تصمیمات کوتاه‌مدت و بلندمدت برای حل مشکل تأمین سوخت نیروگاه حرارتی شازند

به گزارش خبرنگار ایلنا، قدرت‌اله ابک در جلسه کارگروه طرح جامع کاهش آلودگی هوای کلانشهر اراک، افزود: در این راستا جلسه مشترکی با حضور مدیران استانی، نمایندگان وزارت نیرو و وزارت نفت، برگزار شده و در این جلسه تمامی مباحث مربوط به تأمین سوخت نیروگاه مطرح و جمع‌بندی شد. به گونه‌ای که بخشی از تصمیمات ناظر بر کوتاه‌مدت و بخشی دیگر مربوط به برنامه‌های بلندمدت در ارتباط با نیروگاه حرارتی شازند است.

وی ادامه داد: در حوزه کوتاه‌مدت، استفاده از گاز LPG پالایشگاه برای نیروگاه شازند مطرح شد. در این زمینه، با اعلام آمادگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و شرکت سرمایه‌گذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین، مقرر شد تمامی هزینه‌های اجرای طرح تأمین شود. بر این اساس، مصوب شد وزارت نیرو یا شرکت برق حرارتی در کوتاهترین زمان ممکن قرارداد لازم را با یک شرکت دانش‌بنیان منعقد کند و طرح طراحی و ساخت پس از تصویب، به سرعت وارد مرحله اجرا شود.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مرکزی به شرایط اجرایی شدن طرح استفاده از LPG پالایشگاه در نیروگاه اشاره کرده و اظهار داشت: طرح استفاده از گاز LPG پالایشگاه برای نیروگاه حرارتی شازند، دارای هزینه است اما بر اساس برآوردها، بازگشت سرمایه مناسبی دارد. با اجرای این طرح، نه تنها مشکل فلرینگ برطرف می‌شود، بلکه در استان مرکزی نیز گام مهمی در کاهش وابستگی به سوخت دوم نیروگاه حرارتی شازند برداشته خواهد شد.

ابک به برنامه‌های بلندمدت در حوزه تأمین سوخت نیروگاه حرارتی شازند اشاره داشته و تصریح کرد: در افق بلندمدت نیز هدف‌گذاری‌ها حذف کامل سوخت دوم نیروگاه حرارتی شازند است تا دیگر دغدغه‌هایی مانند استفاده از مازوت و مسائل مرتبط با سولفور و آلودگی هوا وجود نداشته باشد. در این رابطه حتی موضوع جابجایی نیروگاه حرارتی شازند نیز مطرح شده که مورد استقبال قرار گرفته و نیازمند سپری کردن مراحل قانونی و اجرایی است.

وی بیان داشت: انتظارات از دیسپاچینگ وزارت نیرو این است که سهمیه گاز استان مرکزی به گونه‌ای لحاظ شود که حداقل یک واحد نیروگاه در زمستان به طور کامل با گاز فعالیت کند. در حال حاضر 3 واحد نیروگاه در مدار تولید قرار دارند و یک واحد در اورهال است. جلسات هفتگی مطالبه‌گری با حضور استاندار، نمایندگان مجلس و مدیران دستگاه‌های اجرایی هر دوشنبه به صورت مستمر برگزار می‌شود تا روند اجرای مصوبات و پیگیری مطالبات استان با جدیت ادامه یابد.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مرکزی تأکید کرد: در پی سفر وزیر کشور به استان و برگزاری جلسه جمع‌بندی در استانداری، یکی از مهم‌ترین مطالبات این استان، موضوع نیروگاه بود که در قالب نامه‌ای به امضای استاندار مرکزی به وزیر کشور ارسال شد. این موضوع در جلسه مدیریت مصرف سوخت و همچنین در جلسه مدیریت بهینه مصرف انرژی با حضور رئیس‌جمهور و 9 وزیر مورد بررسی قرار گرفت.

