بیمه‌ها از پرداخت خسارت حوادث دی‌ماه به بازاریان رشت خودداری می‌کنند/ به رئیس‌جمهور و وزیر اقتصاد نامه زدیم

هادی حق‌شناس استاندار گیلان در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره محاصره دریایی در پاسخ به این سوال که مرزهای شمالی ما، به‌ویژه استان گیلان تا چه اندازه می‌تواند در زمینه واردات و صادرات به ما کمک کند؟ گفت: یک غفلت تاریخی در شمال کشور اتفاق افتاده است و آن بر این مبنا بود که وقتی انقلاب کمونیست‌ها در سال ۱۹۱۷ به پیروزی رسید، تا سال ۱۹۹۱،  حدود ۷۴ سال ما شمال کشور را عملا پایان دنیا تصور کردیم. در حالیکه اگر به تاریخ پیش از آن بازگردیم، مشاهده می‌کنیم که پادشاهان قاجار برای نخستین بار از شمال کشور به اروپا سفر کردند.

شمال کشور را ۷۴ سال «پایان دنیا» تصور کردیم

وی ادامه داد: نکته مهم‌تر این است که در دو معاهده ننگین ترکمنچای و گلستان، بخش‌هایی از سرزمین‌های متعلق به ایران از کشور جدا شد. ما از نظر فرهنگی، تاریخی و جغرافیایی می‌توانستیم ارتباطات مؤثری با این مناطق داشته باشیم. حتی معتقدم بسیاری از کشورهایی که امروز در اطراف دریای خزر قرار دارند، بخش‌هایی از آن‌ها در گذشته متعلق به ایران بوده است و می‌توانستیم مانند اتحادیه اروپا با یکدیگر مراوده تجاری گسترده داشته باشیم، اما به هر دلیلی این امر محقق نشد.

استاندار گیلان گفت: از سال ۱۹۹۱ که این کشورها مستقل شدند، در سال‌های نخست ارتباطات بسیار گسترده‌ای برقرار بود. برای نمونه، در مرز آستارا میان ایران و جمهوری آذربایجان، گاهی روزانه چند هزار نفر با ویزای موقت بین دو کشور تردد می‌کردند. اما به تدریج این تجارت محدودتر و کمرنگ‌تر شد. البته منظور از کمرنگ‌تر شدن این نیست که نسبت به قبل از فروپاشی شوروی رشد نداشتیم؛ بلکه نسبت به آن دوره رشد قابل توجهی هم داشته‌ایم. حتی ایران در حدود سی سال گذشته سرمایه‌گذاری‌های بزرگی در دریای خزر انجام داده است.

از ۵ اسکله قبل از انقلاب تا ۵۰ اسکله فعال در دریای خزر

حق‌شناس گفت: برای ارائه یک آمار، پیش از انقلاب صرفا دو بندر مهم انزلی و نوشهر وجود داشت که بندر نوشهر بیشتر جنبه تفریحی داشت و در مجموع حدود پنج یا شش اسکله فعال در این منطقه وجود داشت. اما امروز حدود ۵۰ اسکله برای تخلیه و بارگیری کالا در اختیار داریم. پیش از انقلاب بندر امیرآباد وجود نداشت، اما امروز این بندر به شبکه ریلی متصل شده است. بندر انزلی هم به ریل متصل است و از سمت آذربایجان هم در آستارا اتصال ریلی به خاک ایران برقرار شده است. اینچه برون هم به مسیر ریلی متصل است. این به آن معناست که در ابتدای دریای خزر، در انتهای آن و حتی در میانه این دریا چهار مسیر ریلی داریم و علاوه بر آن حدود ۵۰ اسکله فعال هم در اختیار داریم. بنابراین از نظر زیرساخت‌های سخت‌افزاری تحولات بسیار مهمی رخ داده است.

بنادر شمالی هزار کیلومتر به مراکز جمعیتی کشور نزدیک‌ترند

وی ادامه داد: با این حال، این زیرساخت‌ها که تنها در بخش دریایی ظرفیتی حدود ۳۰ میلیون تن دارند، اکنون تنها حدود یک‌سوم ظرفیت خود مورد استفاده قرار می‌گیرند. در سال ۱۴۰۴ مجموع کالای اساسی وارد شده به کشور حدود ۳۰ میلیون تن بوده است. اگر شبکه ریلی به آن متصل شود، قطعاً این ظرفیت افزایش خواهد یافت. از سوی دیگر، اگر بندرعباس یا چابهار را با مراکز اصلی جمعیتی کشور مانند تهران، البرز، قزوین و مناطق شمالی مقایسه کنیم، فاصله آن‌ها حدود ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ کیلومتر است، در حالی که فاصله بنادر شمالی تا این مراکز حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتر است. به عبارت دیگر، حدود هزار کیلومتر فاصله کمتر است؛ یعنی کالا هزار کیلومتر زودتر به مقصد می‌رسد و هزینه حمل هم به همان میزان کاهش پیدا می‌کند.

