیتی هستند.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل گفت: در حال حاضر کشورهای عربی از سیاست‌های آمریکا سرخورده شده‌اند، چون جنگی که شروع شد، خسارتش را عرب‌ها دیدند. الان کم‌کم دارند به سمت کشورهای اروپایی می‌روند تا به نوعی تعهدات امنیتی بگیرند، چراکه جنگی که آمریکا و اسرائیل شروع کردند، قربانی‌اش کشورهای عربی شدند؛ هم پول‌شان رفت، هم اعتبارشان آسیب دید، هم کشورهایشان دچار مشکل شد و هم زیرساخت‌هایشان از بین رفت.

مومنی ادامه داد: به همین دلیل عرب‌ها از اقدامات نتانیاهو و ترامپ بسیار ناراحت‌اند، چون وارد جنگی با ایران شدند که همسایه‌شان بوده و هزاران سال با هم همسایه بودند و هیچ مشکلی نداشتند، اما با استراتژی آمریکا و اسرائیل وارد یک جنگ ناخواسته شدند که تمام زیرساخت‌ها و دستاوردهایی که در ۷۰ سال گذشته داشتند، آسیب دید.

این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل درباره اینکه آیا با توجه به شرایط احتمال جنگ مجدد وجود دارد، گفت: اگر دوباره جنگ شروع شود، من فکر نمی‌کنم وضعیت مثل قبل باشد، چون نه ایران دیگر مثل قبل خواهد بود و نه شرایط منطقه.

وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی اگر بخواهد دوباره با جنگ یا تعدی به منافعش مواجه شود، در هر حوزه‌ای بسیار قاطع‌تر از دوره قبلی برخورد خواهد کرد و این برخورد قاطع جمهوری اسلامی ایران می‌تواند صدمات بلندمدتی برای کشورهای منطقه ایجاد کند که شاید آن‌ها را ۵۰ سال به عقب برگرداند. به همین دلیل فکر نمی‌کنم عرب‌ها این ریسک را بپذیرند که دوباره وارد جنگ شوند.