ابک ابراز داشت: در میان مصوبات این جلسه که 3 صفحه بوده و اغلب کلی است، تنها یک مصوبه به صورت خاص به نیروگاه حرارتی شازند اختصاص دارد. بر اساس این مصوبه، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران مجاز شده است نفت کوره کم‌گوگرد تحویلی از پالایشگاه شازند به نیروگاه‌های بخاری را به نرخ فروش به کشتیرانی محاسبه و از محل تهاتر با خوراک دریافتی پالایشگاه اعمال حساب کند.

وی بر ضرورت اجرایی شدن هرچه سریعتر مصوبات در حوزه نیروگاه حرارتی شازند تأکید داشته و در این خصوص اضافه کرد: اجرای مصوبات مربوط به نیروگاه حرارتی شازند و تأمین سوخت این واحد عظیم صنعتی، برای استان مرکزی اهمیت بالایی دارد. در این راستا تمامی دستگاه‌های اجرایی باید در این زمینه مطالبه‌گر باشند تا بتوانیم کل فصل زمستان را بر اساس این بند مصوب مدیریت کنیم.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مرکزی بر ضرورت جلوگیری از اختلاف در نتایج آزمایشگاهی تأکید کرده و گفت: روش نمونه‌برداری، نمونه‌گیری و آزمایش سوخت باید در همه مراکز یکسان باشد و در صورت احراز هرگونه کوتاهی، گزارش واقعی تهیه و مطابق قانون با آن برخورد شود. نمونه‌گیری و آزمایش سوخت در همه موارد باید بر اساس یک روش واحد انجام شود تا شاهد اختلاف در نتایج نباشیم و ابهامی در ارزیابی کیفیت سوخت ایجاد نشود.

ابک افزود: لازم است دستگاه‌های اجرایی مرتبط با بررسی‌های گذشته به صورت مشترک جلساتی را برگزار کرده و نتایج را به صورت دقیق و کارشناسی بررسی کنند. در این راستا در صورتی که نیازی به ادامه بررسی نباشد یا کوتاهی‌ رخ داده باشد، گزارش واقعی و شفاف تهیه شود. اگر در این بررسی‌ها مشخص شود که قصور یا تخلفی صورت گرفته است، برخورد قانونی باید بدون اغماض انجام شود و این موضوع از حقوق عمومی مردم است.

وی بر تداوم هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی تأکید کرده و ادامه داد: از امروز جلسات مشترک میان دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط به صورت منظم برگزار شود و در هر جلسه مرتبط با اجرای قانون هوای پاک، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی گزارش دقیق وضعیت جایگاه‌ها و کیفیت سوخت توزیعی را ارائه کند. این رویکرد می‌تواند به شفافیت بیشتر، پیشگیری از بروز اختلافات و ارتقای اعتماد عمومی نسبت به کیفیت سوخت و اقدامات نظارتی منجر شود.

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مرکزی بر ضرورت اجرایی شدن فرایندهای محیط‌زیستی در قالب قانون تأکید کرده و اظهار داشت: هرگونه اقدام در حوزه محیط‌زیست باید مبتنی بر بررسی تخصصی، اعداد و مستندات و در چارچوب قانون انجام شود و حقوق حقه مردم نیز از مسیرهای قانونی پیگیری شود. بنده قضاوتی در این خصوص انجام نداده‌ام و همواره موضوعات زیست‌محیطی را به مرجع قانونی خود واگذار کرده‌ام.

ابک تصریح کرد: در مسائل محیط‌زیستی، هر اقدامی که از سوی دستگاه‌های تخصصی از جمله اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست لازم باشد، باید انجام شود. در موضوعاتی مانند قانون هوای پاک، چنانچه نیاز به تشکیل جلسه دفاعی با حضور کارشناسان ذی‌ربط از جمله مجموعه‌های مرتبط وجود داشته باشد، می‌توان با تحلیل کارشناسی به جمع‌بندی رسید. در جلسات رسمی فرصت ورود به جزئیات آموزشی و تخصصی وجود ندارد، اما قطعاً بررسی‌های کارشناسی و فنی در جلسات تخصصی قابل انجام است.