استاندار گیلان گفت: همچنین کشورهای آسیای میانه بسیاری از کالاهایی را که ما نیاز داریم، از جمله جو، ذرت، سویا، روغن و سایر کالاهای اساسی، در اختیار دارند. بنابراین نگاه ما باید تغییر کند و این نگاه در حال تغییر است. در جلسه‌ای که اخیرا برگزار شد، نشست مشترک هشت استاندار برگزار شد. البته در رسانه‌ها بیشتر بخش مربوط به صنعت خودرو برجسته شد، اما اصل جلسه بر این بود که استان‌ها بتوانند با یکدیگر مراوده اقتصادی و تجاری داشته باشند که این روند در حال شکل‌گیری است.

حق‌شناس تاکید کرد: امیدواریم با توجه به محدودیتی که در تنگه هرمز وجود دارد، بتوانیم این تهدید را به فرصتی برای ایران تبدیل کنیم و بر اساس مزیت‌های نسبی خود به توسعه تجارت بپردازیم. در گذشته هم مسیرهای راه ابریشم از همین استان‌های شمالی عبور می‌کرد و سپس به مناطق دیگر می‌رسید.

در جنگ، گیلان پذیرای بیش از سه برابر جمعیت استان بود

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره اینکه با توجه به اینکه استان گیلان پذیرای بیشتری مسافر در طول جنگ چهل روزه بوده است آیا با مشکل کمبود در اقلام اساسی مواجه شده است، گفت: در دوران جنگ استان گیلان از جمله مناطقی بود که کمترین آسیب را متحمل شد. البته مفهوم آن این نیست که آسیب ندیدم، ما در جنگ اول و دوم در مجموع بیش از صد شهید تقدیم کردیم و چند نقطه از استان هم بمباران شد. برخی از دانشمندان هسته‌ای ما هم مورد حمله قرار گرفتند و با جنگنده‌های اف-سی۵ هدف قرار داده شدند. با این حال، در مقایسه با تهران و بسیاری از استان‌های دیگر میزان آسیب کمتر بود.

استاندار گیلان گفت: در شرایط جنگی، به‌ویژه در ایام نوروز، جمعیتی بیش از سه برابر جمعیت استان به عنوان مسافر وارد گیلان شد. خوشبختانه با تدبیر دولت، با وجود مشکلاتی مانند آب، برق، گاز و گندم، در زمینه اسکان مسافران مشکلی ایجاد نشد. استان‌های شمالی چنین ظرفیتی را دارند و استان گیلان هم به دلیل بکر بودن، توانسته است پذیرای این جمعیت باشد. در حال حاضر هم در خصوص تامین کالاهای اساسی با مشکلی مواجه نیستیم.

اگر دولتی غیر از دولت پزشکیان بود، شاید این میزان رضایت‌مندی ایجاد نمی‌شد

حق‌شناس همچنین درباره برخی انتقادات و اتهام‌زنی‌ها نسبت به رئیس‌جمهور از سوی برخی نمایندگان تندرو و برخی افراد تریبون‌دار گفت: من معتقدم اگر هر دولتی غیر از دولت آقای پزشکیان در شرایط جنگی قرار می‌گرفت، با توجه به حال‌وهوای کشور به مشکل برمی‌خورد. البته مقایسه‌ای با سال‌های دفاع مقدس ندارم، زیرا روحیه مردم و مسئولان متفاوت شده است و مقطع جنگ صهیونیستی – آمریکایی با جنگ هشت‌ساله دفاع مقدس از هر منظری اصلا قابل مقایسه نیست، اما در این دوره اگر هر دولتی غیر از دولت آقای پزشکیان بود شاید این میزان رضایت‌مندی در میان مردم ایجاد نمی‌شد. امروز رضایتی که در بین مردم مشاهده می‌شود، در مقایسه با دولت‌هایی که پس از جنگ فعالیت داشته‌اند و در شرایط جنگی نبوده‌اند، متفاوت است. بنابراین برخی از این اظهارنظرها منصفانه نیست.

