پایان کاوش در یکی از کهن‌ترین استقرارگاه‌های انسانی در فلات ایران

به گزارش ایلنا به نقل از میراث‌آریا، محمود طغرایی امروز دوشنبه ۱۱ خرداد ماه ۱۴۰۵ اظهار کرد: محوطه قره‌سنگی به عنوان یکی از مهم ترین محوطه‌های پارینه سنگی شمال شرق ایران در سال ۱۴۰۲ شناسایی و در سال ۱۴۰۴ به ثبت ملی رسید.

رئیس اداره ثبت و حرائم آثار تاریخی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی ادامه داد: خصوصیات منحصر به‌فرد این محوطه تاریخی، حاکی از وجود استقرار هایی از دوره‌های مختلف مرحله «پلئیستوسن» بوده که اهمیت آن‌را در مطالعات پارینه سنگی فلات ایران دوچندان ساخته است.

طغرایی تصریح کرد: نظر به اهمیت این محوطه، عملیات گمانه‌زنی به منظور تدقیق عرصه و پیشنهاد حریم محوطه به سرپرستی علی صدرایی و با مجوز پژوهشکده باستانشناسی کشور انجام شد.

رئیس اداره ثبت و حرایم آثار تاریخی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی ضمن قدردانی از  فرمانداری شهرستان سرخس و همراهی شرکت آب منطقه‌ای و فرماندهی هنگ مرزی این شهرستان در این برنامه، افزود: محدوده گستره این محوطه در حدود ۱۰۰ هکتار و در امتداد رودخانه گسترش داشته است که در دوره‌های مختلف بخش‌هایی از محوطه توسط گروه‌های شکارروز- گردآورنده مورد استفاده قرار گرفته است.

طغرایی گفت: امیدواریم با تدقیق عرصه محوطه‌های روباز شمال شرقی ایران در گام نخست چهارچوب حقوقی حفاظت از این آثار را به شکل جدی بهبود بخشید و در مرحله بعد مبنایی برای انجام مطالعات تکمیلی و گسترده ایجاد کرد.

هم‌چنین سرپرست تیم باستان‌شناسی محوطه قره‌سنگی سرخس گفت: این محوطه یکی از مهم‌ترین محوطه‌های پارینه سنگی در شرق و شمال شرق ایران است که به عنوان سایت روباز طبقه بندی می شود و بر خلاف غارها و پناهگاه های انسان های نخستین، چالش‌های پیچیده‌ای را در تدقیق عرصه و پیشنهاد حریم آن، پیش روی باستانشناسان قرار می دهد.

علی صدرایی افزود: با هدف به حداقل رساندن میزان خطا در تدقیق عرصه محوطه، در گام نخست، محوطه ،نقشه برداری شد و در ادامه با شبکه بندی آن ،فرآیند بررسی سیستماتیک سطحی  صورت گرفت.

او تصریح کرد: از جمله نتایج این مرحله، دستیابی به وضعیت کلی آسیب‌شناسی محوطه، حد نهایی گسترش دست افزارها در سطح افق و همچنین دوره‌های احتمالی استقرار در آن اشاره کرد که شواهد موجود حاکی از کشف روش‌های ابزار سازی سنگی گوناگون دوره  پارینه سنگی در محوطه بوده که از جمله آنها روش دووجهی سازی اشولین است که از شاخصه های این دوره به‌شمار می رود و یکی از مهمترین یافته های پارینه سنگی شمال شرق ایران محسوب می شود.

سرپرست تیم باستان‌شناسی محوطه قره‌سنگی سرخس ادامه داد: علاوه بر این، روش‌های ابزارسازی موسوم به  لوالوا در بخش‌های مختلف محوطه در کنار حضور دست افزارهای سنگی پلئیستوسن متاخر که عموما به عنوان سنت‌های ریز ابزار و هندسی‌ها طبقه بندی می‌شوند به وضوح تداوم استقرار در محوطه را به ما ارائه میدهد.

او افزود: اگرچه که این توالی به نظر می‌رسد در بخش‌های مختلف محوطه وضعیت‌های متفاوتی داشته و در برخی قسمت‌ها تنها در دوره‌های پارینه سنگی قدیم و میانی شاهد حضور دست افزارهای سنگی هستیم، با توجه به بررسی اولیه آغاز دیرینگی پیدایش این محوطه تاریخی را می توان از حدود ۵۰۰ هزار سال قبل تخمین زد که  تا حدود ۱۲ هزار سال نیز استمرار غیر پیوسته داشته است.

سرپرست تیم باستان‌شناسی محوطه قره‌سنگی سرخس گفت: به استناد این نتایج، محوطه تاریخی قره سنگی سرخس یکی از کهن ترین استقرار گاه‌های انسانی در  فلات ایران محسوب می شود.