وی بیان داشت: اگر در بررسی‌های تخصصی مشخص شود که کوتاهی یا تخلفی رخ داده است، دستگاه‌های مسئول باید بدون تردید اقدامات قانونی لازم را انجام دهند و در مقابل، اگر اعداد و ارقام و مستندات قابلیت دفاع کارشناسی داشته باشد، باید در فضای تخصصی مورد بررسی و دفاع قرار گیرد. حقوق قانونی مردم باید به صورت جدی پیگیری شود و مسیر این پیگیری نیز اقدامات قانونی و مبتنی بر نظر کارشناسان و مراجع ذی‌صلاح است.

فرآورده خارج از استاندارد توزیع نخواهد شد

مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه مرکزی نیز در این جسله با تأکید بر پایش مستمر کیفیت فرآورده‌های نفتی، گفت: تمامی سوخت‌های تحویلی از پالایشگاه‌ها پیش و پس از دریافت، مطابق استانداردهای مصوب کنترل و آزمایش می‌شود و فرآورده خارج از استاندارد توزیع نخواهد شد. فرآورده‌های نفتی از پالایشگاه‌ها با حضور کارشناسان کنترل کیفیت مبادلات مواد نفتی و بر اساس استانداردهای تعیین‌شده تحویل گرفته می‌شود و پس از دریافت مجدداً آزمایش‌های لازم انجام می‌گیرد.

محمدحسین باقری به عدم تحویل گرفتن و توزیع فرآورده‌های خارج از حدود استاندارد اشاره داشته و در این خصوص افزود: در صورتی که هر یک از فرآورده‌ها خارج از حدود استاندارد باشد، قطعاً تحویل گرفته نشده و اجازه توزیع به آنها داده نمی‌شود. سوخت‌ها متناسب با نوع و مشخصات خود، از جمله بنزین معمولی، بنزین یورو 4 و انواع نفت‌گاز، پس از تأیید نهایی به مراکز مصرف ارسال می‌شوند و مورد استفاده قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: حداکثر درصد حجمی آروماتیک‌ها در بنزین معمولی 35 درصد تعیین شده است. بر اساس نتایج آزمایش‌ها، این عدد در استان مرکزی حدود 31.5 درصد است. در بنزین یورو 4 نیز سقف مجاز آروماتیک‌ها 35 درصد است که مقدار اندازه‌گیری‌شده 34.4 درصد بوده است. عدد اکتان به عنوان شاخص بهسوزی سوخت، برای بنزین معمولی حداقل باید 88.5 و برای بنزین یورو 4 حداقل 91 باشد که تمامی بنزین‌های توزیعی استان این شاخص‌ها را رعایت می‌کنند.

مدیر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه مرکزی اظهار داشت: بنزین یورو 4 در حال حاضر در 10 استان کشور توزیع می‌شود و استان مرکزی نیز روزانه حدود یک میلیون و 100 هزار لیتر بنزین یورو 4 دریافت می‌کند. با توجه به مصرف روزانه حدود 2 میلیون و 400 هزار لیتر بنزین در استان مرکزی، نزدیک به نیمی از مصرف استان از بنزین یورو 4 تأمین می‌شود. این در حالی است که برخی استان‌ها با مصرف بالاتر، سهم کمتری از بنزین یورو دریافت می‌کنند.

باقری تصریح کرد: در خصوص کیفیت نفت‌گاز نیز، میزان گوگرد در نفت‌گاز معمولی حداکثر باید 10 هزار PPM باشد و نفت‌گاز یورو 4 نیز با میزان گوگرد حدود 7 PPM در استان توزیع می‌شود که کاملاً در محدوده استاندارد قرار دارد. نفت کوره کم‌گوگرد (TSR) باید حداکثر 5000 PPM گوگرد داشته باشد که فرآورده توزیعی استان حدود 4900 PPM است. همچنین در نفت کوره 380 که سقف مجاز گوگرد 35 هزار PPM تعیین شده، میزان اندازه‌گیری‌شده 34 هزار و 800 PPM است.