خانه مشروطه گیلان در مسیر راه‌اندازی

وی همچنین درباره راه‌اندازی خانه مشروطه در گیلان تصریح کرد: گیلانیان در سقوط استبداد صغیر در تهران نقش‌آفرینی کردند. در آن مقطع زمانی، شهردار رشت نقش مهمی داشت و در حالی که باقرخان و ستارخان در تبریز در محاصره بودند، نیروهای گیلانی با حرکت به سمت تهران پایان استبداد صغیر را رقم زدند که در نهایت به پیروزی مشروطه انجامید و منشأ این حرکت از گیلان بود. در حال حاضر خانه‌ای در گیلان که متعلق به همان شهردار بوده و به ثبت رسیده است، قرار است به عنوان خانه مشروطه معرفی شود. برنامه‌ریزی برای برگزاری همایشی در این زمینه انجام شده، اما تاریخ آن هنوز مشخص نشده است، زیرا با توجه به شرایط کشور ممکن است زمان آن تغییر کند. سال گذشته هم سالی پرحادثه بود؛ حوادث دی‌ماه، جنگ و پیامدهای پس از آن موجب شد فضای برگزاری برنامه‌ها با محدودیت‌هایی مواجه شود.

پیگیری جبران خسارت بازاریان رشت و عدم همکاری شرکت‌های بیمه

استاندار گیلان درباره اقدامات صورت گرفته درخصوص بازار رشت که در حوادث دی ماه سال گذشته از بین رفت گفت: در مورد بازار رشت هر اقدامی که در سطح استان امکان‌پذیر بود، اعم از اقدامات شهرداری، امور عمرانی و معماری، همکاری اداره‌کل راه و شهرسازی، مسائل بیمه‌ای و سایر اقدامات مرتبط، انجام شده است. با این حال، انتظار بازاریان این بود که شرکت‌های بیمه بخشی از خسارات را جبران کنند، اما به جز یک شرکت بیمه، سایر بیمه‌ها از پرداخت خسارت خودداری کردند. استدلال آنان این است که واحدهای آسیب‌دیده بیمه آتش‌سوزی و بلوا نداشته‌اند، در حالی که حادثه‌ای رخ داده و اتلاف منابعی صورت گرفته است که تقصیری متوجه بازاریان نبوده و عامل آن هر چه بوده است خارج از اختیار بازاریان بوده است. بر همین اساس، نامه‌ای به رئیس‌جمهور، وزیر اقتصاد و همچنین به بیمه مرکزی ارسال کرده‌ایم و در حال پیگیری هستیم تا شرکت‌های بیمه خسارت مردم را جبران کنند.

حق‌شناس درباره اقدامات پساجنگ گفت: در خصوص اقدامات دوره پساجنگ هم باید عرض کنم که جنگ مقوله‌ای جداگانه است، اما در دوره پساجنگ آنچه در گیلان دنبال می‌کنیم، حرکت بر اساس مزیت‌های نسبی استان است. یکی از محورهای اصلی، گردشگری است. هفته گذشته حدود ۸۰ پرواز در فرودگاه استان انجام شد و کمتر فرودگاهی در کشور در این شرایط چنین تعداد پروازی داشته است. پرواز بغداد آغاز شده و از ۲۰ خرداد پرواز رشت – استانبول برقرار می‌شود؛ همچنین پروازهای رشت – باکو و رشت – آستانه هم در برنامه قرار دارد. بنابراین بخش گردشگری در حال تقویت است. چندین هتل چهار و پنج‌ستاره هم در دست ساخت داریم که به توسعه این بخش کمک خواهد کرد.

وی تصریح کرد: در حوزه کشاورزی هم وضعیت نسبتاً مناسب است. امسال با وجود کاهش بارندگی، در استان گیلان مشکل جدی آب برای بخش کشاورزی وجود ندارد. کشاورزی یکی از محورهای اصلی توسعه استان است. محور دیگر، تجارت است. تفاهم‌نامه‌هایی که با استانداران دیگر استان‌ها امضا شده، در همین راستا بوده است. منطقه آزاد بندر انزلی ظرفیت مهمی برای توسعه تجارت دارد و تقویت زیرساخت‌های ریلی، از جمله راه‌آهن آستارا و بنادر، در دستور کار قرار گرفته است. در روزهای گذشته هم نخستین کشتی در بندر آستارا پهلو گرفت که گامی در جهت بازگشت به ظرفیت‌های اصلی و مزیت‌های نسبی استان محسوب می‌شود. ان‌شاءالله بتوانیم با اتکا به این ظرفیت‌ها مسیر توسعه را ادامه دهیم.