افزایش بنزن و گوگرد در برخی نمونه‌های سوخت استان مرکزی

رئیس مرکز پایش کیفیت هوای اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان مرکزی به نتایج نمونه‌برداری‌های دوره‌ای از سوخت توزیعی در شهر اراک اشاره کرده و گفت: تا پایان سال 1403 کیفیت بنزین توزیعی در سطح شهر اراک پایین‌تر از حد استاندارد بود. اما در برخی نمونه‌های جدید، افزایش شاخص‌هایی مانند بنزن در بنزین و گوگرد در نفت‌گاز مشاهده شده که نیازمند بررسی مجدد و اعلام نظر آزمایشگاه مرجع است.

علیرضا محرابیان افزود: اندازه‌گیری بنزن به 2 روش انجام می‌شود. یکی سنجش میزان بنزن موجود در هوا و دیگری بررسی میزان بنزن موجود در خود سوخت که آنالیزهای انجام شده از همین منظر بوده است. بر اساس نمونه‌برداری‌های 3 ماهه‌ای که به صورت مستمر انجام شده، تا پایان سال 1403 بنزین توزیعی در سطح شهر اراک از نظر میزان بنزن، بنزین و نفت‌گاز، پایین‌تر از حد استاندارد بوده و الزامات بنزین یورو 4 را رعایت می‌کرد.

وی ادامه داد: در ابتدای سال جاری نیز نمونه‌برداری 3 ماهه نخست سال جاری انجام شد، اما به دلیل مشکلات پیش‌آمده در آزمایشگاه مرجع مستقر در کرج، نتایج آن در زمان مقرر اعلام نشد. با این حال، آنالیز انجام‌شده در مردادماه نشان داد که میزان بنزن در برخی جایگاه‌ها افزایش یافته است. در نمونه‌های اخذ شده از جایگاه‌هایی مختلف عدد بنزن به حدود 1.86 رسیده است، در حالی‌که این رقم در سال گذشته در همین جایگاه‌ها حدود 2.5 برابر کمتر بود.

رئیس مرکز پایش کیفیت هوای اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان مرکزی اظهار داشت: این افزایش مربوط به دوره‌ای است که بنزین یورو 4 به طور کامل از پالایشگاه‌های مشخص تأمین نمی‌شد. بنابراین نمونه‌برداری مجدد در دستور کار قرار دارد و نمونه‌ها به آزمایشگاه مرجعی که مورد تایید شرکت پخش نیز هست، ارسال خواهد شد تا مشخص شود بنزین توزیعی فعلی در سطح شهر اراک واقعاً منطبق با استاندارد یورو 4 است یا خیر و نتایج این بررسی در جلسه آینده ارایه خواهد شد.

محرابیان به موضوع نفت‌گاز اشاره داشته و تصریح کرد: وضعیت نفت‌گاز پیچیده‌تر است. به عنوان نمونه در جایگاه طالبی، میزان گوگرد در نمونه‌های جدید اختلاف قابل‌توجهی با گذشته دارد و کیفیت نفت‌گاز کاهش یافته است. طبق داده‌های ثبت‌شده، میزان گوگرد نفت‌گاز به حدود 70.1 رسیده، در حالی‌که این عدد در سال گذشته حدود 12.7 بوده و افزایش چندبرابری را نشان می‌دهد و با این حال، گزارش‌ها در سامانه به‌صورت کامل و شفاف ارائه نشده است.

وی به افزایش روزهای ناسالم هوای شهر اراک در ماه‌های مهر و آبان سال جاری اشاره کرده و بیان داشت: این در حالی است که نیروگاه‌ها از سوخت نامناسب استفاده نمی‌کردند و بر اساس نمونه‌برداری‌های انجام شده، منشاء این آلودگی نیازمند بررسی دقیق‌تر است. حتی زمان پایان تولید سوخت در پالایشگاه‌ها نیز در نتایج قابل تشخیص بوده است. پایش مستمر کیفیت سوخت ادامه دارد و هرگونه نتیجه نهایی پس از تأیید آزمایشگاه مرجع به صورت رسمی اعلام خواهد شد.